ĐỪNG BỎ LỠ MỘT KHOẢNH KHẮC NÀO CỦA WORLD CUP

Bên trong nhiệm kỳ 'độc hại' của Marcelo Bielsa tại Uruguay: Phương pháp của 'El Loco' dưới ống kính soi xét trước trận mở màn World Cup

Đối với một huấn luyện viên đã làm việc trong bóng đá chuyên nghiệp gần 40 năm, Marcelo Bielsa không sở hữu nhiều danh hiệu ở cấp độ cao nhất. Tuy nhiên, Pep Guardiola cho rằng điều đó không quan trọng. “Được yêu mến là danh hiệu lớn nhất, lớn hơn cả Champions League hay Premier League hay bất cứ giải đấu nào khác,” chiến lược gia người Catalan từng nói. “Được yêu mến là điều quan trọng nhất, và tôi nghĩ Marcelo có điều đó hơn bất kỳ huấn luyện viên nào khác trên thế giới.”

Không thể phủ nhận rằng Bielsa là một trong những chiến lược gia được ngưỡng mộ nhất trong giới huấn luyện toàn cầu, và người hâm mộ từ các thành phố khác nhau như Leeds hay Bilbao đều dành cho ông tình cảm đặc biệt. Tuy nhiên, tại Uruguay, vị chiến lược gia người Argentina lại là một nhân vật gây chia rẽ sâu sắc – và điều đó không liên quan đến quốc tịch của ông.

Tất cả gần như xuất phát từ tính cách. Bielsa được gọi là “El Loco” không phải vô cớ. Ông tự nhận mình là “người tạo ra căng thẳng”, một cá tính ám ảnh đến mức có thể khiến một số cầu thủ cảm thấy được truyền cảm hứng, trong khi những người khác lại phát điên.

Chính vì thế, Uruguay được xem là đội bóng khó đoán nhất tại World Cup 2026. Bielsa đã ngầm thừa nhận rằng ông sẽ rời đội sau giải đấu này, nhưng không ai biết liệu ông sẽ trở thành thiên tài – hay đúng như biệt danh “kẻ điên” mà chính ông tự gọi mình.

Khởi đầu đầy hứa hẹn

Thực tế, thật đáng ngạc nhiên khi Bielsa vẫn đang dẫn dắt Uruguay khi họ bắt đầu chiến dịch World Cup gặp Ả Rập Xê Út vào thứ Hai – đặc biệt là khi xét đến khởi đầu đầy triển vọng của ông.

Tại buổi ra mắt vào tháng 5 năm 2023, Bielsa nói tất cả những điều đúng đắn. Quyết định bổ nhiệm ông trở thành một trong những huấn luyện viên hưởng lương cao nhất trong bóng đá quốc tế có thể khiến nhiều người Uruguay nghi ngờ, nhưng ông khẳng định tiền bạc không phải là động lực chính.

“Liên đoàn Bóng đá Uruguay (AUF) không cần thuyết phục tôi; nếu có, thì ngược lại,” ông nói với các phóng viên. “Mong muốn tham gia dự án này của tôi được thúc đẩy bởi hai lý do thuyết phục: chất lượng cầu thủ của Uruguay và việc đội bóng này thuộc về nhân dân.”

Gây ấn tượng với Messi

Người hâm mộ thừa nhận rằng đội tuyển cần được tái thiết sau màn trình diễn tệ hại tại vòng bảng World Cup 2022 ở Qatar, nhưng tốc độ mà Bielsa loại bỏ các biểu tượng như Edinson Cavani và Luis Suarez đã trở thành đề tài tranh luận sôi nổi trên toàn quốc.

Tuy nhiên, đến cuối năm 2023, Bielsa dần biến những người hoài nghi thành người ủng hộ, khi Uruguay giành liên tiếp hai chiến thắng tại vòng loại World Cup trước Brazil và Argentina. Chiến thắng 2-0 trước Argentina ngay tại Buenos Aires vừa lịch sử vừa ấn tượng.

Uruguay chưa từng đánh bại đối thủ láng giềng trên sân khách kể từ năm 1937, trong khi Argentina chỉ thua 1 trong 51 trận gần đây trên mọi đấu trường. Nhưng như Lionel Messi thừa nhận, các nhà vô địch thế giới và Nam Mỹ không thể chống lại cường độ pressing và tốc độ chuyển trạng thái của đối thủ.

“Bạn có thể thấy dấu ấn của Bielsa trong cách Uruguay thi đấu,” Messi nói. “Ở tất cả các đội tuyển hay câu lạc bộ mà ông ấy từng dẫn dắt, kể cả Argentina, phong cách của ông ấy luôn rất dễ nhận ra. Và hiện nay ông ấy có trong tay một thế hệ cầu thủ tốt [ở Uruguay].”

Cảm giác rằng Bielsa đang xây dựng điều gì đó đặc biệt càng được củng cố khi Uruguay giành hạng ba tại Copa America mùa hè sau đó – nhưng chính sau giải đấu tại Mỹ, mọi thứ bắt đầu sụp đổ.

Suarez phản ứng dữ dội

Javier Martinez, người từng hai lần vô địch Champions League, từng nói rằng mỗi cầu thủ nên làm việc với Bielsa “ít nhất một lần trong đời”, nhưng Suarez lại cho rằng anh không muốn gặp lại ông sau khi tuyên bố giã từ đội tuyển quốc gia vào tháng 9 năm 2024.

Tiền đạo từng khoác áo Barcelona này đã góp công lớn tại Copa America, ghi bàn gỡ hòa phút cuối trong trận tranh hạng ba gặp Canada, nhưng trải nghiệm của anh dưới thời Bielsa lại hoàn toàn tiêu cực.

