न्यूज इंडिया लाइव्ह, डिजिटल डेस्क: आजच्या डिजिटल युगात स्मार्टफोन हा आपल्या आयुष्याचा अविभाज्य भाग बनला आहे, पण स्क्रीनवर बोटं हलवणं तुमच्या आरोग्यासाठी किती हानिकारक आहे हे तुम्हाला माहीत आहे का? भारतातील तरुण लोकसंख्येचा एक मोठा भाग आता 'स्क्रोलिंग'च्या गर्तेत आहे, ज्यामुळे त्यांच्या मानसिक स्थितीवरच परिणाम होत नाही, तर शरीराचे अनेक अवयवही प्रतिसाद देऊ लागले आहेत. अलीकडील आरोग्य अहवालानुसार, तासनतास फोनला चिकटून राहिल्यामुळे मान, पाठ आणि डोळ्यांशी संबंधित गंभीर आजार तरुणांमध्ये धोकादायक पातळीपर्यंत वाढले आहेत. आपण ज्याला मनोरंजन समजतो ते हळूहळू 'सायलेंट किलर' सारखे वागत आहे.
फोन वापरताना आपण अनेकदा आपली मान पुढे झुकवत असतो. वैद्यकीय तज्ज्ञांच्या मते याला 'टेक्स्ट नेक सिंड्रोम' म्हणतात. जेव्हा तुम्ही तुमचे डोके 45 ते 60 अंशांच्या कोनात वाकवता तेव्हा तुमच्या मानेवर सुमारे 27 किलोचा अतिरिक्त भार असतो. यामुळे मानेच्या मणक्यामध्ये वेदना, खांद्यामध्ये कडकपणा आणि मणक्याचे वक्रता होण्याचा धोका वाढतो. आजकाल स्लिप डिस्क आणि मानदुखीची समस्या 20 ते 30 वर्षे वयोगटातील तरुणांमध्ये दिसून येत आहे, तशी ती 60 वर्षांच्या वृद्धांमध्ये दिसून येत आहे.
सतत स्क्रीनकडे पाहत राहिल्याने डोळ्यांवर जास्त ताण पडतो, याला 'डिजिटल आय स्ट्रेन' म्हणतात. डोळ्यांत कोरडेपणा, अंधुक दृष्टी आणि वारंवार डोकेदुखी ही त्याची लक्षणे आहेत. एवढेच नाही तर रात्री फोनमधून निघणारा 'ब्लू लाईट' आपल्या शरीरातील मेलाटोनिन हार्मोनचे उत्पादन थांबवतो. हाच हार्मोन आपल्याला गाढ झोपायला मदत करतो. झोपेच्या कमतरतेमुळे तरुणांमध्ये चिडचिडेपणा, ताणतणाव आणि नैराश्याची प्रकरणे वाढत आहेत.
सतत स्क्रीन स्क्रोल केल्याने किंवा अंगठ्याने टायपिंग केल्याने 'स्मार्टफोन थंब' सारखी समस्या उद्भवत आहे, ज्यामध्ये अंगठ्याच्या नसा सुजतात आणि असह्य वेदना होतात. शारीरिक व्याधींशिवाय सोशल मीडियावर इतरांचे 'परफेक्ट' आयुष्य पाहून स्वत:ची तुलना करणे तरुणांचा आत्मविश्वास नष्ट करत आहे. डोपामाइनच्या शोधात तासनतास रील पाहणे हे असे व्यसन बनले आहे की ते एकाग्रता पूर्णपणे नष्ट करते. या सवयीवर वेळीच नियंत्रण मिळवले नाही तर येणाऱ्या पिढ्यांसाठी हे गंभीर आरोग्य संकट बनू शकते.
