Tiếp xúc cử tri tỉnh Lào Cai, Phó thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà cho biết từ ngày 1-7 tới, Chính phủ dự kiến tạm thời điều chỉnh mức lương cơ sở tăng khoảng 8%.

Các khoản lương hưu, trợ cấp người có công, trợ cấp bảo trợ xã hội và trợ cấp hưu trí xã hội cũng sẽ được điều chỉnh tăng tương ứng.

Lương cơ sở được điều chỉnh tăng gần nhất vào tháng 7-2024. Thời điểm đó, lương cơ sở được điều chỉnh từ 1,8 triệu đồng lên 2,34 triệu đồng/tháng, với mức tăng 30%.

Với mức tăng dự kiến 8% như nêu trên, lương cơ sở sẽ lên mức khoảng 2,527 triệu đồng/tháng, tăng thêm 187.200 đồng.

Nhiều mức trợ cấp sẽ tăng

Lương cơ sở là căn cứ để tính tiền lương của cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang theo công thức: lương = lương cơ sở x hệ số lương.

Đây cũng là cơ sở để xác định nhiều khoản phụ cấp trong khu vực công như phụ cấp chức vụ, phụ cấp khu vực, thâm niên và một số chế độ liên quan cũng sẽ được điều chỉnh tương ứng.

Bên cạnh đó, các khoản lương hưu, trợ cấp người có công, trợ cấp bảo trợ xã hội và trợ cấp hưu trí xã hội sẽ được điều chỉnh khi nhà nước tăng lương cơ sở, mức chuẩn trợ cấp liên quan.

Mức tăng cụ thể của từng nhóm sẽ được Chính phủ quy định trong phương án điều chỉnh lương hưu và trợ cấp.

Khi lương cơ sở tăng, một số chế độ bảo hiểm xã hội tính trực tiếp theo lương cũng tăng theo.

Như trợ cấp thai sản một lần với lao động nữ sinh con hoặc người lao động nhận nuôi con nuôi dưới 6 tháng tuổi bằng hai lần lương cơ sở tại thời điểm sinh hoặc nhận con nuôi.

Nếu lương cơ sở tăng lên 2,527 triệu đồng, khoản trợ cấp này sẽ tăng từ 4,68 triệu đồng lên khoảng 5,054 triệu đồng cho mỗi con.

Với chế độ trợ cấp mai táng được áp dụng theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội.

Theo đó, mức trợ cấp mai táng dành cho thân nhân người nghỉ hưu bằng 10 lần mức tham chiếu tại tháng mà người đang hưởng lương hưu qua đời.

Như vậy khi lương cơ sở tăng từ 2,34 triệu đồng lên 2,53 triệu đồng, trợ cấp mai táng cũng sẽ tăng từ 23,4 triệu đồng lên khoảng 25,3 triệu đồng. Người được nhận khoản trợ cấp này gồm thân nhân, người thừa kế hoặc tổ chức, cá nhân đứng ra lo mai táng cho người qua đời.

Trợ cấp tuất hằng tháng với thân nhân người lao động qua đời bằng 50% lương cơ sở, tương đương hơn 1,26 triệu đồng mỗi tháng; trường hợp thân nhân không có người trực tiếp nuôi dưỡng được hưởng 70% lương cơ sở, khoảng 1,77 triệu đồng mỗi tháng.

Mức đóng bảo hiểm xã hội sẽ tăng

Lương cơ sở cũng là căn cứ xác định mức tiền lương làm cơ sở đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc của một số nhóm.

Theo quy định hiện hành, tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội thấp nhất bằng lương cơ sở và cao nhất bằng 20 lần mức này.

Nếu lương cơ sở tăng lên 2,527 triệu đồng từ ngày 1-7, mức tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội thấp nhất sẽ là 2,527 triệu đồng mỗi tháng và cao nhất là 50,54 triệu đồng.

Với cán bộ, công chức, viên chức, người lao động khu vực nhà nước và lực lượng vũ trang, tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội là tiền lương tháng theo chức vụ, chức danh, ngạch, bậc, cấp bậc quân hàm cùng các khoản phụ cấp nếu có.

Hiện nay người lao động thuộc nhóm này đóng 8% tiền lương vào quỹ hưu trí, tử tuất và 1,5% bảo hiểm y tế mỗi tháng.

Chủ hộ kinh doanh có đăng ký, người quản lý doanh nghiệp, kiểm soát viên, người đại diện phần vốn nhà nước và người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng cũng có mức tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội thấp nhất bằng lương cơ sở và cao nhất bằng 20 lần mức này.

Điều chỉnh mức đóng bảo hiểm y tế

Tiền đóng bảo hiểm y tế hiện bằng 4,5% mức lương cơ sở, lương hưu hoặc trợ cấp thất nghiệp tùy từng nhóm đối tượng.

Với bảo hiểm y tế hộ gia đình, người thứ nhất đóng bằng 4,5% lương cơ sở; người thứ hai, thứ ba, thứ tư lần lượt đóng bằng 70%, 60%, 50% mức của người thứ nhất; từ người thứ năm trở đi đóng bằng 40%.

Nếu lương cơ sở tăng lên 2,527 triệu đồng từ ngày 1-7, mức đóng bảo hiểm y tế hộ gia đình của người thứ nhất sẽ khoảng 113.715 đồng mỗi tháng; người thứ hai khoảng 79.600 đồng; người thứ ba khoảng 68.229 đồng; người thứ tư khoảng 56.857 đồng; và từ người thứ năm trở đi khoảng 45.486 đồng.

Tính theo năm, người thứ nhất sẽ đóng khoảng 1,36 triệu đồng, các thành viên tiếp theo giảm dần, đến người thứ năm còn khoảng 545.832 đồng.

Theo quy định hiện hành, đoàn phí công đoàn hằng tháng hiện bằng 0,5% tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội đối với đoàn viên ở đơn vị sự nghiệp không hưởng toàn bộ lương ngân sách hoặc bằng 0,5% lương thực lĩnh đối với đoàn viên trong doanh nghiệp nhà nước.

Tuy nhiên mức đóng tối đa không vượt quá 10% lương cơ sở.

Như vậy nếu lương cơ sở tăng lên 2,527 triệu đồng từ ngày 1-7, mức đóng đoàn phí công đoàn tối đa cũng sẽ tăng lên 252.700 đồng/tháng, thay vì 234.000 đồng/tháng như hiện nay.