न्यूज इंडिया लाइव्ह, डिजिटल डेस्क: उन्हाळ्याचे तापमान वाढत असताना उष्णतेची लाट आणि निर्जलीकरणाच्या घटनांमध्ये झपाट्याने वाढ होत आहे. उत्तर प्रदेशसह उत्तर भारतातील अनेक भागात तापमान 40 अंश सेल्सिअसच्या पुढे गेले आहे. अशा स्थितीत आरोग्य तज्ज्ञ डॉ उष्माघात याबाबत इशारा देण्यात आला आहे. त्याची लक्षणे ओळखून त्यावर योग्य वेळी उपचार न केल्यास ही स्थिती प्राणघातकही ठरू शकते.
डॉक्टरांच्या मते, जेव्हा शरीराचे अंतर्गत तापमान 104°F (40°C) पेक्षा जास्त वाढते आणि शरीर स्वतःला थंड करण्याची क्षमता गमावते तेव्हा उष्माघात होतो.
शरीरातील या बदलांकडे कधीही दुर्लक्ष करू नका:
उच्च ताप: शरीराच्या तापमानात अचानक वाढ.
डोकेदुखी आणि चक्कर येणे: तीव्र सूर्यप्रकाशाच्या संपर्कात आल्यानंतर डोक्यात जडपणा किंवा चक्कर येणे.
त्वचेची लालसरपणा आणि उबदारपणा: घाम येणे थांबणे आणि त्वचा पूर्णपणे कोरडी आणि गरम वाटणे.
मळमळ आणि उलट्या: मळमळ किंवा वारंवार उलट्या झाल्यासारखे वाटणे.
स्नायू पेटके: निर्जलीकरणामुळे हात आणि पायांच्या स्नायूंमध्ये तीव्र वेदना किंवा ताण.
गडद रंगाचे मूत्र: जर लघवीचा रंग गडद पिवळा असेल तर ते गंभीर निर्जलीकरणाचे लक्षण आहे.
उष्माघात टाळण्यासाठी या खबरदारीचे पालन करा:
हायड्रेटेड राहा: तहान लागली नसली तरी वेळोवेळी पाणी प्यायचे. ओआरएस, लिंबू पाणी, नारळ पाणी आणि ताक यांचे सेवन केल्याने शरीरातील इलेक्ट्रोलाइट्सची कमतरता पूर्ण होते.
योग्य वेळी बाहेर पडा: दुपारी 12 ते 4 या वेळेत, जेव्हा सूर्य प्रखर असतो तेव्हा बाहेर जाणे टाळा. बाहेर जाणे आवश्यक असल्यास डोक्यावर छत्री, टोपी किंवा सुती कापड ठेवावे.
हलक्या रंगाचे कपडे: गडद रंगाच्या आणि सिंथेटिक कपड्यांऐवजी हलक्या रंगाचे सैल सुती कपडे घाला. ते घाम शोषून घेतात आणि शरीर थंड ठेवतात.
खाण्याच्या सवयींकडे लक्ष द्या: जास्त तळलेले आणि मसालेदार पदार्थ खाणे टाळा. आपल्या आहारात काकडी, टरबूज, संत्री आणि बाटली गॉर्ड यासारख्या पाण्याने समृद्ध भाज्या आणि फळांचा समावेश करा.
अल्कोहोल आणि कॅफिन टाळणे: चहा, कॉफी आणि अल्कोहोलचे अतिसेवन शरीराला लवकर डिहायड्रेट करते, त्यामुळे त्यांचा वापर कमीत कमी करा.
तुमच्या आजूबाजूच्या एखाद्याला उष्माघात झाला किंवा बेशुद्ध झाला तर:
ताबडतोब थंड किंवा सावलीच्या ठिकाणी न्या.
अंगावर थंड पाण्याचे कॉम्प्रेस ठेवा किंवा थंड पाण्याने आंघोळ करा.
जर ती व्यक्ती जागरूक असेल तर त्याला हळूहळू पाणी किंवा इलेक्ट्रोलाइट्स द्या.
जर प्रकृतीत सुधारणा होत नसेल तर त्याला विलंब न करता जवळच्या रुग्णालयात घेऊन जा.
