Phát biểu tại tổ thảo luận về tình hình kinh tế - xã hội, ngân sách nhà nước sáng 10-4, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho hay nhiệm kỳ này đặt ra mục tiêu tăng trưởng hai con số. 

Do đó chúng ta phải thống nhất từ nhận thức, tư duy đến hành động, tin tưởng để cố gắng đạt mục tiêu bởi thách thức đặt ra rất lớn.

Xử lý dứt điểm một loạt vấn đề ngay trong năm 2026

Để đạt được mục tiêu, cùng với các chỉ tiêu cụ thể giao cho từng ngành lĩnh vực với giải pháp cụ thể, người đứng đầu Chính phủ nhấn mạnh đến việc thực hiện ba đột phá chiến lược là thể chế, hạ tầng và nguồn nhân lực.

Trong đó, thể chế được ví như con đường để tạo hành lang thông thoáng cho cỗ xe kinh tế Việt Nam phát triển. Ông nói, việc thực hiện điều này gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng và hiện nay Bộ Chính trị đang yêu cầu xây dựng nghị quyết về đổi mới mô hình tăng trưởng.

"Trước khi có nghị quyết thì chúng ta luôn tiếp tục nỗ lực. Cỗ xe kinh tế Việt Nam vẫn chạy, vẫn xe đó nhưng nếu có thể chế đồng bộ, giống như con đường được nâng cấp chất lượng cao, thì chúng ta vẫn có thể đạt được tốc độ cao hơn. Thể chế vẫn là vấn đề then chốt nhất" - Thủ tướng nói.

Ông cho biết ngay trong năm 2026 một loạt vấn đề thể chế phải được xử lý dứt điểm. Bao gồm việc tổng rà soát hệ thống pháp luật, xây dựng chiến lược hệ thống pháp luật Việt Nam trong kỷ nguyên mới.

Cùng đó, những vướng mắc trong vận hành chính quyền địa phương hai cấp, trong quý 2 này Chính phủ sẽ xử lý dứt điểm để vận hành thông suốt, hiệu quả. 

Vai trò chính quyền địa phương là then chốt để đạt mục tiêu tăng trưởng, nên năm nay sẽ là năm hướng về cơ sở, nâng cao chất lượng cán bộ cấp cơ sở.

Thủ tướng cũng nhấn mạnh, các địa phương muốn phát triển kinh tế - xã hội thì phải có quy hoạch. Vì vậy Chính phủ yêu cầu phải lập và phê duyệt quy hoạch tổng thể, rà soát, điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất, hoàn thành vào quý 2-2026.

Đối với các dự án tồn đọng, vướng mắc liên quan tới đất đai, năng lượng, Chính phủ đã họp và quyết tâm quý 2 hoàn thành phương án xử lý dứt điểm. Bí thư và chủ tịch tỉnh, các đơn vị liên quan sẽ trực tiếp chỉ đạo triển khai, tháo gỡ vướng mắc và sau khi có phương án phải xử lý dứt điểm, giao trách nhiệm rõ ràng.

"Trước khi chúng ta nói nguồn lực, động lực tăng trưởng mới, thì một nguồn lực rất lớn tồn tại từ hàng nghìn dự án tồn đọng. Nếu khơi thông trở lại, đó chính là nguồn lực rất lớn góp phần cho việc tăng trưởng" - Thủ tướng nhấn mạnh.

Cùng đó là cơ chế đặc thù, theo ông, không phải quy định pháp luật nào cũng phù hợp khi áp dụng với tất cả các địa phương. Do đó năm nay sẽ đánh giá lại cơ chế chính sách đặc thù, những nội dung đúng đã được thực tiễn chứng minh thì sẽ áp dụng thống nhất, tránh việc quy định không đồng bộ.

Đi kèm đó là việc cắt giảm điều kiện kinh doanh, nâng cao năng lực thực thi, Chính phủ đã yêu cầu tổng rà soát điều kiện hành chính, thủ tục kinh doanh. Quan điểm là kiên quyết cắt giảm thủ tục, điều kiện kinh doanh và đến ngày 15-4 phải có phương án và đây là việc phải làm ngay.

Không chấp nhận tăng trưởng nóng để đánh đổi bất ổn vĩ mô

Về đột phá hạ tầng, như giao thông, sân bay, cảng biển, năng lượng… Thủ tướng cho biết các dự án trọng điểm chiến lược sẽ triển khai. 

Tới đây quy hoạch điện 8 sẽ phải điều chỉnh, bổ sung cho phù hợp với bối cảnh, xây dựng các nguồn điện nền. Trong chiến lược dự trữ có phương án dự trữ quốc gia với các mặt hàng thiết yếu không chỉ là xăng dầu.

Thủ tướng cũng nhấn mạnh yêu cầu chất lượng nguồn nhân lực. Hiện đã có nhiều chính sách và chương trình nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo, nên cần phải phối hợp với các viện, trường đào tạo nhân lực. Gắn đó là ứng dụng khoa học - công nghệ, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo.

Cùng với các đột phá chiến lược, việc huy động và phân bổ nguồn lực là yêu cầu lớn. Theo ông, trước khi khai thác các nguồn lực từ khoa học - công nghệ, tăng trưởng vẫn phải dựa vào động lực truyền thống như đầu tư, xuất khẩu, tiêu dùng...

Theo đó, tổng vốn đầu tư công trong nhiệm kỳ này trên 8 triệu tỉ đồng, nhiệm kỳ trước là 2,87 triệu tỉ đồng, nên đòi hỏi nhiều giải pháp lớn. Nguồn vốn đầu tư công này cũng chỉ chiếm 20% vốn đầu tư toàn xã hội, còn lại cần huy động các nguồn lực khác từ xã hội. Vì vậy nếu không tạo hành lang pháp lý rõ ràng, minh bạch thì không thể huy động các nguồn lực.

Theo Thủ tướng, muốn phát triển trên cơ sở nền tảng vững chắc thì tăng trưởng phải đi kèm ổn định, đảm bảo cân đối lớn của nền kinh tế. Chúng ta không chấp nhận tăng trưởng nóng, tăng trưởng cao để đánh đổi bất ổn vĩ mô, bởi cái giá phải trả bất ổn vĩ mô và nền kinh tế lớn hơn nhiều.

"Chính phủ ý thức sâu sắc việc thực hiện biện pháp đảm bảo kiểm soát, ổn định kinh tế vĩ mô. Mấy ngày hôm nay chúng tôi thường xuyên chỉ đạo bộ ngành, phối hợp xử lý điều tiết thị trường xăng dầu, thị trường tiền tệ để kiểm soát diễn biến đang chịu tác động lớn từ bên ngoài. Các tác động là đương nhiên nên cần điều tiết giảm bớt tác động mạnh tới trong nước" - ông Hưng nói.