ĐỪNG BỎ LỠ MỘT KHOẢNH KHẮC NÀO CỦA WORLD CUP
Liệu Curacao, Cabo Verde hay bất kỳ đội bóng tân binh nào tại World Cup 2026 có thể tạo ra cú sốc lớn?
Bốn quốc gia sẽ lần đầu tiên góp mặt tại World Cup mùa hè này gồm Cabo Verde, Curacao, Jordan và Uzbekistan – tất cả đều chuẩn bị bước lên sân khấu lớn nhất của bóng đá thế giới. Đã 16 năm kể từ khi một đội bóng mới lần đầu góp mặt và vượt qua được vòng bảng, khi Slovakia khiến nhà đương kim vô địch Ý phải dừng bước tại Nam Phi. Vậy liệu các tân binh năm nay có thể tái hiện kỳ tích đó?
Ba kỳ World Cup gần nhất không hề dễ dàng cho những kẻ thiếu kinh nghiệm. Bosnia & Herzegovina từng có chiến thắng lịch sử trước Iran năm 2014 nhưng vẫn không thể vượt qua vòng bảng, trong khi Panama, Iceland và Qatar chỉ giành được đúng một điểm trong tổng số hai kỳ World Cup 2018 và 2022.
Tuy nhiên, lịch sử giải đấu này từng chứng kiến nhiều câu chuyện cổ tích, điều đó mang lại hy vọng cho Cabo Verde, Curacao, Jordan và Uzbekistan – đặc biệt khi thể thức mở rộng của World Cup 2026 cho phép 32 trong tổng số 48 đội lọt vào vòng loại trực tiếp. Chỉ cần có 4 điểm sau 3 trận gần như chắc chắn sẽ giúp họ đi tiếp, thậm chí 3 điểm cũng có thể đủ.
Vậy trong số bốn tân binh của World Cup 2026, ai có thể tạo nên bất ngờ và chiếm được cảm tình của người hâm mộ trung lập?
Những cột mốc thăng trầm trong lịch sử
Kể từ World Cup 2006, chưa từng có nhiều đội bóng ra mắt như lần này. Giải đấu tại Đức năm đó lập kỷ lục với bảy đội tân binh, khi không tính hai kỳ đầu tiên (vì 1930 hoàn toàn là tân binh và 10 trong 16 đội tham dự năm 1934 cũng là lần đầu).
Ghana và Ukraine là hai câu chuyện thành công cách đây 20 năm – Ghana lọt vào vòng 1/8 còn Ukraine tiến đến tứ kết. Từ năm 1938 đến nay chỉ có bốn kỳ World Cup chứng kiến hai đội tân binh vượt qua vòng bảng: năm 1966 (Bắc Triều Tiên và Bồ Đào Nha gặp nhau tại tứ kết), năm 1990 (Costa Rica vào vòng 1/8 và Ireland vào tứ kết), và năm 1994 (Ả Rập Xê Út cùng Nigeria đều lọt vào vòng 1/8).
Kỳ World Cup thành công nhất với các đội lần đầu tham dự là năm 1958, khi cả ba tân binh – Bắc Ireland, Liên Xô và Xứ Wales – đều vào đến tứ kết. Vậy nên, mùa hè này hoàn toàn có tiềm năng lập kỷ lục nếu cả bốn tân binh đều thi đấu ấn tượng.
Dĩ nhiên, khả năng đó là rất nhỏ – nhưng không phải không thể. Bởi việc vượt qua vòng bảng năm 2026 sẽ dễ hơn trước kia. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là dễ dàng, khi Uzbekistan – nằm ở nhóm hạt giống số ba – là đội tân binh duy nhất không thuộc nhóm bốn, nên việc bốc thăm cũng tạo ra nhiều bảng đấu khó khăn.
Kinh nghiệm của Dick Advocaat có thể đưa Curacao đi bao xa?
Curacao có lẽ là đội gặp bảng đấu khó nhất trong số các tân binh. Họ nằm chung bảng với Đức, Ecuador và Bờ Biển Ngà. Đối với quốc gia vùng Caribe này – chỉ mới trở thành thành viên của FIFA cách đây 15 năm – đây là cột mốc lịch sử khi họ trở thành quốc gia nhỏ nhất từng dự World Cup.
