“ข้าวแคบ” ขนมพื้นเมืองของทางภาคเหนือ คนนิยมอย่างมากช่วงสงกรานต์ เร่งผลิตหลังออเดอร์พุ่งไม่หยุด สืบทอดภูมิปัญญาท้องถิ่น

วันที่ 29 เดือนมีนาคม 2569 ผู้สื่อข่าวรายงานถึงบรรยากาศการทำขนมพื้นบ้านในพื้นที่อำเภอพบพระ จังหวัดตาก กลับมาคึกคักอีกครั้ง โดยเฉพาะที่บ้านของ “ป้าเมย” ผู้สืบทอดภูมิปัญญาการทำ “ข้าวแคบ” แบบดั้งเดิม ที่กำลังเร่งผลิตอย่างต่อเนื่อง เพื่อรองรับออเดอร์จำนวนมากในช่วงเทศกาลสงกรานต์ ที่ใกล้จะมาถึงออเดอร์ทะลัก ผลิตแทบไม่ทัน

นางเมย อินจุ้มสาย หรือป้าเมย ชาวบ้านหมู่ 1 ตำบลพบพระ อ.พบพระ จ.ตาก เผยว่า ช่วงนี้มีทั้งพ่อค้าแม่ค้าและลูกค้าประจำจากหลายพื้นที่ สั่งซื้อเข้ามาอย่างต่อเนื่อง เนื่องจาก “ข้าวแคบ” เป็นขนมยอดนิยมในหน้าร้อน และเป็นของฝากขึ้นชื่อช่วงเทศกาล 1 ถุง บรรจุ 45 ชิ้น ราคาถุงละ 60 บาท ต้องเร่งผลิตตั้งแต่เช้าจรดเย็น เพื่อให้ทันต่อความต้องการของตลาด

แต่เดิมป้าเมยอาศัยอยู่ที่บ้านพบพระเหนือ ก่อนจะมาทำขนมขายที่บ้านน้องสาว “ครัวมาดาม” ที่บ้านใหม่สายรุ้ง ตำบลพบพระ อำเภอพบพระ จังหวัดตาก โดยมีขนมหลายชนิด เช่น กล้วยฉาบหลายรส ดอกจอก และสินค้าขายดีช่วงนี้คือ ข้าวแคบงาดำ

สำหรับข้าวแคบงาดำ จะนิยมรับประทานกันในช่วงฤดูร้อน เป็นขนมพื้นเมืองของทางเมืองเหนือ ที่เกิดขึ้นจากภูมิปัญญาด้านการแปรรูปอาหารเพื่อต้องการถนอมอาหารให้สามารถเก็บรักษาไว้ได้นานโดยมีเพียงรสชาติเค็มๆ มันๆ มีส่วนผสมคือข้าวเหนียว งาดำและเกลือ มีวิธีการปรุงสุกคือการเอามาอังไฟ (ปิ้ง)

ขั้นตอนการทำ “ข้าวแคบงาดำ” แบบโบราณ โดยใช้ส่วนผสมหลักจะมีแป้งข้าวเหนียว น้ำสะอาด งาดำ เกลือป่น วิธีการทำ ต้องตั้งหม้อนึ่งให้น้ำเดือด ขึงผ้าขาวบางให้ตึง ตักแป้งละเลงเป็นแผ่นบางบนผ้า นึ่งประมาณ 1–2 นาทีจนแป้งสุกใส ใช้ไม้พายแซะแผ่นออก นำไปวางเรียงบนตับหญ้าคา ตากแดดจนแห้งสนิท ก่อนกิน นำไปย่างหรือทอด จะได้ความกรอบหอม

เป็นการสร้างรายได้ช่วงเทศกาลสงกรานต์ จึงต้องเร่งผลิตข้าวแคบในช่วงนี้ ไม่เพียงตอบโจทย์ความต้องการช่วงสงกรานต์ แต่ยังช่วยสร้างรายได้ให้ครอบครัว และสะท้อนความเข้มแข็งของเศรษฐกิจฐานรากในชุมชนอย่างชัดเจน.