Ngày trước trận đấu giữa Anh và Croatia, tôi ghé thăm Bảo tàng JFK ở Dallas – và hóa ra tôi không phải người duy nhất có ý tưởng đó. Bảo tàng nằm ở tầng sáu của tòa nhà Texas School Book Depository cũ, và nếu bạn chưa từng đến thì thật sự đáng để khám phá. Câu chuyện được sắp xếp khéo léo, dẫn dắt người xem dần đến khoảnh khắc định mệnh, rồi đột nhiên bạn nhận ra mình đang đứng chỉ cách vài bước nơi Lee Harvey Oswald bóp cò. Hoặc ít nhất, theo lời của CIA là vậy [nháy mắt].
Giữa lúc tôi đang đọc về chính sách hòa hoãn gây tranh cãi của JFK với phe cộng sản, thì khóe mắt lại bị thu hút bởi một chiếc áo của QPR. Khi ngắm những bức ảnh xúc động của Jacqueline Kennedy sau vụ ám sát chồng, tôi thấy một bộ áo tuyển Anh đầu những năm 2000 có in tên “Heskey” phía sau. Một người đàn ông khoác quốc kỳ Anh có huy hiệu của Luton Town đi ngang qua – thật khó tập trung khi đang cố gắng cảm nhận một trong những khoảnh khắc quan trọng nhất của lịch sử nước Mỹ.
Đó chính là một trong những điều thú vị nhất của World Cup – khi người hâm mộ bóng đá từ khắp nơi trên thế giới cùng hòa mình trong không gian công cộng, giao nhau trên hành trình ra vào thành phố. Giá vé cắt cổ của FIFA vẫn chưa thể giết chết bầu không khí ấy. Các cổ động viên Croatia hát vang trong hàng chờ ở bảo tàng. Người Đức say sưa ở Toronto. Còn người Argentina thì đang ăn mừng ở Kansas City.
Chuyến đi của tôi bắt đầu tại Los Angeles, nơi tôi thấy một khía cạnh rất khác của kỳ World Cup này. Ngoại trừ viên chức nhập cảnh tại sân bay LAX – người ngạc nhiên thay lại vui vẻ và còn giải thích cho tôi cách Ousmane Dembele hỗ trợ chuyển động của Kylian Mbappe – phần lớn những người tôi gặp đều thuộc hai kiểu: hoặc là biết rất ít về giải đấu, hoặc là còn biết ít hơn thế nữa. World Cup có thể cuốn phăng một thành phố, nhưng với quy mô của LA, nó chỉ như một cơn gió nhẹ lướt qua tòa chọc trời.
Tôi tới khu ngoại ô thanh lịch Culver City và tìm thấy bữa sáng tràn đầy năng lượng với bánh burrito ở quán Culver & Main. Người quản lý có ngoại hình rắn rỏi, mái tóc dày mượt, nói chuyện nhanh nhẹn và tỏ ra rất hào hứng với World Cup – cho đến khi tôi phát hiện anh ta thậm chí không biết đội tuyển Mỹ sẽ thi đấu trận mở màn chỉ cách đó 10 phút di chuyển vào tối hôm sau.
Một tài xế taxi mặc áo đội tuyển Mexico tưởng chừng sẽ là người hợp để nói chuyện bóng đá, nhưng anh ta không nói tiếng Anh và ngạc nhiên khi biết ở London người ta không nói tiếng Tây Ban Nha. Một nhân viên phục vụ thì thậm chí không biết đến sự tồn tại của giải đấu này. Ngay cả nhân viên an ninh sân vận động mà tôi gặp cũng không chắc cô ấy đang làm nhiệm vụ trong sự kiện nào.
Một số nơi lại phù hợp hơn cho tinh thần giao lưu quốc tế này. Thành phố Boston, nhỏ gọn và có trung tâm dễ đi bộ, là ví dụ điển hình. Người hâm mộ Scotland thổi kèn túi trên phố, vang vọng quanh sân bóng chày Fenway Park với những giai điệu “The Bonnie Banks o’ Loch Lomond” và “Yes Sir, I Can Boogie”.
