Heatwave Health Alert : उन्हाळ्यात तापमान वाढल्यामुळे डिहायड्रेशन (पाण्याची कमतरता) आणि उष्णतेशी संबंधित आजारांचा धोका सर्वांसाठी वाढतो. मात्र, गर्भवती महिला, लहान मुले आणि तरुणांमध्ये शरीरातील बदल व जीवनशैलीमुळे हा धोका अधिक असू शकतो. योग्य प्रमाणात पाणी पिणे, संतुलित आहार आणि दैनंदिन सवयींकडे लक्ष दिल्यास उष्माघात टाळता येतो आणि आरोग्य चांगले राखता येते.
गर्भवती महिलागर्भधारणेदरम्यान शरीराचे तापमान लवकर वाढते, त्यामुळे शरीर थंड ठेवणे आणि पुरेसे पाणी पिणे अत्यंत आवश्यक आहे. तहान लागण्याची वाट न पाहता दिवसभर थोड्या-थोड्या प्रमाणात पाणी प्या. दुपारी १२ ते ४ या वेळेत बाहेर जाणे टाळा. सैल आणि सूती कपडे परिधान केल्यास शरीराचे तापमान नियंत्रणात राहते. टरबूज यांसारखी ताजी फळे आणि नारळपाणी यांसारखे पेय आहारात समाविष्ट केल्यास शरीरातील पाण्याची कमतरता भरून निघते.
Summer Health Tips: उन्हाळा आला…आरोग्याची काळजी घ्या! तब्येत सांभाळण्यासाठी काय खावं, काय टाळावं ते जाणून घ्या सामान्य प्रौढ (Adults)प्रौढांसाठी हायड्रेशन ही उष्णतेपासून बचावाची पहिली पायरी आहे. लघवीचा रंग गडद दिसत असल्यास शरीराला अधिक पाण्याची गरज आहे हे लक्षात घ्या. जसे मोबाईल सोबत ठेवता तसेच पाण्याची बाटली सोबत ठेवण्याची सवय लावा. बाहेर जाताना टोपी किंवा छत्रीचा वापर करा. जड आणि तेलकट अन्न टाळावे; हलके आणि पचायला सोपे अन्न घ्यावे. डोकेदुखी, चक्कर येणे किंवा अशक्तपणा यांसारख्या लक्षणांकडे दुर्लक्ष करू नये, कारण हे उष्णतेमुळे होणाऱ्या त्रासाचे संकेत असू शकतात.
तरुण पिढी (Gen Z)तरुणांमध्ये मोबाईल, गेमिंग आणि सोशल मीडियामुळे पाणी पिण्याकडे दुर्लक्ष होते. थंड कॉफी किंवा आईस्ड ड्रिंक्स घेतले तरी ते पाण्याची जागा घेऊ शकत नाहीत. स्क्रीनसमोर बसून असतानाही नियमितपणे पाणी पिणे आवश्यक आहे. जेवण टाळल्यास उन्हाळ्यात लगेच थकवा जाणवू शकतो. तसेच, सनस्क्रीनचा वापर केवळ दिसण्यासाठी नाही, तर त्वचेचे संरक्षण करण्यासाठी महत्त्वाचा आहे. उशिरा झोपणे आणि कमी पाणी पिणे यामुळे दुसऱ्या दिवशी डोकेदुखी आणि थकवा जाणवू शकतो.
Summer Hydration Tips: उन्हाळ्यात ‘ही’ 3 पेये ठरतात शरीरासाठी रामबाण; डिहायड्रेशन टाळण्यासाठी तर आहेत बेस्ट मुले (Children)मुले तहान व्यक्त करत नाहीत, त्यामुळे त्यांना वारंवार पाणी पाजणे आवश्यक आहे. दुपारच्या वेळेत बाहेर खेळणे टाळावे; सकाळी लवकर किंवा संध्याकाळी खेळणे अधिक सुरक्षित आहे. पॅकेज्ड ज्यूसऐवजी ताजी फळे द्यावीत, ज्यामुळे हायड्रेशन आणि पोषण दोन्ही मिळते. हलके आणि सूती कपडे घातल्यास घाम नियंत्रित राहतो. मुलांमध्ये जास्त थकवा, चिडचिड किंवा कमी हालचाल दिसल्यास डिहायड्रेशनची शक्यता असते आणि त्वरित काळजी घ्यावी.
निष्कर्षउन्हाळ्यात आरोग्य चांगलं ठेवण्यासाठी काही साध्या सवयी पाळणं खूप गरजेचं आहे. पुरेसं पाणी पिणं, हलके कपडे घालणं, साधा आहार घेणं आणि त्रासाची लक्षणं वेळेवर ओळखणं महत्त्वाचं आहे. तुम्ही कोणत्याही वयोगटातील असलात तरी रोजच्या छोट्या सवयींमुळे उन्हाळ्यात सुरक्षित आणि निरोगी राहता येतं.
- डॉ. मुर्तजा एस. बागवाला, Head of Emergency Medical Services, Saifee Hospital, Mumbai
