Tạp chí FourFourTwo nhìn lại 26 cú sốc lớn nhất trong lịch sử World Cup, khi Cabo Verde vừa ghi tên mình vào danh sách này.
Với 48 đội tuyển tham dự và nhiều đội yếu hơn bao giờ hết, mọi điều đều có thể xảy ra trong mùa hè này – như những cú sốc trước đây đã minh chứng.
Cabo Verde đã chứng minh điều đó ngay trong trận mở màn World Cup 2026 của họ, khi cầm hòa đương kim vô địch châu Âu Tây Ban Nha 0-0 trong một trận đấu đầy kịch tính tại Atlanta – một bất ngờ đáng nhớ của World Cup 2026.
Là một trong bốn đội ra mắt giải đấu, ít ai tin rằng đội “Cá mập xanh” có thể giành được dù chỉ một điểm trước Tây Ban Nha. Nhưng vì sao phải dừng lại sau khi đã làm nên lịch sử với tấm vé dự World Cup đầu tiên?
Cabo Verde là quốc gia nhỏ thứ ba trong lịch sử World Cup về dân số, và trận hòa với nhà vô địch World Cup 2010 Tây Ban Nha là một màn ra mắt đầy ấn tượng.
Đội bóng châu Phi này giành được một điểm trong trận mở màn bảng và thậm chí suýt chút nữa đã có thể thắng với một bàn muộn. Dù không thành công, kết quả ấy vẫn mang ý nghĩa lớn lao.
Trước sự chứng kiến của cả thế giới, quốc gia nhỏ bé ngoài khơi châu Phi đã tạo nên một trong những cú sốc vĩ đại nhất của bóng đá. Màn trình diễn của thủ môn 40 tuổi Vozinha sẽ còn được nhắc đến mãi về sau.
Tây Ban Nha phải trả giá cho sự thiếu sắc bén, trong khi Vozinha và Cabo Verde đã tạo nên một trận đấu đáng nhớ và kết quả lịch sử.
Khi Iran và Mỹ gặp nhau tại World Cup 2022, mọi chuyện diễn ra khá êm đềm – ngoại trừ việc Mỹ chỉnh sửa quốc kỳ Iran trên mạng xã hội, loại bỏ biểu tượng Cộng hòa Hồi giáo để thể hiện “sự ủng hộ với phụ nữ Iran đấu tranh cho nhân quyền cơ bản”.
Truyền thông Iran phản ứng dữ dội, yêu cầu loại Mỹ khỏi giải – nhưng điều đó không xảy ra, và Mỹ thắng 1-0. Tuy nhiên, cuộc đối đầu căng thẳng nhất giữa hai bên là ở vòng bảng năm 1998 tại Lyon, khi Iran khiến Mỹ choáng váng với các bàn thắng của Hamid Estili và Mehdi Mahdavikia, qua đó giành chiến thắng đầu tiên tại World Cup và loại đối thủ.
“Đêm nay, một lần nữa, đối thủ mạnh mẽ và kiêu ngạo đã nếm mùi thất bại cay đắng,” Ayatollah Khamenei tuyên bố. Hai đội chưa bao giờ gặp lại ở vòng loại trực tiếp – nhưng nếu cả hai đều đứng nhì bảng mùa hè này, họ có thể tái ngộ tại vòng 32.
Trước khi Brazil sụp đổ ở chung kết World Cup 1998, họ đã bị Na Uy khiến cả thế giới sửng sốt. Dù sở hữu hàng công gồm Ronaldo, Bebeto, Rivaldo và Denilson, Brazil vẫn để Tore Andre Flo gỡ hòa và Kjetil Rekdal ghi bàn thắng quyết định trên chấm phạt đền. Đến nay, Na Uy vẫn là đội duy nhất từng gặp Brazil mà chưa từng thua.
Tại Italia 90, Scotland bước vào kỳ World Cup thứ năm liên tiếp và mở màn bằng trận gặp tân binh Costa Rica. Họ tự tin vào chiến thắng, nhưng đội bóng của Bora Milutinovic đã phòng ngự kiên cường và Juan Cayasso ghi bàn duy nhất giúp Costa Rica thắng 1-0. Costa Rica sau đó vượt qua vòng bảng, còn Scotland đến nay vẫn chưa làm được điều đó sau tám kỳ World Cup.