Điểm dừng chân thứ hai của tôi là Houston, Texas, và cảm giác thì hoàn toàn trái ngược – một nơi bị chia cắt bởi những xa lộ khổng lồ, bãi đỗ xe mênh mông và kiến trúc mái bằng. Thành phố dường như được thiết kế cho những chiếc xe to như ngôi nhà, và người dân thì sống cuộc đời mình trong đó. Tôi thề rằng ở Houston không có người đi bộ, chỉ có những người lái xe đang tìm xe của chính họ.
Không có xe riêng, tôi gặp đủ loại tài xế taxi bán thời gian. Như một huấn luyện viên bóng rổ cao 2m01, công việc chính của anh là dạy lịch sử trước năm 1800 ở một trường tại Boston. Tôi cố gắng bắt chuyện theo kiểu chương trình “Rest Is History” và nhanh chóng nhận ra mình đang lạc đề.
Hoặc như người Cộng hòa trung thành đón tôi tại sân bay Houston. Ông là con trai của một mục sư, ngưỡng mộ Donald Trump, có quan điểm “đặc biệt” về chế độ nô lệ và nói ra câu cửa miệng “Tôi không có thành kiến, nhưng…”. Tôi chỉ biết gật đầu cho qua, phòng khi ông mang theo súng. Chuyến đi kết thúc bằng việc ông giới thiệu cho tôi ba loại tiền điện tử “nóng” cho năm 2027.
Người Texas cực kỳ thân thiện. Chỉ cần nghe giọng Anh là bạn sẽ bị kéo vào cuộc trò chuyện 15 phút với một phụ nữ vui tươi, người sẽ kể chi tiết về cuộc sống của mình – như việc công ty luật của chồng từng trả tiền thuê căn hộ ở Kensington cách đây 20 năm. Tôi thậm chí không nhớ mình đã hỏi gì. Ở Texas, giống như ở Pháp, nơi có cách xưng hô trang trọng và thân mật, bạn sẽ được gọi là “sir” hoặc “baby” tùy người phục vụ.
Các trận đấu thực sự là những màn trình diễn choáng ngợp trong những “con tàu vũ trụ” khổng lồ khiến các sân vận động Anh trở nên nhỏ bé và cũ kỹ. Trận thắng mở màn của Mỹ trước Paraguay diễn ra tại sân SoFi, nằm gần sân bay LAX đến mức phải xây chìm xuống đất thay vì vươn lên trời. Cảm giác ngồi trên khán đài như nhìn xuống một thành phố bị lãng quên sâu dưới lòng đất.
Trận thắng của Đức trước Curacao được tổ chức ở sân NRG – một công trình kém thẩm mỹ hơn nhưng không kém phần hùng vĩ. Rất “Houston”: không quan tâm đến vẻ ngoài hay sự giả tạo. To là tốt. Kim loại là sức mạnh. Bên trong, tường treo hình ảnh những khoảnh khắc hiếm hoi vinh quang của đội Houston Texans xen kẽ với ảnh các ngôi sao từng biểu diễn ở đây – chủ yếu là ca sĩ nhạc đồng quê, xe tải quái vật và gia súc.
Tôi xem Anh đánh bại Croatia tại sân nhà của Dallas Cowboys. Sân này có thể nhìn thấy từ xa, trông như một quả bóng bầu dục khổng lồ nằm bên bờ sông. Khán đài dốc đứng mang lại tầm nhìn ấn tượng – và cả chút chóng mặt.
Có những lúc trong chuyến đi khiến tôi tự hỏi về lựa chọn nghề nghiệp của mình. Ở Dallas, một nhân viên hướng dẫn khiến tôi phải đi bộ 20 phút quanh sân vận động giữa cái nóng như thiêu đốt, làn da cháy rát như miếng thịt xông khói, mồ hôi chảy ra từ những lỗ chân lông tôi chưa từng biết đến – chỉ để bị bảo rằng cổng vào cho phóng viên nằm ngay nơi tôi khởi hành.
