Thủ môn của Cabo Verde, Vozinha, đã không thể kìm nén cảm xúc khi đứng trước ống kính truyền hình sau trận đấu lớn nhất trong sự nghiệp của mình – một khoảnh khắc đong đầy nước mắt sau nhiều thập kỷ kiên trì, hy sinh và niềm tin mãnh liệt.
Trong 95 phút căng thẳng tại Atlanta, thủ thành 40 tuổi đã chặn đứng mọi nỗ lực tấn công mà Tây Ban Nha tung ra. Khi tiếng còi mãn cuộc vang lên, xác nhận trận hòa 0-0 đầy khó tin trước một trong những ứng viên nặng ký cho chức vô địch World Cup 2026, Cabo Verde đã làm nên kết quả vĩ đại nhất trong lịch sử bóng đá nước này. Còn Vozinha thì chìm trong dòng hồi ức về hành trình bắt đầu từ nơi xa xôi với những sân cỏ nhỏ bé.
“Giấc mơ đã trở thành hiện thực,” Vozinha nói khi nhận giải Cầu thủ xuất sắc nhất trận đấu.
Người chặn đứng Tây Ban Nha
Tây Ban Nha đến Atlanta với kỳ vọng lớn lao vốn dành cho một trong những đội tuyển giàu thành tích nhất thế giới. Nhà vô địch World Cup 2010 và đương kim vô địch châu Âu bước vào giải đấu với vị trí thứ hai trên bảng xếp hạng FIFA, được xem là một trong những ứng cử viên sáng giá cho ngôi vương.
Khoảng cách giữa hai đội rõ ràng ngay từ trước trận đấu và càng thể hiện rõ hơn trong suốt 90 phút. Tây Ban Nha kiểm soát bóng vượt trội, chiếm lĩnh thế trận và liên tục dồn ép sâu vào phần sân Cabo Verde. Đội bóng của huấn luyện viên Luis de la Fuente tung ra 27 cú sút so với 6 của Cabo Verde, giành 11 quả phạt góc và thực hiện hơn 700 đường chuyền, với đội hình toàn những ngôi sao đẳng cấp hàng đầu.
Ngay cả những cầu thủ dự bị của Tây Ban Nha cũng cho thấy chiều sâu đội hình đáng kinh ngạc. Các ngôi sao như Lamine Yamal, Dani Olmo hay Nico Williams – những người có thể đá chính ở nhiều đội khác – đều được tung vào sân từ ghế dự bị trong nỗ lực tìm bàn thắng.
Nhưng thứ mà Tây Ban Nha không thể vượt qua chính là Vozinha.
Thủ môn kỳ cựu này đã có 7 pha cứu thua quan trọng, liên tục từ chối các cơ hội của những tiền đạo hàng đầu châu Âu. Ferran Torres, Aymeric Laporte và nhiều cầu thủ khác đều bất lực trước khả năng chọn vị trí, sự điềm tĩnh và phản xạ chính xác của anh. Khi Yamal vào sân trong hiệp hai và liên tục tạo ra những pha bóng nguy hiểm, Vozinha vẫn vững vàng như tượng đài.
Tây Ban Nha tiếp tục tạo ra cơ hội, nhưng thủ môn của Cabo Verde luôn có câu trả lời.
Cựu tiền vệ Scotland, Pat Nevin, nhận xét: “Vozinha đã thắp sáng trận đấu này.” Thống kê cũng cho thấy tầm quan trọng của màn trình diễn đó: trong số các thủ môn từ 40 tuổi trở lên, chỉ có huyền thoại Pat Jennings của Bắc Ireland – người từng có 10 pha cứu thua trước Brazil tại World Cup 1986 – là có nhiều pha cản phá hơn trong một trận đấu World Cup.
Đối với Cabo Verde – quốc gia chỉ có khoảng 530.000 dân và là nước nhỏ thứ ba từng góp mặt tại World Cup – trận hòa này mang ý nghĩa như một chiến thắng lịch sử.
