दुचाकी वाहनांमध्ये ABS: भारतात दुचाकी वाहनांमुळे होणाऱ्या अपघातांच्या वाढत्या संख्येने सरकारची चिंता वाढवली आहे. या पार्श्वभूमीवर रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्रालयाने (MoRTH) एक महत्त्वाचा आणि जीव वाचवणारा निर्णय घेतला आहे. आता 1 एप्रिल 2026 पासून, भारतात विकल्या जाणाऱ्या प्रत्येक नवीन बाईक आणि स्कूटरसाठी अँटी-लॉक ब्रेकिंग सिस्टम (ABS) असणे अनिवार्य करण्यात आले आहे. या निर्णयाचा थेट परिणाम दररोज दुचाकी किंवा स्कूटरने प्रवास करणाऱ्या कोट्यवधी सर्वसामान्यांवर होणार आहे.
सरकारी आकडेवारीनुसार, देशातील एकूण रस्ते अपघातांपैकी सुमारे 44% अपघात दुचाकी वाहनांमुळे होतात. आश्चर्याची गोष्ट म्हणजे बाजारात विकल्या जाणाऱ्या 45% दुचाकी या 125cc पेक्षा कमी श्रेणीतील आहेत. आत्तापर्यंत, या सेगमेंटमध्ये फक्त कॉम्बी ब्रेकिंग सिस्टम (CBS) देण्यात आली होती, जी एकाच वेळी दोन्ही ब्रेक सक्रिय करते.
सीबीएस हे मूलभूत सुरक्षा वैशिष्ट्य असले तरी, अचानक उच्च वेगाने ब्रेक लावताना ते फारसे प्रभावी ठरत नाही. त्याच वेळी, अशा परिस्थितीत ABS अधिक प्रभावी आहे. या कारणास्तव सरकारने ते अनिवार्य करण्याचा निर्णय घेतला आहे.
ABS म्हणजेच अँटी-लॉक ब्रेकिंग सिस्टीम हे एक प्रगत सुरक्षा तंत्रज्ञान आहे, जे शार्प ब्रेकिंग दरम्यान चाकांना लॉक होण्यापासून प्रतिबंधित करते.
जेव्हा स्वार अचानक जोरात ब्रेक लावतो तेव्हा बाईकची चाके लॉक होऊ शकतात, ज्यामुळे घसरण्याचा किंवा पडण्याचा धोका वाढतो. या परिस्थितीत, एबीएस सतत सेन्सरद्वारे चाकांच्या गतीवर लक्ष ठेवते. चाक लॉक होऊ लागल्यावर, प्रणाली स्पंदन क्रियेत ब्रेक दाब बदलते. त्यामुळे चाके लॉक होत नाहीत आणि दुचाकीवरील नियंत्रण राहते. हे वैशिष्ट्य विशेषतः ओल्या, निसरड्या आणि खराब रस्त्यांवर खूप प्रभावी आहे आणि अपघाताचा धोका बऱ्याच प्रमाणात कमी करते.
सरकारी आदेशानुसार, 1 एप्रिल 2026 नंतर लाँच होणाऱ्या प्रत्येक नवीन बाईक आणि स्कूटरमध्ये ABS देणे बंधनकारक असेल. आता ती 100cc एंट्री-लेव्हल बाईक असो किंवा 250cc हाय-एंड स्पोर्ट्स बाईक असो, सर्वांमध्ये हे सुरक्षा वैशिष्ट्य असेल. काही कंपन्या या बदलासाठी आधीच तयार आहेत. उदाहरणार्थ, Hero Xtreme 125R, जी भारतातील सर्वात स्वस्त 125cc ABS बाइक मानली जाते.
हेही वाचा: तुमची गाडी दिल्लीत धावेल की नाही? GRAP-3 लागू, घराबाहेर पडण्यापूर्वी हे नियम जाणून घ्या
या निर्णयामुळे बाइकच्या किमतींमध्ये थोडीशी वाढ होऊ शकते, परंतु त्या बदल्यात रायडर्सना अधिक सुरक्षितता आणि चांगले नियंत्रण मिळेल. विशेषत: निम्न मध्यमवर्गीय आणि दररोज बाइक चालवणाऱ्या लोकांसाठी हा नियम जीव वाचवणारा ठरू शकतो.
