मुंबई. भारताच्या रिअल इस्टेट इन्व्हेस्टमेंट ट्रस्ट (REITs) मार्केटमध्ये प्रचंड वाढ होत आहे, केवळ देशांतर्गतच नव्हे तर त्याच्या आशियाई समकक्षांच्या तुलनेत एक आकर्षक गुंतवणूक पर्याय म्हणून वेगाने उदयास येत आहे.
NAREDCO महाराष्ट्र नेक्स्टजेनने मुंबईत आयोजित केलेल्या Finclave 'Accelerate 2026' दरम्यान प्रसिद्ध केलेल्या ANAROCK च्या ताज्या अहवालानुसार, मजबूत पायाभूत सुविधा, नियामक समर्थन आणि गुंतवणूकदारांच्या वाढत्या आत्मविश्वासामुळे हे क्षेत्र एक परिपक्व आणि उच्च-कार्यक्षम मालमत्ता वर्गात वेगाने विकसित होत आहे. अहवालात असेही म्हटले आहे की 2025 मध्ये लघु आणि मध्यम हक्कांच्या परिचयामुळे रिअल इस्टेट गुंतवणूक अधिक सक्षम झाली आहे, 'फ्रॅक्शनल ओनरशिप' मॉडेलद्वारे किरकोळ सहभाग सुलभ झाला आहे. यातून रु. 67,000 ते रु. 71,000 कोटी रुपयांच्या मुद्रीकरणाच्या संधी उघडण्याची अपेक्षा आहे.
हा अहवाल आशियाई बाजारपेठांच्या तुलनेत भारताच्या वाढत्या स्पर्धात्मकतेवर प्रकाश टाकतो, कारण त्याने हाँगकाँगसारख्या परिपक्व केंद्रांशी तुलना करता येण्याजोगे प्रमाण गाठले आहे. याव्यतिरिक्त, भारतीय रेट्सने सुमारे 9% इतका मजबूत 5-वर्ष मूल्य परतावा दिला आहे, जे अनेक प्रादेशिक देशांपेक्षा चांगले आहे, त्यांचे वितरण उत्पन्न 5-6% च्या दरम्यान स्पर्धात्मक राहिले आहे.
अहवालानुसार, ऑपरेशनल कामगिरी हे भारताच्या RITS च्या यशोगाथेचे मुख्य आकर्षण आहे. तंत्रज्ञान, बँकिंग आणि वित्तीय सेवा, सल्ला आणि दूरसंचार यासारख्या क्षेत्रातील जागतिक कंपन्यांसह भारतीय REITs मधील पोर्टफोलिओ व्याप्ती पातळी सातत्याने 90% पेक्षा जास्त आहे. लीजिंग पेसबद्दल सकारात्मक असताना, अहवाल दर्शवितो की Q2FY26 मध्ये अखिल भारतीय कार्यालय भाडेतत्वावरील क्रियाकलापांमध्ये RITS चा वाटा 20% पेक्षा जास्त होता.
RITS चे आकर्षण वाढवण्याचे आणखी एक प्रमुख कारण म्हणजे कर सूट. नियामक नियमांनुसार, REIT ला त्यांच्या निव्वळ वितरण करण्यायोग्य रोख प्रवाहाच्या किमान 90% वितरीत करणे अनिवार्य आहे. याव्यतिरिक्त, 65% पेक्षा जास्त वितरणे गुंतवणूकदारांच्या हातात करमुक्त वाढतात, ज्यामुळे कर-पश्चात परतावा लक्षणीयरीत्या वाढतो.
अहवालात भारताच्या RITS बाजारासाठी उज्ज्वल भवितव्याचा अंदाज वर्तवण्यात आला आहे कारण भारतातील 'RETS-पात्र' मालमत्तांपैकी केवळ 32% सध्या सूचीबद्ध आहेत, ज्यामुळे विस्तारासाठी प्रचंड वाव आहे. लॉजिस्टिक पार्क, डेटा सेंटर्स, हेल्थकेअर आणि रेसिडेन्शियल रिअल इस्टेट यासारख्या उदयोन्मुख क्षेत्रांचा विस्तार गुंतवणुकीचे क्षेत्र आणखी विस्तृत करेल.
