TRIBUNPONTIANAK.CO.ID - Inilah soal pembelajaran Bahasa Jawa Kelas 11 Semester 2 dalam meningkatkan kemampuan diri.
Setiap soal ini sudah memiliki kunci jawaban dalam menghadapi ulangan dan ujian sekolah semester 2.
Terdiri dari soal pilihan ganda dalam pembahasan untuk meningkatkan kemampuan siswa terhadap materi pelajaran.
Sehingga terbiasa dengan soal yang akan dihadapi pada ulangan atau ujian sekolah nantinya.
Maka dari itu, perbanyak untuk mengerjakan soal latihan supaya semakin siap untuk hadapi berbagai soal.
Baca juga: Uji Coba One Way Jalan Serdam Terjadwal Bulan Februari 2026, Dishub Kalbar Lakukan Sosialisasi
Soal Pilihan
1. Guru lagu lan guru wilangane tembang gambuh, gatra kaping sepisan yaiku......
a. 8u
b. 9u
c. 7u
d. 6 u
e. 5u
Jawaban : D
2. Girisa, balabak, jurudemung lan wirangrong kalebu jinise tembang.....
a. gedhe
b. tengahan
c. cilik
d. dolanan
e. campur sari
Jawaban : C
3. Sembah raga, cipta, jiwa lan rasa diarani .....
a. panca sembah
b. catur sembah
c. tri sembah
d. dwi sembah
e. sapta sembah
Jawaban : A
4. Paugerane tembang macapat kang tegese cacahe larik saben sapada diarani......
a. guru lagu
b. guru gatra
c. guru wilangan
d. guru sastra
e. guru lamba
Jawaban : C
5. Sembah raga puniku, pakartine wong amagang laku, sesucine asarana saking warih, kang wus lumrah limang wektu, wantu wataking wewaton Tembang ing dhuwur kalebu tembang......
a. macapat
b. gedhe
c. tengahan
d. dolanan
e. kroncong
Jawaban : A
6. Tembung warih ing tembang kasebut yaiku.....
a. angin
b. wulan
c. gunung
d. banyu
e. lintang
Jawaban : E
7. Tibane swara ing pungkasan gatra ing tembang diarani......
a. guru lagu
b. guru wilangan
c. guru gatral
d. guru seni
e. saka guru
Jawaban : C
8. Guru lagu lan guru wilangane tembang gambuh, gatra pungkasan yaiku......
a. 8i
b. 8a
c. 8o
d. 8u
e. 8e
Jawaban : A
9. Tegese larik: samengko ingsun tutur yaiku6
a. saiki tak domongi
b. saimi takresiki
c. saiki taktulis
d. saiki tak kandhani
Jawaban : A
10. Sekar gambun ping catur, larik sateruse.....
a. kadaluwarsa katutuh
b. kapatuh pan dadi awon
c. kang cinatur polah kang kalantur
d. tanpa tutur katula=tula katal
e. pitutur bener iku
Jawaban : C
11. Larik sing tegese:Elinga bakal tekan wektune
a. Den gambuh ing pitutur
b. Marang kanca rukun sih satuhu
c. Aja sira ngendelke lamun kinasih
d. Engeta ing kalanipun
e. Duk prapta saking ing dhukoh
Jawaban : D
12. Larik sing tegese:Elinga bakal tekan wektune
a. Den gambuh ing pitutur
b. Marang kanca rukun sih satuhu
c. Aja sira ngendelke lamun kinasih
d. Engeta ing kalanipun
e. Duk prapta saking ing dhukoh
Jawaban : D
13. Larik sing tegese: yen bener ajarane
a. pitutur bener iku
b. sayektine apantes tiniru
c. nadyan metu saking wong sudra papek
d. lamun becik nggone muruk
e. iku pantes sira anggo
Jawaban : A
14. Serat Wedhatama ngandhut pitutur luhur kanggo mbangun.....
a. solah bawa
b. budi pekerti
c. tepa slira
d. gotong royong
e. bangun negri
Jawaban : B
15. Citramengeng, kusumastuti, min, mintajiwa lan pamularsih, kalebu jinise tembang.....
a. gedhe
b. tengahan
c. alit
d. macapat
e. kakawin
Jawaban : D
16. Tembang sinv duwe paugeran tartamtu lan anggone maca kudu dilagoklake, dirani tembang....
a. dolanan
b. macapat
c. campur sari
d. pop jawa
e. anyar
Jawaban : B
17. Samengko ingsun tutur, sembah catur supaya lumuntur, ........gatra sateruse yaiku....
a. dihin raga cipta jiwa rasa kaki 4
b. tanpa tutur katula tula katali
c. nadyan metu saking wong sudra paprki
d. ajja sira ngendelke lamun kinasih
e. susucine asarana saking warih
Jawaban : B
18. lLarik iki tegese tembang gambuh sing kaping papat, yaiku......
