मधुमेहाचा त्रास असलेल्यांनी त्यांच्या आहाराकडे विशेष लक्ष देणे आवश्यक आहे. खाण्याच्या सवयींमुळे शरीरातील साखरेची पातळी वाढू शकते. त्यामुळे अशा रुग्णांनी कमी ग्लायसेमिक इंडेक्स असलेले पदार्थ खावेत, ज्यात साखर कमी असते. तुम्ही तुमच्या आहारात फायबर आणि प्रोटीनयुक्त पदार्थांचा समावेश करावा, कारण ते पचन मंदावतात आणि साखरेची पातळी नियंत्रित ठेवण्यास मदत करतात.
अनेक मधुमेही रुग्ण त्यांच्या आहारातून भात आणि रोटी काढून टाकतात कारण त्यांना वाटते की यामुळे साखरेची पातळी वाढते. अशा परिस्थितीत योग्य खाण्यापिण्याची निवड करणे महत्त्वाचे आहे, हे त्यांनी समजून घेतले पाहिजे. न्यूट्रीप्लसच्या संचालक आणि वरिष्ठ क्लिनिकल न्यूट्रिशनिस्ट डॉ. अंजली फाटक यांच्याकडून जाणून घ्या, काय खावे आणि काय टाळावे.
डॉ. अंजली फाटक यांच्या मते, मधुमेही रुग्णांनी Hb1ac चाचणी करून घ्यावी. ही चाचणी गेल्या तीन महिन्यांतील ग्लुकोजची पातळी तपासते, ज्यामुळे त्यांनी किती कर्बोदकांमधे सेवन केले पाहिजे आणि साखरेची पातळी कशी नियंत्रित करावी हे जाणून घेण्यास मदत होते.
रोटी खाताना लक्षात ठेवा की कर्बोदकांचे प्रमाण कमी असावे. गव्हाच्या रोटीऐवजी तुम्ही मिसळ, बार्ली, हरभरा किंवा बाजरीची रोटी निवडू शकता. भाजीसोबत रोटी खा आणि रायत्याचाही समावेश करा, जेणेकरून कर्बोदकांचे प्रमाण कमी करता येईल.
मधुमेही रुग्णांनी डाळी, अंकुरलेले धान्य, मिश्र कडधान्ये, डाळ पालक यांचा आहारात समावेश करावा. याशिवाय फायबरयुक्त पदार्थांचे सेवन करा आणि तूप वापरा, जे आतड्याच्या आरोग्यासाठी फायदेशीर आहे.
जेवण करण्यापूर्वी सूप किंवा रायता खाणे फायदेशीर आहे. जेवणाच्या १५ मिनिटे आधी कोशिंबीर किंवा रायता घ्या आणि नंतर रोटी खा. रोट्यावर थोडं तूप लावून खा. नट आणि बिया देखील समाविष्ट करा, जे निरोगी चरबी आणि प्रथिनांचे चांगले स्त्रोत आहेत.
पांढऱ्या भाताऐवजी ब्राऊन राईस किंवा लाल भात खा. तुम्ही पुलाव देखील बनवू शकता. बटाटे उकळल्यानंतर खा, त्यामुळे त्यातील स्टार्चचे प्रमाण कमी होते, तसेच काही बटाटे भाज्यांमध्ये मिसळूनही तुम्ही बटाटे खाऊ शकता. फ्रेंच फ्राईज आणि चिप्स टाळा.
मधुमेही रुग्णांच्या ताटात 60% हिरव्या भाज्या, 25% प्रथिने आणि 25% कार्बोहायड्रेट असावेत. नाचणी, बाजरीची रोटी, मूग चिला, डोसा, उपमा, ओट्स आणि स्प्राउट्स यांचा समावेश असलेला संतुलित आहार घ्या.