आजच्या काळात सोशल मीडियावर आरोग्याशी निगडीत उपायांचा पूर आला आहे, परंतु वैद्यकीय सल्ल्याशिवाय ते करून पाहणे घातक ठरू शकते. असाच एक धक्कादायक प्रकार दिल्लीतील इंद्रप्रस्थ अपोलो हॉस्पिटलमधून समोर आला आहे. डॉ. चॅटर्जी, वरिष्ठ सल्लागार, रुग्णालयाच्या अंतर्गत औषध विभाग, यांनी व्हिटॅमिन बी3 (नियासिन) च्या ओव्हरडोजचे प्रकरण सांगितले आहे, ज्यामुळे निरोगी व्यक्ती मृत्यूच्या उंबरठ्यावर होते.
हे प्रकरण एका ४२ वर्षीय व्यक्तीचे आहे, ज्याने इंटरनेटवर वाचले की व्हिटॅमिन B3 (नियासिन) कोलेस्ट्रॉल कमी करण्यास आणि दीर्घायुष्य मिळविण्यास मदत करते. या 'मॅजिक पिल'च्या लालसेपोटी त्याने डॉक्टरांचा सल्ला न घेता त्याचा जास्त डोस घेण्यास सुरुवात केली. अवघ्या दोन आठवड्यांत त्यांची प्रकृती इतकी बिघडली की त्यांना तातडीने रुग्णालयात दाखल करावे लागले. तिला त्वचेवर पुरळ उठणे, असह्य खाज सुटणे, मळमळ, पोटदुखी आणि अत्यंत थकवा जाणवत होता. त्याच्या यकृतातील एन्झाइम्स आणि रक्तातील साखरेची पातळी धोकादायकरित्या जास्त असल्याचे चाचण्यांमधून समोर आले आणि तो यकृत निकामी होण्याच्या मार्गावर होता.
व्हिटॅमिन बी 3 हे पाण्यात विरघळणारे जीवनसत्व आहे, जे शरीरासाठी खूप महत्वाचे आहे. हे अन्नाचे उर्जेमध्ये रूपांतर करण्यास, पेशींचे डीएनए दुरुस्त करण्यास आणि मज्जासंस्था निरोगी ठेवण्यास मदत करते. हा शरीरातील NAD+ नावाच्या रेणूचा आधार आहे, जो पेशींना तरुण ठेवण्यासाठी आणि तणावाशी लढण्यासाठी शक्ती देतो.
आजकाल, नियासिनचा 'अँटी-एजिंग' पूरक म्हणून मोठ्या प्रमाणावर प्रचार केला जात आहे. प्राण्यांवर केलेल्या संशोधनात काही सकारात्मक संकेत मिळाले असले तरी, या पूरक पदार्थांमुळे आयुर्मान वाढू शकते असा कोणताही ठोस पुरावा मानवांवर नाही. डॉ. चॅटर्जी यांच्या मते, वृद्धत्व ही एक जटिल प्रक्रिया आहे जी फक्त एका गोळीने थांबवता येत नाही. गरज नसताना ते घेणे 'अमृत' ऐवजी 'विष' म्हणून काम करू शकते.
व्हिटॅमिन बी 3 ची रोजची गरज फक्त 14-16 मिलीग्राम (मिग्रॅ) आहे, तर बाजारात उपलब्ध असलेल्या सप्लिमेंट्समध्ये 500 ते 3000 मिलीग्राम असते. एवढ्या मोठ्या प्रमाणात सेवन केल्याने खालील धोके असू शकतात:
यकृत विषारीपणा: जास्त प्रमाणात घेतल्यास, यकृत त्यावर प्रक्रिया करू शकत नाही आणि खराब होते.
त्वचा लाल होणे: त्वचेची लालसरपणा आणि तीव्र खाज सुटणे.
चयापचय जोखीम: रक्तातील साखर आणि इंसुलिन प्रतिकार मध्ये अचानक वाढ.
हृदयाला धोका : काही संशोधनानुसार, याच्या अतिसेवनाने हृदयाच्या नसांना सूज येऊ शकते.
डॉक्टरांचा असा विश्वास आहे की जे 90% लोक संतुलित आहार घेतात त्यांना कोणत्याही अतिरिक्त पूरक आहाराची आवश्यकता नसते. त्याची कमतरता शेंगदाणे, संपूर्ण धान्य, मांस, मासे आणि दुग्धजन्य पदार्थांद्वारे सहजपणे भरून काढली जाते. तुमच्या डॉक्टरांनी एखाद्या विशिष्ट रोगासाठी (जसे की पेलाग्रा) सप्लिमेंट्स लिहून दिल्या असतील तरच घ्या.