a. samengko ingsun tutur
b. pitutur bener iku
c. sembah raga puniku
d. inguni uni durung
e. sekar gambuh ping catur
Jawaban : B
19. Guru wilangan lan guru lagune tembang gambuh gatra kaping 3 yaiku.....
a. 7u
b. 10 u
c. 12u
d. 12 i
e. 8o
Jawaban : C
Jawaban : E
21. Bersucinya dengan aiir, yen disalini nganggo basa jawa ing tembang gambuh yaiku....
a. sembah raga puniku
b. pakartine wong amagang laku
c. sesucine asarana saking warih
d. kang wus lumrah limang wektu
e. wantu wataking wewaton
Jawaban : C
22. Serat Wefhatama wiwit pangkur, sinom, pocung, gambuh lan kinanthi, kabeh ana pirang pada
a. 100 pada
b. 90 pada
c. 110 pada
d. 50 pada
e. 75 pada
Jawaban : A
23. Tembang gambuh ing serat Wedarama wonten pinten pada(bait)
a. 14 pada
b. 18 pada
c. 15 pada
d. 35 pada
e. 30 pada
Jawaban : B
24. Serat Wedhatama anggitanipun sinten?
a. KGPAA Mangkunegara IV
b. KGPAA Mangkunegara Il
c. Yasadipura I
d. Yasadipura Ii
e. RNg Ranggaarsita
Jawaban : B
25. Seat Wedhatama wonten pinten tembang?
a. 4 tembang
b. 5 tembang
c. 6 trmbang
d. 7 tembang
e. 3 tembang
Jawaban : B
26. Tembang Gambuh menika wonten pinten gatra/larik
a. 9 gatra
b. 7 gatra
c. 6 gatra
d. 5 gatra
e. 4 gatra
Jawaban : C
27. Guru wilangan tembang gambuh inggih menika....
a. 7, 9, 12.8.8
b. 8, 10, 12, 8, 8
c. 7, 10, 12, 8, 8
d. 7, 10, 12, 9,9
e. 7, 10, 12, 7, 7
Jawaban : A
28. Guru lagu tembang gambug inggih menika.....
a. u, u, i, u, o
b. u, u, i, u, a
c. u, u, i, u, i
d. u, u, i, a, i
Jawaban : C
29. Larik kang tegese: senajan diucapake dening wong mlarat
a. Pitutur bener iku
b. Sayektine apantes tiniri
c. Nadyan metu saking wong sudra papeki
d. Lamun becik nggone muruk
e. Iku pantes sira anggo
Jawaban : C
30. Larik sing tegese: Supaya dipahami nasehat iki
a. Den gambuh ing pitutur
b. Marang kanca rukun sih satuhu
c. Aja sira ngendelke lamun kinasih
d. Engeta ing kalanipun
e. Duk prapta saking ing dhukoh
Jawaban : A
Soal Essay
1. Jelaskan makna “sembah catur” dalam Serat Wedhatama!
Jawaban: Sembah catur adalah empat tingkatan sembah atau laku hidup, yaitu:
Sembah raga (penyucian jasmani)
Sembah cipta (pengendalian pikiran)
Sembah jiwa (ketulusan batin)
Sembah rasa (kesempurnaan spiritual)
2. Apa makna larik “sembah raga puniku” dalam tembang Gambuh?
Jawaban: Makna larik “sembah raga puniku” adalah ibadah yang dilakukan melalui perbuatan fisik, seperti menjaga kebersihan, salat, dan perilaku lahiriah yang baik.
3. Jelaskan arti “sesucine asarana saking warih”!
Jawaban: Arti dari “sesucine asarana saking warih” adalah bersuci menggunakan air, yang dalam ajaran Islam dikenal sebagai wudu atau mandi untuk menyucikan diri.
4. Mengapa Serat Wedhatama dianggap penting dalam pembentukan karakter?
Jawaban: Karena Serat Wedhatama mengandung ajaran moral, etika, dan spiritual, yang membimbing manusia agar memiliki akhlak mulia, pengendalian diri, serta keseimbangan hidup lahir dan batin.
5. Jelaskan pesan utama tembang Gambuh dalam Serat Wedhatama!
Jawaban: Pesan utama tembang Gambuh adalah anjuran untuk memahami dan mengamalkan nasihat yang benar, tidak memandang asal-usul pemberi nasihat, serta menjalani kehidupan dengan kesadaran, kejujuran, dan keteguhan iman.
6. Jelaskan siapa pengarang Serat Wedhatama dan tujuan penulisannya!
Jawaban: Serat Wedhatama dikarang oleh KGPAA Mangkunegara II. Tujuan penulisannya adalah untuk memberikan pitutur luhur atau nasihat kehidupan agar manusia memiliki budi pekerti luhur, mampu mengendalikan hawa nafsu, serta mendekatkan diri kepada Tuhan.
7. Sebutkan tembang-tembang yang terdapat dalam Serat Wedhatama!
Jawaban: Serat Wedhatama terdiri dari lima tembang, yaitu:
Pangkur
Sinom
Pocung
Gambuh
Kinanthi
8. Apa yang dimaksud dengan tembang macapat?
Jawaban: Tembang macapat adalah tembang Jawa tradisional yang memiliki aturan atau paugeran tertentu, meliputi guru gatra, guru wilangan, dan guru lagu, serta dibaca dengan cara dilagukan.
9. Jelaskan pengertian guru gatra, guru wilangan, dan guru lagu!
Jawaban:
Guru gatra adalah jumlah larik dalam satu bait tembang.
Guru wilangan adalah jumlah suku kata dalam setiap larik.
Guru lagu adalah vokal atau bunyi akhir pada setiap larik tembang.
10. Sebutkan guru gatra, guru wilangan, dan guru lagu tembang Gambuh!
Jawaban: Tembang Gambuh memiliki:
Guru gatra: 5 larik
Guru wilangan: 7, 9, 12, 8, 8
Guru lagu: u, u, i, u, i