भारतीय अंतराळवीर शुभांशु शुक्ला यांनी सोशल मीडियावर एक विशेष पोस्ट शेअर केली आहे, ज्यामध्ये त्यांनी पृथ्वीच्या बाहेर इतर ग्रहांवर मानव राहण्याची शक्यता वर्तवली आहे.

नवी दिल्ली: माणूस दीर्घकाळापासून पृथ्वीबाहेरच्या जीवनाच्या शक्यतांचा शोध घेत आहे. चंद्र आणि मंगळ यांसारख्या खगोलीय पिंडांवर भविष्यातील मानवी मोहिमांच्या योजनांमधला सर्वात मोठा प्रश्न हा आहे की मानवांना तेथे दीर्घकाळ राहायचे असेल तर त्यांच्यासाठी सुरक्षित निवासस्थान कसे तयार केले जातील. भारतीय अंतराळवीर शुभांशु शुक्ला यांनी या आव्हानाशी संबंधित त्यांचे विचार शेअर करून भविष्यातील अंतराळ निवासस्थानाची झलक दिली आहे.

शुभांशु शुक्ला यांनी सोशल मीडिया पोस्टद्वारे सांगितले की, अंतराळातील त्यांच्या प्रशिक्षणाचा महत्त्वाचा भाग केवळ उड्डाण आणि शारीरिक तयारीपुरता मर्यादित नव्हता. भविष्यातील अंतराळ मोहिमांशी संबंधित शैक्षणिक संशोधनावर काम करण्याची संधीही त्यांना मिळाली. यावेळी त्यांनी पृथ्वीवरून उतरल्यानंतर मानवाची राहण्याची व्यवस्था कशी असू शकते हे समजून घेण्याचा प्रयत्न केला.

भीममध्ये इतर ग्रहांवरील घराची कल्पना दिसते

BHEEM (भारतीय राहण्यायोग्य विस्तारण्यायोग्य एक्स्ट्राटेरेस्ट्रियल हॅबिटॅट) चा संदर्भ देत शुभांशू शुक्ला म्हणाले की भविष्यात पृथ्वीच्या बाहेर मानवांसाठी राहण्यायोग्य जागा विकसित करण्याच्या दिशेने ही एक महत्त्वाची संकल्पना असू शकते. इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ सायन्स अर्थात IISc बेंगळुरूच्या अलोके लॅबशी संबंधित संकल्पनेचा व्हिडिओही त्यांनी शेअर केला. भविष्यात पृथ्वीच्या बाहेर मानवी वसाहतींसाठी वापरल्या जाऊ शकणाऱ्या संभाव्य अधिवासांची रचना आणि संरचनेची ते कल्पना करते.

शुक्ला यांच्या मते, ही कल्पना त्यांच्या संशोधनाशी संबंधित आहे ज्यामध्ये त्यांनी अंतराळ यानाच्या मोहिमेपूर्वीच्या परिस्थितीचा विचार केला. त्याचा प्रश्न असा होता की दुसऱ्या ग्रहावर किंवा जगात पोहोचल्यानंतर मानव कुठे राहणार?

अवकाश अधिवासापुढे अनेक मोठी आव्हाने असतील

इतर ग्रहांवर मानवी वस्ती निर्माण करणे केवळ इमारत उभारण्याइतके सोपे नाही. सध्याची अत्यंत कठीण परिस्थिती शास्त्रज्ञांसमोर अनेक तांत्रिक आणि अभियांत्रिकी आव्हाने उभी करेल. शुभांशू शुक्ला यांनी किरणोत्सर्ग, अति तापमान, जीवन समर्थन प्रणाली, उर्जेची उपलब्धता आणि बांधकाम तंत्रज्ञान यासारख्या समस्यांचे वर्णन केले. कोणत्याही संभाव्य मानवी निवासस्थानाची रचना अंतराळातील किंवा अन्य ग्रहाच्या कठोर वातावरणातील लोकांचे संरक्षण करण्यासाठी करावी लागेल.

याशिवाय, भविष्यातील अवकाश निवासस्थानांच्या यशासाठी पाणी, ऑक्सिजन, ऊर्जा आणि इतर आवश्यक संसाधनांची उपलब्धता देखील निर्णायक ठरेल. हेच कारण आहे की अंतराळ अधिवास तंत्रज्ञान आणि पृथ्वीबाहेरील जीवन हे वैज्ञानिक समुदायासाठी अधिकाधिक महत्त्वाचे संशोधन क्षेत्र बनत आहेत.

आजचे संशोधन २० वर्षांनी भविष्य घडवेल

शुभांशु शुक्ला यांनी आपल्या संदेशात एका महत्त्वाच्या गोष्टीवर भर दिला. येत्या दोन दशकांत मानवतेला पृथ्वीच्या बाहेर मानवी वस्तीकडे जायचे असेल तर अशा तंत्रज्ञानावर २० वर्षांनंतर काम सुरू होऊ शकत नाही. त्यासाठी आतापासून तयारी करावी लागणार आहे. त्यांचा संदेश केवळ अवकाश शास्त्रज्ञांपुरता मर्यादित नाही.

त्यांनी भारतातील तरुण, संशोधक आणि शास्त्रज्ञांना भविष्यातील अंतराळ मोहिमांशी संबंधित नवीन कल्पनांवर काम करण्यासाठी प्रेरित केले. त्यांच्या मते, दुसऱ्या जगावर मानवी वस्ती बांधण्याची सुरुवात कदाचित बांधकाम साहित्य ठेवण्यापूर्वी त्या भविष्याची कल्पना करण्यापासून होते.