लाइफस्टाइल डेस्क – उन्हाळा आला की घराघरात आंब्याच्या लोणच्याचा सुगंध दरवळू लागतो आणि सध्या बाजारात कच्चा आंबा चांगलाच लोणच्यासाठी येत आहे. आंब्याचे लोणचे हे भारतीय स्वयंपाकघरातील केवळ चव वाढवणारे पदार्थ नाही तर परंपरा आणि आरोग्याचाही एक भाग आहे. लोणचे घेतल्याने साध्या जेवणाची चवही अनेक पटींनी वाढते. पण बऱ्याचदा असे दिसून येते की थोड्याशा निष्काळजीपणामुळे लोणचे लवकर खराब होते आणि आपली सगळी मेहनत वाया जाते. अशा परिस्थितीत लोणची बनवताना काही गोष्टी लक्षात ठेवणे आवश्यक आहे, जेणेकरून ते वर्षभर सुरक्षित आणि चवदार राहते. लोणचे बनवताना कोणत्या महत्त्वाच्या गोष्टी लक्षात ठेवायला हव्यात ते जाणून घेऊया.
पहिली आणि महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे योग्य आंबा निवडणे. लोणच्यासाठी नेहमी कच्चा, कडक आणि डाग नसलेला आंबा निवडावा. मऊ किंवा पिकलेले आंबे लोणचे लवकर खराब करू शकतात. आंबे तोडण्याआधी, ते पूर्णपणे धुऊन कोरडे करणे महत्वाचे आहे, कारण ओलावा हे लोणचे खराब होण्याचे सर्वात मोठे कारण आहे.
लोणची बनवताना स्वच्छतेची विशेष काळजी घेणे अत्यंत आवश्यक आहे. तुम्ही ज्या भांड्यात लोणचे बनवत आहात ते पूर्णपणे कोरडे आणि स्वच्छ असावे. स्टील किंवा काचेची भांडी सर्वोत्तम मानली जातात. प्लॅस्टिकची भांडी टाळावीत, कारण ते लोणच्याच्या गुणवत्तेवर दीर्घकाळ परिणाम करू शकतात.
लोणचे बनवण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या मसाल्यांचा दर्जा चांगला असणं खूप महत्त्वाचं आहे, कारण हे लोणच्याचं वयही ठरवतं. नेहमी ताजे आणि चांगले मसाले वापरा.
लोणच्यामध्ये मीठ आणि तेल यांचे योग्य प्रमाण असणे अत्यंत आवश्यक आहे, कारण ते दोन्ही नैसर्गिक संरक्षक म्हणून काम करतात. जर मीठ कमी असेल तर लोणच्यामध्ये बुरशी निर्माण होऊ शकते, तर पुरेसे तेल लोणच्याला हवा आणि आर्द्रतेपासून वाचवते. सूर्यप्रकाशाचा संपर्क ही देखील एक महत्त्वाची प्रक्रिया आहे.
लोणचे काही दिवस दररोज सूर्यप्रकाशात ठेवणे देखील खूप महत्वाचे आहे, जेणेकरून त्यातील ओलावा पूर्णपणे बाष्पीभवन होईल आणि मसाले आंब्यामध्ये व्यवस्थित मिसळले जातील. मात्र, लोणचे सूर्यप्रकाशात झाकून ठेवावे जेणेकरून त्यात धूळ किंवा घाण जाणार नाही, हे लक्षात ठेवा.
लोणची साठवण्यासाठी काचेची बाटली किंवा जार उत्तम. वापरण्यापूर्वी किलकिले धुवा आणि पूर्णपणे कोरड्या करा. लोणचे काढताना नेहमी कोरडा व स्वच्छ चमचा वापरावा. ओला चमचा घातल्याने लोणच्यामध्ये ओलावा येतो आणि ते लवकर खराब होऊ शकते.
लोणचे फक्त थंड आणि कोरड्या जागी ठेवावे. पुन्हा पुन्हा हात लावणे टाळा आणि गरजेनुसारच लोणचे काढा. लोणच्यावर तेलाचा थर कमी असेल तर थोडे गरम करून वरून थंड केलेले तेल ओतावे.
