भारतातील मंदिर शहरे: दगडावर कोरलेला इतिहास भारतातील 10 प्राचीन मंदिर शहरे, जिथे अप्रतिम वास्तुकला अध्यात्माला भेटते
Marathi February 04, 2026 06:25 AM

न्यूज इंडिया लाइव्ह, डिजिटल डेस्क: भारतातील ही शहरे केवळ तीर्थक्षेत्रे नाहीत, तर ती आपल्या प्राचीन अभियांत्रिकी आणि कलेचा जिवंत पुरावा आहेत. चला त्यांच्याबद्दल जाणून घेऊया: 1. मदुराई, तामिळनाडू (मदुराई), हे 'पूर्वेचे अथेन्स' म्हणून ओळखले जाते, हे जगातील सर्वात जुन्या वस्ती असलेल्या शहरांपैकी एक आहे. मुख्य आकर्षण: मीनाक्षी अम्मान मंदिर. त्याचे 14 भव्य 'गोपुरम' आणि हजारो कोरीव शिल्पे हा एक वास्तुशिल्पाचा चमत्कार आहे.2. वाराणसी, उत्तर प्रदेश (वाराणसी) काशी, जगातील सर्वात प्राचीन जिवंत शहरांपैकी एक, मोक्षाचे शहर आहे. मुख्य आकर्षण: काशी विश्वनाथ मंदिर आणि गंगा घाट. येथील संध्याकाळची आरती अलौकिक अनुभव देते.3. हम्पी, कर्नाटक: एकेकाळी विजयनगर साम्राज्याची राजधानी असलेले हम्पी आज युनेस्कोच्या जागतिक वारसा स्थळ आहे. मुख्य आकर्षणे: विरुपाक्ष मंदिर आणि विठ्ठला मंदिर (संगीत उत्सर्जित करणारे दगडी खांब). येथे दगडी रथ पाहणे अनिवार्य आहे.4. खजुराहो, मध्य प्रदेश: कामुक शिल्प आणि नागर शैलीतील वास्तुकलेसाठी प्रसिद्ध असलेल्या खजुराहोचा युनेस्कोच्या यादीत समावेश आहे. मुख्य आकर्षण: कंदरिया महादेव मंदिर. चंदेला राजांनी बांधलेली ही मंदिरे भारतीय कलेचे शिखर आहेत.5. कांचीपुरम, तामिळनाडू कांचीपुरम, 'हजार मंदिरांचे शहर' म्हणून प्रसिद्ध, हे पल्लव वास्तुकलेचे केंद्र आहे. मुख्य आकर्षणे: कैलाशनाथर मंदिर आणि एकंबरेश्वर मंदिर. हे शहर सिल्क साड्यांसाठीही जगप्रसिद्ध आहे.6. पुरी, ओडिशा (पुरी) चार धामांपैकी एक, पुरी तिच्या वार्षिक रथयात्रेसाठी ओळखले जाते. मुख्य आकर्षण: जगन्नाथ मंदिर. या मंदिराचे चमत्कार (वाऱ्यावर फडकणारा ध्वज) हे अजूनही विज्ञानासाठी एक रहस्य आहे.7. तिरुपती, आंध्र प्रदेश (तिरुपती), जगातील सर्वात श्रीमंत आणि सर्वाधिक भेट दिलेल्या मंदिरांपैकी एक. मुख्य आकर्षण: व्यंकटेश्वर स्वामी मंदिर (तिरुपती बालाजी). हे शहर सात टेकड्यांवर (सप्तगिरी) वसलेले आहे. रामेश्वरम, तामिळनाडू (रामेश्वरम) हिंद महासागराच्या किनाऱ्यावर वसलेले हे शहर रामायण काळाशी संबंधित आहे. मुख्य आकर्षण: रामनाथस्वामी मंदिर. येथील कॉरिडॉर हा जगातील सर्वात लांब मंदिर कॉरिडॉरपैकी एक आहे.9. भुवनेश्वर, ओडिशाओडिशाच्या राजधानीला 'मंदिरांचे शहर' म्हटले जाते, जिथे एकेकाळी 7,000 पेक्षा जास्त मंदिरे होती. मुख्य आकर्षणे: लिंगराज मंदिर आणि मुक्तेश्वर मंदिर.10. ऋषिकेश, उत्तराखंड: हिमालयाच्या पायथ्याशी वसलेले हे शहर 'जगातील योग राजधानी' आणि प्राचीन मंदिरांचा संगम आहे. मुख्य आकर्षणे: नीलकंठ महादेव मंदिर आणि त्र्यंबकेश्वर मंदिर. प्रवास टिप्स: मंदिराला भेट देताना लक्षात ठेवा. ड्रेस कोड: दक्षिण भारतातील अनेक मंदिरांमध्ये (जसे की मदुराई किंवा तिरुपती) पारंपारिक पोशाख अनिवार्य आहे. वेळा: बहुतेक मंदिरे दुपारी 12:00 ते 4:00 पर्यंत बंद असतात, त्यामुळे सकाळी लवकर किंवा संध्याकाळची वेळ निवडा. फोटोग्राफी: अनेक मंदिरांच्या मुख्य गाभाऱ्यात कॅमेरा किंवा मोबाईल नेण्यास मनाई आहे, नियम पाळा.

© Copyright @2026 LIDEA. All Rights Reserved.