Đội hình Curacao được xây dựng dựa trên các cầu thủ gốc Curacao sinh ra và lớn lên tại Hà Lan – trong đó Tahith Chong, sản phẩm của lò đào tạo Manchester United, là cầu thủ duy nhất sinh ra trên đảo. Đội bóng tận dụng cơ hội khi không phải đối đầu Canada, Mexico và Mỹ trong vòng loại khu vực CONCACAF, và trận hòa kịch tính với Jamaica đã giúp họ giành vé đến World Cup.
Ba tháng sau đó, chỉ bốn tháng trước khi World Cup khởi tranh, huấn luyện viên huyền thoại Dick Advocaat bất ngờ từ chức để ở bên con gái bị bệnh nặng. Tuy nhiên, chưa đầy một tháng trước, sau chuỗi thất bại đáng thất vọng dưới thời Fred Rutten trước Trung Quốc và Úc, ông Advocaat đã quay lại dẫn dắt đội khi tình hình gia đình đã cải thiện.
Với tinh thần đoàn kết cao cùng sự góp mặt của nhiều cầu thủ từng chơi ở cấp độ cao, kinh nghiệm của Advocaat sẽ là yếu tố quan trọng nếu Curacao muốn tạo nên bất ngờ tại bảng E.
Chấn thương nghiêm trọng khiến Jordan gặp khó
Jordan có thể là đội có khả năng gây bất ngờ cao hơn. Bảng J của họ, dù có nhà đương kim vô địch Argentina, nhưng hai đối thủ còn lại – Algeria và Áo – cũng không quá vượt trội. Jordan nổi tiếng với lối chơi kỷ luật và khó bị đánh bại, điều họ đã thể hiện rõ trong vòng loại.
Huấn luyện viên Jamal Sellami dẫn dắt một tập thể gắn kết, tổ chức tốt và sẵn sàng chơi phòng ngự lùi sâu, nhường quyền kiểm soát bóng cho đối thủ. Họ hoàn toàn thoải mái với vai trò này trong bảng đấu của mình.
Tuy nhiên, điểm yếu lớn nhất của Jordan chính là ở khâu tấn công. Dù không sở hữu hàng công mạnh mẽ, họ vẫn có những cầu thủ chất lượng trong phản công. Đội trưởng Musa Al-Taamari, thi đấu tại Pháp cho Rennes, đã ghi 6 bàn và có 6 kiến tạo khi đội bóng cán đích ở vị trí thứ 6 tại Ligue 1. Tiền đạo Ali Olwan – chân sút hàng đầu của tuyển Jordan – cũng đã kịp trở lại sau ca phẫu thuật mắt cá.
Tin xấu là Yazan Al Naimat – chân sút chủ lực – đã bị đứt dây chằng chéo trước vào tháng 12, trong trận tứ kết Cúp Ả Rập. Anh là nhân tố chủ chốt giúp Jordan vào đến chung kết giải đó và Asian Cup trước đó. Sự vắng mặt của Al Naimat là tổn thất cực lớn, buộc Jordan phải thay đổi chiến thuật trên hàng công.
Khả năng thích nghi là chìa khóa cho Cabo Verde
Cabo Verde cũng nằm trong bảng đấu khá khó, nhưng nếu nhìn kỹ hơn thì cơ hội không phải là không có. Tây Ban Nha là ứng viên vô địch, nhưng Uruguay lại có nhiều vấn đề nội bộ, điều mà Cabo Verde và Ả Rập Xê Út – đội còn lại của bảng H – có thể tận dụng.
Giống Curacao, Cabo Verde đã tận dụng tốt nguồn cầu thủ gốc gác ở nước ngoài để xây dựng đội hình mạnh mẽ, sau hơn một thập kỷ tiến bộ. Họ lần đầu dự Cúp các quốc gia châu Phi năm 2013 và ngay lập tức vào tứ kết, sau đó tiếp tục dự ba kỳ giải khác và chỉ bị loại trên chấm luân lưu trước Nam Phi ở tứ kết năm 2023. Là đội hình có độ tuổi trung bình cao thứ tư tại World Cup, Cabo Verde mang đến kinh nghiệm quý giá.
