Stress High Blood Pressure: तणावामुळे रक्तदाब खरंच वाढतो? डॉक्टरांचा धक्कादायक खुलासा
esakal January 22, 2026 03:45 AM

does stress cause hypertension: तुम्ही हे नक्कीच पाहिले असेल की जेव्हा कोणी तणावात असतो तेव्हा त्यांना सांगितले जाते, "तुम्ही तुमचा रक्तदाब का वाढवत आहात?" त्यानंतर त्या व्यक्तीला शांत राहण्यास सांगितले जाते. याचा अर्थ असा की तुमच्या तणावाचा पहिला परिणाम रक्तदाबावर होतो. हेल्थ साइटला मानसोपचार सल्लागार डॉ. पार्थ नागरा यांनी सविस्तरपणे माहिती दिली आहे.

तणावामुळे रक्तदाब खरंच वाढतो? डॉक्टर या प्रश्नाचे उत्तर देतांना म्हणाले, "हो, ताणतणावाचा रक्तदाबावर थेट आणि मोजता येण्याजोगा परिणाम होतो. परंतु हे समजून घेणे महत्त्वाचे आहे की एकाच तणावपूर्ण घटनेमुळे दीर्घकालीन उच्च रक्तदाब होत नाही. दीर्घकालीन ताण, घटनांमधील पुरेशी पुनर्प्राप्ती न होताही, रक्तदाबावर दीर्घकालीन परिणाम करू शकतो."

एखाद्या गोष्टीचा अचानक ताण येणे

डॉक्टरांनी पुढे स्पष्ट सांगितले की, "जेव्हा आपल्याला तणावपूर्ण परिस्थितीचा सामना करावा लागतो, जसे की वाहतूक अपघात टाळणे किंवा विमान उड्डाणापूर्वी, मुलाखत, परीक्षा, भाषण, इत्यादी, तेव्हा आपले शरीर तणावात येते. मेंदू अधिवृक्क ग्रंथींना सिग्नल देतो, जे रक्तप्रवाहात अॅड्रेनालाईन आणि कोर्टिसोल सारखे हार्मोन्स सोडतात."

जेव्हा अॅड्रेनालाईन आणि कॉर्टिसोल सोडले जातात तेव्हा काय होते?


डॉक्टरांनी स्पष्ट केले, "अॅड्रेनालाईन हृदयाचे ठोके वाढवते आणि रक्तवाहिन्या अरुंद करते, ही प्रक्रिया व्हॅसोकॉन्स्ट्रक्शन नावाची असते. यामुळे रक्तदाबात तात्पुरती पण तीव्र वाढ होते. कॉर्टिसॉल रक्तातील ग्लुकोजची पातळी वाढवते आणि रोगप्रतिकारक शक्तीच्या प्रतिसादांवर परिणाम करू शकते. ही शरीराची अल्पकालीन संरक्षण यंत्रणा आहे. धोका संपल्यावर, शरीराचे संतुलन परत येते आणि हृदयाचे ठोके आणि रक्तदाब सामान्य होतो."

दीर्घकालीन ताणतणावाची समस्या

डॉक्टरांनी स्पष्ट केले की खरा धोका दीर्घकालीन ताण घेणे आरोग्यासाठी धोकादायक आहे. सतत तणावाखाली राहील्याने रक्तदाब वाढलेला राहतो. यामुळे पुढील समस्या वाढू शकतात.

Roasted Garlic Health Benefits: थंडीमध्ये आजारांपासून संरक्षण! भाजलेल्या लसणाचे ‘अद्भुत’ फायदे जाणून घ्या

रक्तवाहिन्यांना होणारे नुकसान

रक्तवाहिन्यांच्या आतील आवरणाला नुकसान पोहोचवू शकते, ज्यामुळे त्या कडक होतात आणि प्लेक जमा होण्याची शक्यता वाढते.

किडनीवरील ताण

कॉर्टिसोलची पातळी सतत वाढल्याने किडनीमध्ये सोडियम आणि पाणी जास्त प्रमाणात टिकून राहते, ज्यामुळे रक्ताचे प्रमाण आणि रक्तदाब वाढतो.

हृदयावर अतिरिक्त ताण

अरुंद रक्तवाहिन्यांवर सतत रक्त पंप केल्याने हृदयाचे स्नायू जाड होतात आणि त्यांची कार्यक्षमता कमी होते, ज्यामुळे हृदय अपयशाचा धोका वाढतो.

अप्रत्यक्ष जोखीम घटक

ताणामुळे रक्तदाब वाढण्याचे सर्वात मोठे कारण म्हणजे वर्तणुकीतील बदल. ताणतणावात, लोक उच्च रक्तदाबाचे कारण म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या वर्तनांचा अवलंब करतात.

  • जास्त मीठ असलेले पदार्थ खाणे

  • अल्कोहोल किंवा निकोटीनचा वाढता वापर

  • झोपेची गुणवत्ता खराब असणे

  • शारीरिक निष्क्रियता आणि व्यायामाचा अभाव

ताण कमी करण्यासाठी पुढील गोष्टी करु शकता

नियंत्रित श्वास

हळू आणि दिर्घ श्वास घेतल्यास मज्जासंस्था शांत करते आणि रक्तदाब कमी करण्यास मदत करते.

शारीरिक हालचाली

नियमित व्यायाम हा तणाव संप्रेरक कमी करण्याचा आणि हृदयाला बळकटी देण्याचा सर्वात प्रभावी मार्ग आहे.

ध्यान लावणे

ध्यान केल्याने आरोग्य निरोगी राहते. तसेच मानसिक आणि शारिरिक आरोग्यासंबंधित समस्या दूर राहतात.

झोपेची स्वच्छता

७-८ तासांच्या दर्जेदार झोपेला प्राधान्य दिल्याने हार्मोनल संतुलन राखण्यास मदत होते, जे स्थिर रक्तदाबासाठी आवश्यक आहे.

डिस्क्लेमर : सदर लेख फक्त सामान्य माहितीसाठी आहे. सकाळ माध्यम समूह अशा कोणत्याही गोष्टींची पुष्टी करत नाही. अधिक तपशीलांसाठी तुम्ही तज्ज्ञांचे मार्गदर्शन घेऊ शकता.

© Copyright @2026 LIDEA. All Rights Reserved.