Những giọt nước mắt vì gia đình không thể có mặt
Khi các cổ động viên ăn mừng khắp sân vận động Atlanta và ôm chầm lấy nhau trên khán đài, tâm trí Vozinha lại hướng về những người thân đã góp phần tạo nên con người anh hôm nay.
“Tôi đã khóc vì tôi lớn lên cùng ông bà,” anh nói. “Thật không may, họ không còn ở đây. Họ qua đời vài năm trước. Họ là tất cả với tôi, là cả cuộc đời của tôi.
“Và cả mẹ tôi nữa. Bà không thể đến đây vì vấn đề visa. Vì chi phí làm visa quá cao nên chúng tôi không kịp chuẩn bị. Tôi ước gì bà có thể ở đây.”
Phản ứng đầy cảm xúc của anh khiến người hâm mộ càng thấu hiểu hơn câu chuyện đằng sau cái tên trên lưng áo – cái tên gắn liền với ký ức về ông bà mà anh luôn trân trọng.
Cái tên “Vozinha” và hành trình trở thành biểu tượng
Người hâm mộ bóng đá thế giới biết đến cái tên Vozinha qua kỳ World Cup đầu tiên của Cabo Verde, nhưng biệt danh này đã theo anh suốt cuộc đời.
Tên thật của anh là Josimar José Evora Dias. Trong một cuộc phỏng vấn với FIFA, anh kể rằng phần lớn thời thơ ấu được nuôi dưỡng bởi ông bà, khi cha phục vụ trong quân đội còn mẹ bận công việc. Chính họ đã đặt cho anh biệt danh “Vozinha”, nghĩa là “giọng nhỏ” trong tiếng Bồ Đào Nha.
“Biệt danh đó là do ông bà đặt. Tôi lớn lên cùng họ vì cha tôi phục vụ trong quân đội và mẹ tôi phải đi làm,” anh chia sẻ.
Dù sau này cái tên trở nên nổi tiếng, lúc đầu anh từng không thích nó. “Không ai ở Cabo Verde biết tôi với cái tên đó, và thật sự tôi không thích, nó khiến tôi phát điên. Nhưng khi tôi đến Angola, đã có một thủ môn khác tên Josimar, nên tôi nói: ‘Tôi sẽ không để tên mình là Josimar II trên áo đâu.’ Và vì mọi người ở Cabo Verde đều biết tôi là Vozinha, nên cái tên đó gắn liền với tôi mãi.”
Qua thời gian, cái tên ấy trở thành một phần không thể tách rời trong sự nghiệp bóng đá của anh. Trong trận gặp Tây Ban Nha, nó lại càng ý nghĩa hơn khi anh liên tục hò hét chỉ đạo đồng đội, sắp xếp hàng phòng ngự và giao tiếp không ngừng với các cầu thủ tuyến trên.
Một sự nghiệp được xây bằng ý chí và nỗ lực
Hành trình đến World Cup của Vozinha chẳng dễ dàng gì. Lớn lên tại Mindelo trên đảo São Vicente, anh thường xuyên đá bóng trên đường phố cùng những cậu bé lớn tuổi hơn, học cách chịu đựng và cạnh tranh trong hoàn cảnh khắc nghiệt.
“Ở khu tôi, bọn con trai đều lớn hơn tôi. Tôi luôn chơi bóng trên đường, bị đánh ngã liên tục. Nhưng tôi rất giỏi chơi bóng bằng chân, giàu tính cạnh tranh và nổi loạn, tôi ghét thua cuộc. Tôi đã lĩnh nhiều cú đá.”
Bóng đá ở Cabo Verde có rất ít cơ hội, và dù anh đã trở thành một trong những thủ môn xuất sắc nhất đảo, vẫn gặp nhiều trở ngại. “Tôi là một trong những thủ môn hay nhất trên đảo, nhưng tôi thấp. Dù tôi chơi tốt, tôi vẫn không được chọn vì chiều cao.”
