नवी दिल्ली: क्विक कॉमर्स युनिकॉर्न झेप्टोने महत्त्वपूर्ण ऑपरेटिंग तोट्याचा इतिहास ओळखला आहे, अंमलबजावणी संचालनालयाकडून त्याच्या प्रवर्तकांना अलीकडील समन्स आणि ग्राहक संरक्षणावर तीव्र नियामक तपासणी त्याच्या आगामी प्रारंभिक सार्वजनिक ऑफर (IPO) साठी प्राथमिक जोखीम घटक म्हणून केली आहे.
सोमवारी दाखल केलेल्या अद्ययावत ड्राफ्ट रेड हेरिंग प्रॉस्पेक्टसमध्ये, बेंगळुरू-मुख्यालयातील फर्मने उघड केले की जुलै 2021 मध्ये स्थापनेपासून प्रत्येक आर्थिक वर्षात तिला तोटा सहन करावा लागला आहे आणि चेतावणी दिली आहे की ती आपल्या कार्याचा विस्तार करत असताना नकारात्मक रोख प्रवाहाचा सामना सुरू ठेवू शकतो.
“आम्ही आमचा वापरकर्ता आधार आणि तंत्रज्ञान पायाभूत सुविधांचा विस्तार करणे, आमच्या प्लॅटफॉर्मवर नवीन उत्पादन श्रेणी जोडणे, आमच्या खाजगी लेबलांचा विस्तार करणे, आमच्या पुरवठा साखळी ऑपरेशन्सचा विस्तार करणे, गडद स्टोअरची संख्या वाढवणे, आणि ब्रँड विकसित करणे आणि आमच्या प्लॅटफॉर्मची दृश्यमानता विकसित करणे आणि सुधारणे यामध्ये गुंतवणूक केल्यामुळे आम्हाला ऑपरेटिंग क्रियाकलापांमधून तोटा आणि नकारात्मक रोख प्रवाह सहन करावा लागतो.
“अशा गुंतवणुकीमुळे आम्हाला भविष्यात आमचा महसूल वाढवता येईल याची खात्री नाही,” झेप्टो म्हणाले.
पुढे, कंपनीने सांगितले की, मागणी कमी होणे, ग्राहकांच्या गरजा पुरेशा प्रमाणात पूर्ण न करणाऱ्या मर्यादित उत्पादन श्रेणी किंवा वाढत्या स्पर्धेमुळे प्लॅटफॉर्म सहभागींच्या संख्येत अपुरी वाढ, वाढत्या नियामक आणि अनुपालन खर्चाबरोबरच इतर कारणांमुळे महसूल वाढ कमी होऊ शकते.
दस्तऐवजात असे दिसून आले आहे की झेप्टोचा निव्वळ तोटा 2025-26 या आर्थिक वर्षात रु. 5,905.19 कोटी इतका वाढला आहे, जो मागील आर्थिक वर्षात रु. 4,699.71 कोटी तोटा होता, तर आर्थिक वर्षात कंपनीच्या कामकाजातून होणारा महसूल FY19.19.419.19.123. च्या तुलनेत रु. 22,628 कोटींवर पोहोचला आहे. FY25 मध्ये कोटी.
31 मार्च 2026 रोजी संपलेल्या तिमाहीत, झेप्टोचा निव्वळ तोटा 1,538.67 कोटी रुपयांपर्यंत कमी झाला, जो FY25 च्या चौथ्या तिमाहीत रु. 1,831.91 कोटी होता. तिमाही महसूल 75.26 टक्क्यांनी वाढून 7,497.64 कोटी रुपयांवर पोहोचला, जो गेल्या वर्षीच्या याच कालावधीतील 4,278.06 कोटी रुपयांपेक्षा अधिक आहे.
कागदपत्रांमध्ये ओळखल्या गेलेल्या महत्त्वपूर्ण कायदेशीर जोखमीमध्ये प्रवर्तक आदित पालिचा आणि कैवल्य वोहरा यांना अंमलबजावणी संचालनालयाने 8 एप्रिल 2026 रोजी जारी केलेले समन्स समाविष्ट आहेत. निर्देशांमध्ये संस्थापकांना परदेशी गुंतवणूक, शेअरहोल्डिंग पॅटर्न आणि त्यांच्या व्यवसाय मॉडेलशी संबंधित कागदपत्रे आणि माहिती सादर करणे आवश्यक होते.
“जरी, या अद्ययावत मसुद्याच्या रेड हेरिंग प्रॉस्पेक्टस-I च्या तारखेपर्यंत, आमचा प्रतिसाद सबमिट केल्यापासून आम्हाला ED कडून कोणताही संप्रेषण प्राप्त झाला नाही, आम्ही तुम्हाला खात्री देऊ शकत नाही की भविष्यात चौकशी होणार नाही किंवा ते तपास, कायदेशीर कार्यवाही किंवा कोणत्याही संभाव्य दंडापर्यंत वाढू शकेल,” झेप्टो म्हणाले.
झेप्टोने आपल्या प्लॅटफॉर्मवर 'डार्क पॅटर्न' (किंवा भ्रामक डिझाइन पॅटर्न) च्या कथित वापराबाबत केंद्रीय ग्राहक संरक्षण प्राधिकरणासोबत चालू असलेल्या आव्हानांची तपशीलवार माहिती दिली, ज्यात टोपली चोरणे, दिशाभूल करणारी जाहिरात आणि ठिबक किंमत यांचा समावेश आहे.
नियामकाने गडद पॅटर्नच्या विरोधात मार्गदर्शक तत्त्वांचे पालन करण्यात अयशस्वी झाल्याबद्दल 7 लाख रुपयांचा दंड ठोठावला, या आदेशाचे कंपनीने राष्ट्रीय ग्राहक विवाद निवारण आयोगासमोर अपील केले आहे.
फर्मने खुलासा केला आहे की या प्रकरणात अंतरिम स्थगिती देण्यात आली आहे परंतु चेतावणी दिली आहे की कोणतेही प्रतिकूल परिणाम किंवा शासित कायद्यांच्या अर्थामध्ये बदल केल्यास त्याचे कामकाज आणि व्यवसाय संभावनांवर परिणाम होऊ शकतो.
ऑपरेशनल अवलंबित्व कंपनीच्या जोखीम प्रोफाइलचा मुख्य भाग बनवते, झेप्टो हायलाइट करते की त्याचे वितरण मॉडेल त्याच्या गडद स्टोअर नेटवर्कच्या स्थान, आकार आणि घनतेवर मोठ्या प्रमाणात अवलंबून असते.
झेप्टो म्हणाले, “आमचे डार्क स्टोअर नेटवर्क खर्च-प्रभावीपणे व्यवस्थापित करण्यात आणि विस्तारित करण्यात आमच्या अपयशाचा आमच्या व्यवसायावर, आर्थिक स्थितीवर, रोख प्रवाहावर आणि ऑपरेशन्सच्या परिणामांवर विपरीत परिणाम होऊ शकतो.
Zepto कडे सध्या एकूण 1,139 डार्क स्टोअर्स आहेत, जे 2025 मध्ये 1,029 आणि 2024 मध्ये 337 होते.
पीटीआय
