इंडिया टोल गो डिजिटल: भारतीय राष्ट्रीय महामार्ग प्राधिकरण (NHAI) देशभरातील टोल प्लाझा पूर्णपणे डिजिटल करण्याच्या तयारीत आहे. 1 एप्रिल 2026 पासून सर्व राष्ट्रीय महामार्ग टोल प्लाझावर रोख व्यवहार पूर्णपणे बंद केले जाऊ शकतात. त्यानंतर, टोल पेमेंट फक्त FASTag किंवा UPI सारख्या डिजिटल पद्धतींद्वारे केले जाऊ शकते. टोल ऑपरेशन अधिक पारदर्शक आणि अचूक बनवणे हा NHAI चा उद्देश आहे. सध्या, देशभरातील 1,150 हून अधिक टोल प्लाझावर इलेक्ट्रॉनिक टोल संकलन प्रणाली लागू केली आहे.

टोलनाक्यावरील गर्दी कमी करण्याचा निर्णय

NHAI च्या मते, टोल प्लाझावर रोख रक्कम भरल्यामुळे अनेकदा ट्रॅफिक जाम होतो. रोख व्यवहार, विशेषत: पीक अवर्समध्ये, लांब रांगा आणि बदलावर मारामारी होतात. डिजिटल पेमेंट पूर्णपणे आवश्यक झाल्यावर ही समस्या संपेल. 98% वाहनांमध्ये आधीपासूनच FASTag आहेत.

देशात फास्टॅगचा वापर झपाट्याने वाढला आहे. आकडेवारीनुसार, सध्या ९८% पेक्षा जास्त वाहनांमध्ये फास्टॅग आहेत. राष्ट्रीय महामार्ग टोल नियमांनुसार, जर एखादे वाहन सक्रिय FASTag शिवाय टोल प्लाझाच्या FASTag लेनमध्ये घुसले आणि रोख पेमेंट केले तर दुप्पट टोल आकारला जातो. तथापि, जर वापरकर्त्याने UPI द्वारे पेमेंट केले तर त्याच्याकडून लागू टोल दराच्या 1.25 पट शुल्क आकारले जाते.

1,150 हून अधिक टोल प्लाझावरील व्यवस्थेत बदल

NHAI चे हे पाऊल देशभरातील 1,150 हून अधिक टोल प्लाझा आणि एक्स्प्रेस वेवर लागू केले जाईल. प्राधिकरणाचा असा विश्वास आहे की पूर्णपणे डिजिटल व्यवहारांमुळे डेटा व्यवस्थापन सोपे होईल आणि महसूल गळती टाळता येईल. हा उपक्रम तंत्रज्ञानाचे एकत्रीकरण करून राष्ट्रीय महामार्ग नेटवर्कला उच्च कार्यक्षम बनवण्याच्या सरकारच्या मोठ्या उद्दिष्टाचा एक भाग आहे.