Điểm khác biệt của Cabo Verde là họ chơi thiên về kiểm soát bóng, khác với đa phần các đội nhỏ. Tuy nhiên, việc đối đầu các đội mạnh sẽ buộc họ phải thích nghi với thế trận không có bóng. Dù vậy, lối chơi tấn công của họ vẫn có nét trực diện và tốc độ.
Vấn đề là hàng thủ của Cabo Verde khá chậm và dễ bị khai thác – bằng chứng là họ thua Cameroon 1-4 và hòa Libya 3-3 ở vòng loại. Sự trở lại của trung vệ Logan Costa, cầu thủ Villarreal từng dính chấn thương dây chằng chéo vào tháng 7 năm ngoái, là tin vui lớn, bởi anh có thể tạo nên sự khác biệt nơi hàng thủ.
Trung vệ là điểm tựa của Uzbekistan
Dưới sự dẫn dắt của huyền thoại người Ý Fabio Cannavaro – nhà vô địch World Cup 2006 và chủ nhân Quả bóng vàng cùng năm – đội tuyển Uzbekistan đặt nền tảng hy vọng vào hàng thủ chắc chắn, với ngôi sao sáng nhất là trung vệ Abdukodir Khusanov của Manchester City.
Việc bổ nhiệm Cannavaro là một quyết định gây chú ý, sau khi Timur Kapadze giúp đội giành vé dự World Cup. Cannavaro từng có thành công ở Trung Quốc nhưng lại gây thất vọng ở châu Âu, vì vậy đây là cơ hội lớn để ông chứng minh năng lực – dù thời điểm nhậm chức khiến công tác chuẩn bị chưa được tối ưu.
Uzbekistan là đội khó đánh giá nhất trong nhóm tân binh. 15 cầu thủ trong đội hình đang chơi ở giải quốc nội – giải đấu mới khởi tranh từ tháng 2, điều này có thể là lợi thế. Trong khi đó, 5 cầu thủ thi đấu tại Iran, nơi giải VĐQG bị tạm hoãn 4 tháng do chiến sự.
Đội hình Uzbekistan sở hữu những cái tên nổi bật như Khusanov và tiền đạo Eldor Shomurodov – người ghi 22 bàn cho Istanbul Basaksehir và đồng giành danh hiệu Vua phá lưới Super Lig mùa trước. Họ sẽ là niềm hy vọng để Uzbekistan vượt qua bảng đấu gồm Bồ Đào Nha, Colombia và CHDC Congo – một bảng tương đối cân bằng về cơ hội đi tiếp.
Liệu ai sẽ thành công?
Vậy trong số các tân binh, đội nào có khả năng tiến sâu nhất? Uzbekistan và Cabo Verde có vẻ như là hai đội có bảng đấu cởi mở hơn, nơi họ có thể hướng đến ít nhất một trận thắng – điều đủ để giành vé vào vòng 1/16 với tư cách đội xếp thứ ba xuất sắc.
Curacao có thể thi đấu kiên cường, nhưng chạm trán Đức, Bờ Biển Ngà và Ecuador là thử thách cực lớn, dù các đối thủ này cũng có điểm yếu. Với Jordan, dù các đối thủ trong bảng không phải bất khả xâm phạm, nhưng việc họ chỉ xếp hạng 63 thế giới khiến nhiệm vụ này không hề dễ dàng.
Khả năng cả bốn tân binh cùng vào vòng loại trực tiếp là rất thấp, nhưng cơ hội để một đội mới làm được điều đó – lần đầu tiên kể từ Slovakia năm 2010 – là hoàn toàn có thật. Nếu hai đội vượt qua vòng bảng, đó sẽ là kỳ tích chưa từng có kể từ năm 2006 và chỉ lần thứ hai kể từ 1994.
