कोसा सिल्क साड्यांच्या कालातीत सौंदर्य आणि पारंपारिक कलाकुसरीला नवीन ओळख मिळवून देत आहे. खेमचंद रामकृष्ण सोनकुसरे आज महाराष्ट्रातील नामवंत उद्योजकांमध्ये त्यांची गणना होते. स्वर्णहंस कोसा एम्पोरियम याद्वारे त्यांनी कोसा साड्या केवळ विदर्भातच नव्हे तर संपूर्ण देशासह आंतरराष्ट्रीय स्तरावर नेल्या आहेत. या यशामागे कुटुंबाचा अतूट पाठिंबा, ग्राहकांचा विश्वास आणि खेमचंद सोनकुसरे यांची अथक मेहनत आहे. मुख्य आधार राहिले आहेत.
रामकृष्ण उद्योग भांडार स्वर्णहंस कोसा एम्पोरियमचे युनिट महाराष्ट्र बिझनेस आयकॉन अवॉर्ड्स 2026 पुरस्कार मिळाला आहे. हा भव्य कार्यक्रम नाशिक 27-28 जानेवारी रेसिल डॉट इन द्वारे आयोजित 2017 मध्ये, फॅशन, रिटेल, उत्पादन आणि सेवा क्षेत्रातील निवडक उद्योजकांना सन्मानित करण्यात आले.
कोसा साडी उद्योगातील तिच्या विलक्षण योगदानाबद्दल. खेमचंद सोनकुसरे हा विशेष सन्मान त्यांना देण्यात आला, ज्यामुळे ते राज्यातील अव्वल व्यवसायिक यश मिळविणारे ठरले.
स्वर्णहंस कोसा एम्पोरियमचे स्थापना वर्ष 1992 हे एक छोटे हातमाग युनिट म्हणून स्थापित केले गेले. वर्ष 2002 भंडारा जिल्ह्यात आंधळगाव मध्ये औपचारिक युनिटची स्थापना करण्यात आली. सुरुवातीच्या टप्प्यात, खेमचंद सोनकुसरे आणि त्यांचे कुटुंब स्वत: गावोगावी जाऊन कोसा साड्यांचा प्रचार करत असत.
अडचणी आणि संघर्षांवर मात करत व्यवसायाने आंधळगाव, मोहाडी, पवनी आणि उमरेड यांसारख्या ग्रामीण बाजारपेठांमध्ये मजबूत उपस्थिती प्रस्थापित केली.
कालांतराने हा प्रवास नागपुरात झाला. सीताबुलडी, झाशी राणी चौक येथे असलेल्या भव्य शोरूममध्ये पोहोचलो, जिथून आज स्वर्णहंस कोसा एम्पोरियमच्या साड्या महाराष्ट्रासह देशातील विविध राज्यांमध्ये पाठवल्या जातात.
स्वर्णहंस कोसा एम्पोरियमने आपली पोहोच वाढवण्यासाठी विविध राष्ट्रीय प्रदर्शनांमध्ये भाग घेतला. कोसा साड्यांच्या खास डिझाईन्ससाठी, कच्चा माल आणि तयार साड्या वेगवेगळ्या राज्यांमध्ये पाठवल्या जातात –
, अजराख प्रिंट गुजरात
, ट्रॅप प्रिंट – राजस्थान
, बॅग प्रिंट – धार (मध्य प्रदेश)
या साड्यांना नागपूरसह इतर शहरांमध्ये मोठी मागणी आहे. कोसा सिल्कच्या लोकप्रियतेमध्ये एम्पोरियमची भूमिका खूप महत्त्वाची आहे.
खेमचंद सोनकुसरे यांचे वडील रामकृष्ण सोनकुसरे या व्यवसायाचे मार्गदर्शक मानले जाते. कराटी बॉर्डर आणि टसर सिल्क असलेल्या कोसा साड्या विशेषतः विदर्भातील महिला, राजकारणी आणि प्रशासकीय अधिकारी यांच्यात लोकप्रिय आहेत.
अलीकडे प्राप्त GI दिवस त्यानंतर दिल्ली, मुंबई, कोलकाता आणि चेन्नई या महानगरांमध्येही त्यांची मागणी झपाट्याने वाढली आहे.
स्वर्णहंस कोसा एम्पोरियममध्ये 10-12 प्रकारच्या कोसा साड्या उपलब्ध आहेत. यामध्ये छापील साड्या सर्वाधिक लोकप्रिय आहेत. तसेच,
, कलमकारी हाताने रंगवलेल्या साड्या
, शांतीनिकेतन (पश्चिम बंगाल) च्या कांथा हँडवर्क साड्या
किंमत ₹5,000 ते ₹25,000 पर्यंत आहे. फक्त NADT दीक्षांत समारंभ दरवर्षी 50 हून अधिक साड्या तयार केल्या जातात, ज्यावरून शहरी महिलांमध्ये त्याची लोकप्रियता दिसून येते.
एम्पोरियम तुसार सिल्क शेतकऱ्यांकडून वाजवी दरात रेशीम खरेदी करते आणि वेळेवर पेमेंट सुनिश्चित करते. यामुळे आदिवासी समाजाचे जीवनमान बळकट होते. वनक्षेत्रात रेशीम उत्पादनादरम्यान, वन आणि रेशीम विभागाच्या मदतीने पर्यावरणाचे संरक्षण देखील केले जाते.
रेशीम धाग्यावर प्रक्रिया करण्यापासून ते करौती कोसा साडी उत्पादनापर्यंत, स्वर्णहंस कोसा एम्पोरियमने अनेक कुटुंबांना रोजगार उपलब्ध करून दिला आहे. पारंपारिक कलाकुसर जिवंत ठेवून, हा ब्रँड आजही महिलांची पहिली पसंती आहे—देशात आणि परदेशातही.
खेमचंद रामकृष्ण सोनकुसरे यांची निवड
“महाराष्ट्र बिझनेस आयकॉन 2025 / महाराष्ट्र स्टाइल आयकॉन 2025 / महाराष्ट्र फॅशन आयकॉन 2025”
पुरस्कारांसाठी आले आहे.
हा आदर Reseal.in आणि इंडिया फॅशन आयकॉन मासिक हे महाराष्ट्रातील उदयोन्मुख उद्योजक आणि कलाकारांना प्रोत्साहन देण्यासाठी दिले जात आहे. ही कामगिरी संपूर्ण क्षेत्रासाठी अभिमानाची बाब आहे.
या भव्य पुरस्कार सोहळ्यात विशेष पाहुणे म्हणून उपस्थित राहणार –
वर्षा उसगावकर – बॉलिवूड अभिनेत्री
सोनाली कुलकर्णी – भारतीय अभिनेत्री प्रार्थना बेहेरे – भारतीय अभिनेत्री
या कार्यक्रमाचे नेतृत्व करत –
श्री.सुधीरकुमार पठाडे
संस्थापक आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी, शुअर मी मल्टीपर्पज प्रा. लिमिटेड (Reseal.in)
जो महाराष्ट्रातील उदयोन्मुख कलागुणांना राष्ट्रीय व्यासपीठ मिळवून देण्यासाठी सतत प्रयत्नशील आहे.