เผยประวัติเส้นทางชีวิตของ “พระพรหมวชิรสุธี” พระเถระสายธรรมยุตผู้เติบโตจากวัดบวรนิเวศ รับใช้ใกล้ชิดสมเด็จพระสังฆราช ผู้วางรากฐานวัดพระราม 9 ให้เดินตามแนวคิดเรียบง่าย ประหยัด ใช้ประโยชน์จริง

ชื่อของ พระพรหมวชิรสุธี (อภิพล อภิพโล) ผูกอยู่กับวัดพระราม 9 กาญจนาภิเษกแทบแยกไม่ออก เพราะท่านเป็น เจ้าอาวาสรูปแรก ของวัดที่เกิดขึ้นตามแนวพระราชดำริ และเป็นผู้วางรากฐานให้วัดแห่งนี้เดินหน้าในแนวทางเรียบง่าย ประหยัด และใช้ประโยชน์ได้จริง ก่อนที่ท่านจะมรณภาพอย่างสงบเมื่อเวลา 05.18 น. วันที่ 2 เมษายน 2569 ณ โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สิริอายุ 89 ปี

พระพรหมวชิรสุธี มีนามเดิมว่า อภิพล บุญส่ง เกิดเมื่อวันที่ 13 มีนาคม 2480 ที่ตำบลทุ่งขวาง อำเภอกำแพงแสน จังหวัดนครปฐม หลังเรียนจบชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 ก็เดินทางเข้ากรุงเทพฯ เพื่อบวชเรียน ท่านบรรพชาเมื่อวันที่ 2 กรกฎาคม 2497 ที่วัดบวรนิเวศราชวรวิหาร และอุปสมบทเมื่อวันที่ 28 กรกฎาคม 2500 ที่วัดบวรนิเวศวิหาร เส้นทางของท่านจึงเริ่มจากภาพเรียบมาก ชนิดที่ไม่มีอะไรหวือหวา แต่ค่อย ๆ แน่นขึ้นด้วยวินัยและการศึกษา จนสอบได้นักธรรมชั้นเอกและเปรียญธรรม 5 ประโยค

ช่วงสำคัญของชีวิตสงฆ์ของท่านอยู่ที่ วัดบวรนิเวศวิหาร ท่านได้รับความไว้วางใจให้ทำหน้าที่ผู้ช่วยเจ้าอาวาส และต่อมาเป็นเลขานุการในสมเด็จพระญาณสังวร สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก รวมถึงเลขานุการเจ้าคณะกรุงเทพมหานคร-สมุทรปราการ ฝ่ายธรรมยุต งานแบบนี้ไม่ใช่งานหน้าเวที แต่เป็นงานหลังฉากที่ต้องอาศัยความละเอียด ความนิ่ง และความไว้ใจระดับสูง ข่าวร่วมสมัยยังระบุด้วยว่า ท่านเคยสนองงานถวายอยู่เบื้องหลังวัดหลายแห่งที่สมเด็จพระสังฆราชทรงริเริ่มสร้าง เช่น วัดรัชดาภิเษก วัดพุทธวิมุตติวนาราม และวัดญาณสังวราราม

พอพูดถึงวัดพระราม 9 กาญจนาภิเษก ต้องเข้าใจก่อนว่าวัดนี้ไม่ได้เกิดจากแนวคิดสร้างวัดใหญ่โตแข่งใคร แต่สืบเนื่องจากพระราชดำริเรื่องการพัฒนาพื้นที่บึงพระราม 9 และการยกระดับชุมชนโดยรอบ ก่อนจะพัฒนาเป็นวัดของชุมชนเมืองที่เน้นความสงบ สมถะ และประโยชน์ใช้สอยจริง ภาพของวัดจึงออกมาตรงไปตรงมาอย่างมาก พระอุโบสถมีขนาดกะทัดรัด ใช้งบประหยัด และถูกออกแบบให้เป็นต้นแบบการสร้างวัดเล็กในชุมชน ไม่ใช่เวทีโชว์อลังการแบบ “ใหญ่ไว้ก่อน เดี๋ยวค่อยคิดว่าจะใช้ยังไง”

ในจุดนี้เอง พระพรหมวชิรสุธีจึงเข้ามามีบทบาทสำคัญ เมื่อวันที่ 1 กรกฎาคม 2539 สมเด็จพระญาณสังวร สมเด็จพระสังฆราช มีพระบัญชาให้ พระราชสุมนต์มุนี ซึ่งเป็นสมณศักดิ์ของท่านในขณะนั้น ไปดำรงตำแหน่งเจ้าอาวาสวัดพระราม 9 กาญจนาภิเษก และกลายเป็นเจ้าอาวาสรูปแรกของวัดแห่งนี้ จากนั้นท่านเป็นผู้นำการพัฒนาวัดให้เดินไปตามแนวทาง “เรียบง่าย ประหยัด และเกิดประโยชน์สูงสุด” อย่างต่อเนื่อง จนวัดพระราม 9 กลายเป็นตัวอย่างที่คนพูดถึงเสมอเมื่อเอ่ยถึงวัดตามแนวคิดพอเพียง

อีกด้านหนึ่ง ท่านไม่ได้หยุดอยู่แค่งานวัด ท่านยังมีบทบาทในงานปกครองคณะสงฆ์ระดับสูง โดยเอกสารของหน่วยงานรัฐระบุว่าท่านดำรงตำแหน่ง ที่ปรึกษาเจ้าคณะภาค 14-15 (ธรรมยุต) และมีบทบาทในคณะสงฆ์ส่วนกลาง ต่อมาในปี 2565 ราชกิจจานุเบกษาเผยแพร่ประกาศสถาปนาสมณศักดิ์จาก พระธรรมบัณฑิต ขึ้นเป็น พระพรหมวชิรสุธี ซึ่งสะท้อนสถานะของท่านในฐานะพระเถระผู้มีผลงานด้านปกครองและศาสนกิจมายาวนาน

ถ้าจะสรุปชีวิตของพระพรหมวชิรสุธีให้อ่านง่ายที่สุด ท่านไม่ใช่พระที่คนจดจำเพราะภาพลักษณ์หวือหวา แต่เป็นพระนักปกครองและนักสร้างวัดตัวจริง เติบโตจากงานคณะสงฆ์อย่างมั่นคง และเข้ามากำหนดบุคลิกของวัดพระราม 9 กาญจนาภิเษกให้เป็นวัดที่เล็กแต่ครบ เรียบแต่ไม่ขาดคุณค่า แม้วันนี้ท่านมรณภาพแล้ว แต่ผลงานที่ท่านวางไว้ยังอยู่กับวัดพระราม 9 อย่างชัดเจน

อ่านข่าวอื่น ๆ เพิ่มเติม

แหล่งข้อมูลอ้างอิง

• สำนักงานเขตห้วยขวาง