World Cup 2010 là một thảm họa đối với Pháp. Sau trận hòa Uruguay và thua Mexico, Nicolas Anelka bị đuổi về nước vì cãi vã với HLV Raymond Domenech, nội bộ rối ren và cầu thủ từ chối tập luyện. Dù Nam Phi là đội chủ nhà đầu tiên bị loại ngay từ vòng bảng, họ vẫn đánh bại đội tuyển Pháp rệu rã. Domenech bị sa thải ngay sau giải.
Bốn năm sau khi vô địch tại Brazil, Đức đến Nga 2018 với tư cách là ứng viên hàng đầu. Tuy nhiên, họ thua Mexico ở trận đầu, thắng Thụy Điển nhờ cú sút phạt của Toni Kroos, rồi cần thắng Hàn Quốc để đi tiếp. Nhưng trong thời gian bù giờ, họ thủng lưới hai bàn – bàn thứ hai do Son Heung-min ghi sau khi Manuel Neuer mạo hiểm mất bóng ở giữa sân. Một thất bại khiến Đức bị loại ngay từ vòng bảng.
Tại Nam Phi 2010, Tây Ban Nha – đương kim vô địch châu Âu – khởi đầu bằng trận thua 0-1 trước Thụy Sĩ. Gelson Fernandes ghi bàn duy nhất sau hàng loạt cơ hội bị bỏ lỡ của La Roja. Tuy nhiên, Tây Ban Nha sau đó thắng tất cả các trận còn lại và vô địch thế giới, trong khi Thụy Sĩ hòa Honduras và bị loại.
Tại World Cup 1978, Hà Lan – Á quân hai kỳ liên tiếp – bất ngờ gục ngã trước Scotland. Dù trước đó thua Peru và hòa Iran, Scotland thắng 3-2 nhờ các bàn của Kenny Dalglish và Archie Gemmill, người ghi một siêu phẩm solo qua ba hậu vệ. Dù không thể đi tiếp, đây vẫn là chiến thắng đáng nhớ nhất trong lịch sử World Cup của Scotland.
Tại Mỹ 1994, Argentina khởi đầu bằng chiến thắng 4-0 trước Hy Lạp, nhưng sau khi Diego Maradona bị loại vì doping, họ thua Bulgaria và gặp Romania ở vòng 16 đội. Gheorghe Hagi tỏa sáng với một bàn thắng và hai pha kiến tạo cho Ilie Dumitrescu, giúp Romania thắng 3-2 – chiến thắng vĩ đại nhất trong lịch sử bóng đá nước này.
Tại World Cup 1994, Cộng hòa Ireland trả nợ thua Ý bốn năm trước bằng chiến thắng 1-0, nhờ cú sút xa của Ray Houghton. Dù sau đó thua Mexico và hòa Na Uy, họ vẫn vượt qua vòng bảng – trong khi cả bốn đội cùng có 4 điểm và hiệu số bằng nhau, một điều hiếm thấy trong lịch sử.
Tại Qatar 2022, Maroc đã làm nên lịch sử. Họ hòa Croatia, thắng Bỉ để đứng đầu bảng, rồi loại Tây Ban Nha ở loạt luân lưu (dù Tây Ban Nha cầm bóng 77% và sút phạt đền hỏng cả ba). Sau đó, Maroc đánh bại Bồ Đào Nha của Cristiano Ronaldo để trở thành đội châu Phi đầu tiên vào bán kết World Cup. Hình ảnh Ronaldo khóc rời sân trở thành biểu tượng của giải đấu.
Tại World Cup 2010, Ý – đương kim vô địch – chỉ cần hòa Slovakia để đi tiếp, nhưng thua 2-3 và bị loại. Kể từ khi vô địch năm 2006, họ chỉ thắng một trận tại World Cup – trước Anh.
Bulgaria cũng tạo nên bất ngờ tại Mỹ 1994 khi hạ gục Đức ở tứ kết. Sau khi Lothar Matthaus mở tỷ số, Hristo Stoichkov gỡ hòa bằng cú đá phạt, rồi Yordan Letchkov đánh đầu ghi bàn thắng lịch sử, đưa Bulgaria vào bán kết.
Trận “chung kết” World Cup 1950 thực ra chỉ là trận cuối cùng của vòng bảng. Trước hơn 173.000 khán giả tại sân Maracana, Brazil dẫn trước Uruguay nhưng thua ngược 1-2 sau các bàn của Juan Alberto Schiaffino và Alcides Ghiggia – cú sốc được gọi là “Maracanazo”.