Hoặc khi tôi rời Airbnb đến sân vận động Houston trong ánh nắng rực rỡ, rồi nhìn qua cửa sổ taxi thấy mưa như trút nước từ những đám mây khổng lồ vừa hình thành, từng giọt như chai nước Evian đập xuống mái xe. Chỉ có kẻ ngốc mới không xem dự báo thời tiết. Tôi lao đến khu vực ngoài sân, người ướt sũng, còn cách địa điểm chính khá xa, thì một nhân viên an ninh dúi vào tay tôi một gói nhỏ như thể hàng cấm trong tù – đó là một chiếc áo mưa, và tôi suýt ôm chầm lấy anh ta.
An ninh ở đây được tổ chức như một chiến dịch quân sự. Một người đàn ông nghiêm nghị chặn tôi lại vì túi xách không trong suốt. Tôi giải thích mình là phóng viên, và anh ta lập tức trở nên trang trọng hơn, gõ vào tai nghe và hét lên: “Chúng ta sẽ giải quyết việc này, thưa ngài. Tôi có đường dây trực tiếp với chỉ huy.”
Nhưng tất nhiên, đây là sự kiện thể thao lớn nhất hành tinh, diễn ra ở một quốc gia đầy điều thú vị – và được có mặt tại đây là một đặc ân, nhất là với giá vé như hiện nay. Khu trung tâm Dallas thật sôi động khi cổ động viên Senegal và Pháp cùng xem trận đấu của họ trên màn hình khổng lồ, trong khi người hâm mộ các nước khác ra vào khu ẩm thực náo nhiệt. Cựu hậu vệ tuyển Anh Stuart Pearce cũng có mặt, cố gắng ăn trưa nhưng liên tục bị người hâm mộ xin chụp hình selfie.
Những khoảng nghỉ hiếm hoi giữa các trận đấu giúp tôi có thời gian khám phá. Ở Houston, tôi thưởng thức món sườn nướng và thịt ức mềm tan trong miệng tại quán Henderson & Kane, chơi bi-a với các nhà báo và người dân địa phương trong một quán bar cổ điển, rồi ghé thăm Bảo tàng Mỹ thuật. Thành phố hóa ra không chỉ là một bãi bê tông ngập nước.
Tuy vậy, sự quan tâm đến bóng đá dường như chỉ gói gọn quanh các sân vận động và lễ hội cổ động viên. Mối duyên giữa nước Mỹ và World Cup thật lạ lùng – nở rộ ở một số nơi nhưng gần như không tồn tại ở những nơi khác. Bóng đá đang phát triển ở vài khu vực, song vẫn là thú tiêu khiển cũ kỹ so với sự thống trị của NFL và NBA.
Dù vậy, ở một khía cạnh khác, có lẽ Mỹ lại là chủ nhà hoàn hảo – một đất nước đa sắc tộc và văn hóa, điều mà Qatar còn thiếu. Không nơi nào trên thế giới có sự pha trộn dân nhập cư và hậu duệ nhập cư đa dạng như ở đây, khiến mỗi thành phố trở thành một cộng đồng toàn cầu thu nhỏ, nơi người hâm mộ của mọi đội đều đã sẵn sàng chào đón đoàn quân của họ. Cuối tuần này, người gốc Hà Lan đã biến sân Houston thành một biển màu cam.
World Cup là lễ hội thể thao quốc tế tràn đầy hy vọng, nỗi đau và sự thoát ly mùa hè – và nó có cách đặc biệt để kết nối con người. Tôi gặp một nữ tài xế taxi nhiệt huyết nhất thế giới ở trung tâm Dallas – người chẳng biết gì nhiều về bóng đá, nhưng thích thú trước sự đa dạng của hành khách mà cô chở trong ngày. Cô cười khúc khích khi nói về cảnh những cổ động viên Anh say xỉn đổ vào quán bar Dallas tối đó, và còn đùa rằng có thể bay đến Boston để uống cùng người Scotland. “Tôi thề đấy,” cô nói, “nếu có điều gì có thể mang lại hòa bình cho thế giới, thì đó chính là World Cup.”