Quyết tâm theo đuổi con đường chuyên nghiệp, anh rời Cabo Verde và bắt đầu hành trình qua nhiều quốc gia – Angola, Moldova, Síp, Slovakia và Bồ Đào Nha – thi đấu cho chín câu lạc bộ khác nhau, dần xây dựng danh tiếng như một thủ môn đáng tin cậy. Hiện anh đang khoác áo Chaves, đội hạng Nhì Bồ Đào Nha.
Điều đặc biệt là anh chỉ bắt đầu chơi bóng chuyên nghiệp khi đã 25 tuổi. “Tôi bắt đầu sự nghiệp chuyên nghiệp vào năm 2012, khi 25 tuổi. Quá muộn đối với một người như tôi,” anh thừa nhận.
Đôi lúc anh từng nghĩ đến việc chia tay đội tuyển quốc gia. “Tôi đã nghĩ đến việc rời đội tuyển, nhưng rồi tôi tiếp tục vì giấc mơ này.”
Giấc mơ thành hiện thực ở tuổi 40
Giấc mơ ấy cuối cùng cũng trở thành sự thật khi Cabo Verde lần đầu tiên góp mặt tại World Cup. Ở tuổi 40 và 12 ngày, Vozinha trở thành cầu thủ lớn tuổi nhất từng ra sân trong trận ra mắt World Cup của một quốc gia. Chỉ có Essam El Hadary của Ai Cập là lớn tuổi hơn khi ra mắt ở World Cup, đưa Vozinha vào nhóm những cái tên hiếm hoi trong lịch sử.
Dù được vinh danh cá nhân sau trận đấu, Vozinha vẫn khiêm tốn chia sẻ công lao với đồng đội. “Màn trình diễn này là của tất cả mọi người. Tôi là cầu thủ xuất sắc nhất trận, nhưng phần thưởng này là dành cho toàn đội, vì không có họ thì chẳng có gì là khả thi. Tôi sẽ tiếp tục cống hiến cho đội bóng và cho người dân.”
Anh cũng bác bỏ ý kiến cho rằng Cabo Verde chỉ đến World Cup để trải nghiệm. “Mọi người nghĩ rằng chúng tôi đến đây chỉ để tận hưởng World Cup, nhưng không. Chúng tôi biết mình phải tôn trọng các đội khác, vì đây là lần đầu tiên, nhưng chúng tôi đến đây để thi đấu, để chiến đấu vì đất nước mình.”
Trận hòa giúp Cabo Verde có vị thế thuận lợi trước hai trận còn lại ở bảng H – gặp Uruguay ngày 21/6 và Ả Rập Xê Út ngày 27/6 – mở ra cơ hội thực tế tiến vào vòng loại trực tiếp.
Từ 50.000 lên 5 triệu người theo dõi
Tác động của màn trình diễn của Vozinha vượt xa sân cỏ. Trước trận gặp Tây Ban Nha, anh chỉ có khoảng 50.000 người theo dõi trên mạng xã hội, nhưng chỉ vài giờ sau kỳ tích, con số đó tăng vọt lên hơn 5 triệu, sau khi đài truyền hình Brazil CazeTV kêu gọi khán giả theo dõi thủ môn Cabo Verde.
Khi được phóng viên thông báo về sự tăng đột biến này, anh chỉ biết thốt lên: “Thật điên rồ.”
Với một cầu thủ từng lo sợ rằng chiều cao sẽ cản trở sự nghiệp, chỉ trở thành chuyên nghiệp ở tuổi 25 và lang bạt qua nhiều quốc gia để tìm cơ hội, sự chú ý toàn cầu bất ngờ này đã mở ra một chương mới đầy kỳ diệu trong sự nghiệp của anh.
Sau khi khiến Tây Ban Nha bất lực, giữ sạch lưới lịch sử và giúp Cabo Verde giành kết quả đáng nhớ nhất trong lịch sử bóng đá nước nhà, Vozinha đã khắc sâu tên mình trong trái tim của hàng triệu người hâm mộ trên khắp thế giới – như một biểu tượng của niềm tin, nghị lực và phép màu bóng đá.
