IQAir รายงานดัชนีอากาศ ต.เวียงเหนือ เมื่อเที่ยงวันที่ 30 มี.ค. 69 สูงเกือบ 4 เท่าของสเกลปกติ ท่ามกลางไฟป่าแม่ฮ่องสอนลุกลามหนัก จุดความร้อนสะสมทะลุ 1,000 จุด ประชาชนหายใจลำบาก-ทัศนวิสัยต่ำ

วันที่ 30 มีนาคม 2569 เว็บไซต์ IQAir รายงานดัชนีคุณภาพอากาศ (AQI) ที่ ต.เวียงเหนือ อ.ปาย จ.แม่ฮ่องสอน เมื่อเวลา 12.00 น. วัดได้ 1,956 US AQI+ อยู่ในระดับ “อันตราย” (Hazardous) ซึ่งเป็นค่าที่สูงผิดปกติอย่างมาก เพราะมาตรวัดดัชนี AQI ปกติมีสเกลอยู่ที่ 0-500 เท่านั้น ค่าที่วัดได้ในปายวันนี้สูงเกือบ 4 เท่าของขีดสุดบนสเกล

ตามมาตรฐานของสำนักงานปกป้องสิ่งแวดล้อมสหรัฐ (US EPA) ค่า AQI เกิน 300 ถือว่าอยู่ในระดับอันตราย ซึ่งหมายความว่าประชาชนทุกคนในพื้นที่มีความเสี่ยงต่อสุขภาพ เมื่อค่าอากาศอยู่ในระดับนี้จะมีการแจ้งเตือนสุขภาพระดับฉุกเฉิน โดยเฉพาะเด็ก ผู้สูงอายุ และผู้ป่วยโรคหัวใจ-โรคปอด ควรหลีกเลี่ยงการอยู่กลางแจ้งโดยสิ้นเชิง

สถานการณ์ที่ปายไม่ได้เกิดขึ้นโดดเดี่ยว แต่เป็นผลสะสมจากวิกฤตไฟป่าที่ลุกลามทั่ว จ.แม่ฮ่องสอน มาตลอดเดือนมีนาคม ศูนย์ปฏิบัติการป้องกันและแก้ไขปัญหาไฟป่าฯ รายงานว่า ณ วันที่ 27 มีนาคม 2569 พบจุดความร้อน (Hotspot) ในวันก่อนหน้าจำนวน 186 จุด ขณะที่จุดความร้อนสะสมตั้งแต่ 1 มกราคม ถึง 26 มีนาคม 2569 พุ่งสูงถึง 1,008 จุด โดยสูงสุดที่ อ.แม่สะเรียง 289 จุด และเกิดในพื้นที่ป่าอนุรักษ์มากที่สุด 513 จุด

ค่า PM2.5 ที่สถานี อ.ปาย เมื่อวันที่ 27 มีนาคม วัดได้ 104.4 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตร สูงกว่าค่ามาตรฐานที่กำหนดไว้ไม่เกิน 37.5 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตร เกือบ 3 เท่า หมอกควันจากไฟป่าลอยปกคลุมตัวเมืองปายอย่างหนาแน่น ทัศนวิสัยช่วงเช้าวัดได้เพียง 1 กิโลเมตร ประชาชนเผชิญอาการแสบตา เคืองตา หายใจลำบาก จนต้องสวมหน้ากากอนามัยแม้จะอยู่ในบ้าน

เมื่อเปรียบเทียบกับช่วงเวลาเดียวกันของปีก่อน พบว่าปี 2568 มีจุดความร้อนสะสม 197 จุด แต่ปี 2569 พุ่งสูงถึง 341 จุด (ข้อมูล ณ วันที่ 10 มีนาคม) ต่างกัน 144 จุด ตัวเลขนี้ยิ่งเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วจนทะลุ 1,000 จุดภายในสิ้นเดือน

สาเหตุหลักมาจากการลักลอบเผาป่าที่เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ประกอบกับสภาพอากาศร้อนจัดในช่วงเข้าสู่ฤดูร้อน ทำให้ใบไม้แห้งร่วงเป็นเชื้อเพลิงติดไฟง่าย ผู้ว่าราชการจังหวัดแม่ฮ่องสอน นายวิบูรณ์ แววบัณฑิต สั่งการให้ทุกหน่วยงานเร่งดับไฟป่าและทำแนวกันไฟ แต่ยังคงประสบปัญหาสภาพภูมิประเทศเป็นเทือกเขาสูงชัน เจ้าหน้าที่เข้าถึงจุดเกิดเหตุได้ยาก

ก่อนหน้านี้เมื่อวันที่ 26 มีนาคม รองผู้ว่าราชการจังหวัด นายอุดมศักดิ์ ขาวหนูนา สั่งให้ศูนย์ฯ อำเภอและผู้รับผิดชอบพื้นที่ป่า เร่งควบคุมไฟที่ยังไม่สามารถดับได้ให้อยู่ในวงจำกัดภายใน 48 ชั่วโมง

ล่าสุดเมื่อวันที่ 28 มีนาคม นายอำเภอขุนยวม นายวฤธิ์ชาติ ปาณชู พร้อมเจ้าหน้าที่ ลงพื้นที่แจกหน้ากากอนามัยให้ประชาชนเพื่อรับมือฝุ่นพิษ

สำหรับค่า AQI ที่ 1,956 ซึ่งเป็นค่าที่สูงเกินสเกลปกติมาก ทาง IQAir ใช้ระบบ “US AQI+” ที่สามารถแสดงค่าเกิน 500 ได้ เพื่อสะท้อนความรุนแรงของมลพิษที่แท้จริง โดยปกติค่า AQI อยู่ในช่วง 0-500 ค่า 0-50 ถือว่าดี ส่วนค่าเกิน 300 ถือว่าอันตราย ค่าที่ปายวัดได้ในวันนี้จึงอยู่ในระดับที่เกินคำว่าอันตรายไปไกล

แพทย์และหน่วยงานสาธารณสุขแนะนำว่า เมื่อค่า AQI อยู่ในระดับอันตราย ประชาชนทุกคนควรหลีกเลี่ยงกิจกรรมกลางแจ้งทุกชนิด ปิดประตูหน้าต่างให้มิดชิด ใช้เครื่องฟอกอากาศหากมี และสวมหน้ากาก N95 หากจำเป็นต้องออกนอกบ้าน ผู้ที่มีอาการหายใจลำบาก แน่นหน้าอก หรือไอรุนแรง ควรพบแพทย์ทันที

อ่านข่าวเพิ่มเติม

ข้อมูลจาก : เชียงใหม่นิวส์ Chiang Mai News ข่าวเชียงใหม่