Suarez cho rằng các đồng đội đã nhiều lần bị một người “ít nói” như Bielsa xúc phạm, đến mức “thậm chí không chào hỏi cầu thủ”.

“Có những chuyện xảy ra tại Copa America khiến tôi rất đau lòng, nhưng tôi đã không nói ra vì lợi ích chung của đội,” cựu tiền đạo Liverpool chia sẻ với DSports Uruguay. “Chuyện đó sẽ còn tiếp diễn. Các cầu thủ sẽ đến giới hạn và bùng nổ.” Và anh đã đúng.

‘Không thể biện minh cho kết quả này’

Ngày 18 tháng 11 tại Tampa, Florida, Uruguay bị đội tuyển Mỹ – dù thiếu nhiều ngôi sao – vùi dập 5-1. Dù chỉ là một trận giao hữu, nhưng thật khó để giảm nhẹ mức độ tệ hại của màn trình diễn đó, và đúng với phong cách thẳng thắn của mình, Bielsa không hề che giấu.

“Không có cách nào để biện minh cho kết quả này,” ông thừa nhận. “Tôi cảm thấy điều bị ảnh hưởng nhiều nhất sau trận đấu là cách tiếp cận của tôi, cách tôi chuẩn bị cho các cầu thủ.

“Những gì xảy ra đêm nay là kết quả của vai trò huấn luyện của tôi, cách tôi tổ chức đội hình và phong cách thi đấu mà tôi đề xuất. Không có lý do gì để những cầu thủ giỏi nhất của Uruguay thua trước đội hình hai của Mỹ.”

Bielsa nói như một huấn luyện viên đã, nếu chưa mất hẳn niềm tin từ cầu thủ, thì ít nhất cũng khiến họ kiệt sức – và đây không phải là lần đầu tiên.

Thiên tài và lời nguyền

Các đội bóng của Bielsa không chỉ nổi tiếng với lối pressing dữ dội; họ còn thường bị chỉ trích vì xuống sức ở giai đoạn cuối mùa. Lối chơi với cường độ khủng khiếp ấy khiến cầu thủ mệt mỏi, không chỉ về thể chất mà cả tinh thần.

Bielsa được ví như nhân vật Rust Cohle trong bộ phim True Detective – một người vừa thiên tài vừa bị nguyền rủa bởi chính trí tuệ của mình. Cohle từng sợ rằng: “Tôi không phù hợp với mọi người, họ không nên ở gần tôi. Tôi khiến họ kiệt quệ. Họ... họ trở nên bất hạnh.”

Bielsa có lẽ hiểu rõ điều đó. Trong buổi họp báo kéo dài hai giờ đồng hồ để giải thích thất bại ở Tampa, ông thừa nhận: “Khi tôi xuất hiện, bầu không khí trở nên căng thẳng. Đó là lý do tôi hiếm khi xuất hiện. Tôi là người độc hại. Ai gắn bó với tôi đều trở nên tệ hơn. Bạn hiểu chứ?”

“Có những người độc hại chỉ thấy lỗi sai mà họ đang sửa, luôn đòi hỏi, không bao giờ hài lòng. Họ chỉ nói về công việc của mình. Khi đi ăn, họ đọc báo để khỏi phải hòa nhập, để không phải nói về những điều khiến họ xao nhãng.”

“Đừng nghĩ tôi thích điều đó. Với tôi, đó là nghiệp. Tôi nhút nhát, ám ảnh. Tôi như một cỗ máy. Tôi không thích sự bừa bộn. Đó là khuyết điểm của tôi. Tôi khó mà cư xử tự nhiên, thân thiện.”

Thiên tài hay kẻ điên?!

Vì thế, không ai biết điều gì sẽ xảy ra với Bielsa – hay đội bóng của ông – tại Bắc Mỹ. Một chút ổn định dường như đã trở lại sau những trận hòa khích lệ trước Anh và Algeria vào tháng Ba, nhưng kể từ đó Uruguay không đá thêm trận giao hữu nào – điều này càng khiến sự hoài nghi quanh đội bóng tăng cao.

Uruguay hiện là ẩn số lớn nhất của giải đấu, một đội có thể gây ấn tượng mạnh hoặc sụp đổ hoàn toàn – khiến hành trình của họ, cũng như của Bielsa, trở nên hấp dẫn hơn bao giờ hết.

Tóm lại, Bielsa và phương pháp của ông đang chịu sự soi xét nhiều hơn bao giờ hết. Liệu ông vẫn là nhà cách tân nhìn thấy điều người khác không thấy – hay đã trở nên lạc lõng trong chính nền bóng đá hiện đại mà ông góp phần tạo dựng?

Dĩ nhiên, một giải đấu không thể thay đổi cách Guardiola hay các chiến lược gia hàng đầu khác nhìn nhận về Bielsa. Ông sẽ luôn có được sự yêu mến của họ. Thực tế, huấn luyện viên đội tuyển Mỹ Mauricio Pochettino nói rằng Bielsa là “một người đặc biệt” chính vì ông là “một nhân cách rất khác với chúng tôi – những huấn luyện viên bình thường”.

Tuy nhiên, việc nhiệm kỳ của Bielsa tại Uruguay kết thúc trong tranh cãi hay trong vinh quang vẫn là điều chưa thể đoán định. Vài tuần tới sẽ quyết định tất cả. Chúng ta sắp biết “El Loco” đã thật sự mất lý trí – hay vẫn còn phương pháp trong cơn điên của mình.