Tại Brazil 2014, Tây Ban Nha – nhà vô địch ba giải liên tiếp – thua Hà Lan 1-5 ngay trận mở màn. Robin van Persie ghi bàn gỡ hòa bằng cú bay người đánh đầu kinh điển, trước khi Arjen Robben hoàn tất màn hủy diệt. Tây Ban Nha bị loại sau hai trận, kết thúc triều đại vàng của họ.
World Cup 2002 chứng kiến cú sốc khác khi Hàn Quốc loại Ý ở vòng 16 đội. Sau khi Vieri bỏ lỡ cơ hội và Totti bị đuổi, Ahn Jung-hwan ghi bàn vàng đưa đội chủ nhà đi tiếp. Anh sau đó bị câu lạc bộ Perugia hủy hợp đồng vì bàn thắng này, còn trọng tài Byron Moreno – người điều khiển trận đấu – bị chỉ trích nặng nề.
Algeria ra mắt World Cup năm 1982 bằng chiến thắng 2-1 trước Tây Đức, trở thành đội châu Phi đầu tiên hạ gục một đội châu Âu. Tuy nhiên, họ bị loại sau “Trận ô nhục Gijon” khi Tây Đức và Áo đá cầm chừng để cùng đi tiếp.
Bắc Ireland cũng gây sốc năm 1982 khi thắng Tây Ban Nha 1-0 dù chỉ còn 10 người trên sân. Cả hai cùng vượt qua vòng bảng, nhưng chủ nhà Tây Ban Nha thất vọng vì không đứng đầu bảng.
World Cup 1954 chứng kiến “Phép màu Bern” khi Tây Đức lội ngược dòng thắng Hungary 3-2 dù bị dẫn 0-2 chỉ sau 8 phút. Đội Hungary khi đó bất bại suốt bốn năm, nhưng thất bại này đã đi vào lịch sử.
Tại Qatar 2022, Saudi Arabia gây sốc khi hạ Argentina 2-1 dù bị dẫn trước bởi bàn của Lionel Messi. Hai bàn thắng của Saleh Al Shehri và Salem Al Dawsari giúp đội bóng hạng 51 thế giới chiến thắng, chấm dứt chuỗi 36 trận bất bại của Argentina. HLV Herve Renard tuyên bố Argentina vẫn có thể vô địch – và ông đã đúng.
World Cup 2002 mở màn bằng cú sốc khi Senegal đánh bại Pháp 1-0. Papa Bouba Diop ghi bàn duy nhất sau pha kiến tạo của El Hadji Diouf. Pháp – dù sở hữu Henry, Trezeguet và Cisse – bị loại mà không ghi nổi bàn nào.
World Cup 1950, Anh tự tin sẽ dễ dàng vô địch nhưng thua Mỹ 0-1 – một đội gồm toàn cầu thủ bán chuyên. Thất bại khiến họ bị loại ngay từ vòng bảng.
Tại World Cup 1974, Tây Đức và Đông Đức chạm trán nhau, và Jurgen Sparwasser ghi bàn giúp Đông Đức thắng 1-0. Dù bị loại sớm, họ vẫn khiến nhà vô địch châu Âu Tây Đức bẽ mặt – trước khi Tây Đức tiếp tục vô địch giải đấu.
Argentina – đương kim vô địch năm 1990 – để thua Cameroon 0-1 trong trận mở màn, dù đối thủ chỉ còn chín người. Francois Omam-Biyik ghi bàn duy nhất, còn Benjamin Massing bị đuổi sau pha phạm lỗi thô bạo. Cameroon sau đó trở thành đội châu Phi đầu tiên vào tứ kết.
World Cup 1966, Bắc Triều Tiên – đội duy nhất từ châu Á vượt qua vòng loại – gây sốc khi thắng Ý 1-0 nhờ bàn của Pak Doo-ik. Họ vào tứ kết và dẫn Bồ Đào Nha 3-0 trước khi thua 3-5.
World Cup 2014, Brazil – chủ nhà và là cường quốc bóng đá – bị Đức hủy diệt 7-1 ở bán kết. Không có Neymar, họ sụp đổ hoàn toàn, bị dẫn 0-5 chỉ sau 30 phút. Trận thua này được gọi là “Mineirazo” – một bi kịch tương tự “Maracanazo” năm 1950, và là cú sốc lớn nhất trong lịch sử World Cup.
