Liên đoàn Bóng đá Thế giới (FIFA) đã tuyên bố rằng trọng tài người Úc Shaun Evans, thành viên nhóm hỗ trợ video (VAR), không có bất kỳ hành vi sai phạm nào sau khi điều tra một cử chỉ bằng tay bị cho là giống biểu tượng của chủ nghĩa da trắng. Ủy ban kỷ luật độc lập của FIFA kết luận không có bằng chứng cho thấy Evans vi phạm bộ quy tắc của tổ chức.

Vụ việc gây tranh cãi xảy ra trong trận đấu mở màn của đội tuyển Đức tại World Cup, khi họ giành chiến thắng 7-1 trước Curaçao. Trong lúc truyền hình chiếu cảnh nhóm trọng tài video tại trung tâm phát sóng của giải ở Dallas, Evans – người đảm nhiệm vai trò trợ lý trọng tài video – được nhìn thấy dường như tạo ra dấu hiệu “OK” bằng tay phải, một cử chỉ từng bị gắn liền với một số nhóm cực đoan trong một số ngữ cảnh.

Sự việc khiến nhiều chuyên gia chống phân biệt đối xử kêu gọi loại Evans khỏi giải đấu, song FIFA sau khi xem xét đã đưa ra phán quyết có lợi cho vị trọng tài người Úc.

Trong thông cáo được ban hành vào ngày thứ Hai, ủy ban kỷ luật độc lập của FIFA xác nhận không tìm thấy bất kỳ bằng chứng nào chứng minh Evans vi phạm quy định kỷ luật. “Ủy ban kỷ luật cũng đã ghi nhận bản tường trình của ông Evans,” FIFA cho biết.

Evans, người đang tham dự kỳ World Cup thứ hai trong sự nghiệp và là lần đầu tiên ông điều hành một trận đấu tại giải năm nay, khẳng định rằng hành động này hoàn toàn không có chủ ý. “Tôi không cố tình thực hiện bất kỳ cử chỉ hoặc biểu tượng nào nhằm truyền đạt thông điệp, niềm tin hay sự liên kết nào,” Evans giải thích.

Ông nói thêm: “Lý do duy nhất tôi có thể đưa ra là đó chỉ là một cử động vô thức, hoàn toàn không chủ ý, và tôi thậm chí không nhận ra mình đã làm điều đó. Những hình ảnh sau đó trong trận đấu cũng cho thấy tôi lặp lại động tác này nhiều lần khi cầm bút giữa các ngón tay.”

Vị trọng tài người Úc bày tỏ rằng vụ việc không phản ánh con người thật của ông, đồng thời bày tỏ tiếc nuối vì cách cử chỉ đó bị hiểu lầm. “Được làm việc tại World Cup là niềm vinh dự lớn nhất trong sự nghiệp của tôi, và tôi mong được tiếp tục hỗ trợ các đồng nghiệp trong phần còn lại của giải đấu,” ông nói.

Mạng lưới Fare – tổ chức lâu năm hợp tác với FIFA và UEFA trong việc giám sát các hành vi phân biệt đối xử – đã từng kêu gọi loại Evans khỏi World Cup. Tổ chức này mô tả cử chỉ của ông giống một dấu “OK” ngược, thường được liên hệ với tư tưởng “quyền lực da trắng”, và gọi đó là biểu tượng “tân phát xít”.

Cử chỉ này từng được Liên đoàn Chống phỉ báng (Anti-Defamation League) liệt vào danh sách các biểu tượng thù hận vào năm 2019, sau khi bị những phần tử cực đoan sử dụng trong nhiều năm. Tuy nhiên, các chuyên gia nhiều lần nhấn mạnh rằng bối cảnh là yếu tố then chốt để xác định xem hành động đó có mang ý nghĩa hận thù hay không.

Tranh cãi quanh biểu tượng này từng thu hút sự chú ý toàn cầu sau khi kẻ xả súng tại đền thờ Hồi giáo ở Christchurch, New Zealand, sử dụng nó trong phiên tòa năm 2019.

Hiệp hội Trọng tài Bóng đá Chuyên nghiệp Úc đã hoan nghênh quyết định của FIFA và thể hiện sự ủng hộ đối với Evans. Tổ chức này cho biết trọng tài, người đã làm việc tại giải vô địch quốc gia Úc từ năm 2012, luôn thể hiện sự chuyên nghiệp, tôn trọng và liêm chính trong công việc.

Hiệp hội cũng tái khẳng định lập trường phản đối mọi hình thức phân biệt đối xử và tư tưởng cực đoan, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của công bằng, bối cảnh và quy trình điều tra minh bạch.

Evans hiện vẫn nằm trong danh sách 30 trọng tài video được FIFA lựa chọn cho kỳ World Cup được đồng tổ chức bởi Hoa Kỳ, Canada và Mexico, và dự kiến sẽ tiếp tục đảm nhiệm vai trò của mình trong phần còn lại của giải đấu.