ในวาระสำคัญ 120 ปีชาตกาลท่านพุทธทาสภิกขุนี้ หอจดหมายเหตุพุทธทาส อินทปัญโญ (สวนโมกข์กรุงเทพ)สานต่อวิสัยทัศน์และพันธกิจหลักในการสืบสานงานธรรมตามปณิธานของท่านพุทธทาสที่มุ่งเน้นการเป็นหอจดหมายเหตุทางศาสนธรรมและเป็นแหล่งเรียนรู้ตามมาตรฐานสากล รวมถึงการนำพาผู้คนให้เข้าถึงแก่นแท้อันเป็นหัวใจของพุทธศาสนาผ่านกระบวนการเรียนรู้ทางจิตใจและปัญญา

หอจดหมายเหตุพุทธทาส อินทปัญโญ (สวนโมกข์กรุงเทพ) ร่วมกับสำนักนวัตกรรมดิจิทัลและระบบอัจฉริยะ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ เปิดตัว “พุทธทาส Ai” โครงการพัฒนาฐานข้อมูลจดหมายเหตุพุทธทาสดิจิทัล เพื่อรวบรวม จัดระบบ และต่อยอดองค์ความรู้จากเอกสาร หนังสือ เสียงปาฐกถา และงานเผยแผ่ธรรมของท่านพุทธทาสภิกขุให้อยู่ในรูปแบบที่ค้นคว้า อ้างอิง และเข้าถึงได้ง่ายขึ้นในยุคดิจิทัล

โอกาสนี้ คณะพัฒนาระบบและผู้ทรงคุณวุฒิร่วมงานและเเลกเปลี่ยนเเนวคิดเทคโนโลยีดิจิทัลเพื่ออนุรักษ์พุทธธรรมและพระพุทธศานาในหลากหลายมิติ อาทิ พระไพศาล วิสาโล, ศ.กิตติคุณ นพ.จรัส สุวรรณเวลา, ผศ.ดร.นิวัติ แก้วประดับ,รศ. ดร.เถกิง วงศ์ศิริโชติ, ผศ.ดร.พงค์เทพ สุธีรวุฒิ เเละทีมจากมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ รวมถึง นพ.บัญชา พงษ์พานิช, นายกรุณพล พานิช จากหอจดหมายเหตุพุทธทาส อินทปัญโญ เเละวรรณสิงห์ ประเสริฐกุล

 โครงการพุทธทาส AI มุ่งเน้นการพัฒนาฐานข้อมูลจดหมายเหตุและองค์ความรู้ของท่านพุทธทาสภิกขุในรูปแบบดิจิทัล เพื่อสนับสนุนการศึกษา ค้นคว้า และการเข้าถึงข้อมูลในระยะยาว สำหรับฐานข้อมูลเอกสารจดหมายเหตุพุทธทาส อินทปัญโญ  มีลายลักษณ์ 11 หมวด ได้แก่ ชีวประวัติ ข้อคิดคัดสรร การบรรยายธรรม บันทึก งานประพันธ์ งานพิมพ์หนังสือ จดหมาย ไปรษณีย์บัตร บัตรเชิญและบัตรอวยพรส่วนโมกขพลาราม ธรรมทานมูลนิธิ วัดธารน้ำไหล บทความรวบรวม สิ่งพิมพ์รวบรวม 4 หมวดได้แก่ ค้นคว้า อ้างอิง ผลงานพิมพ์เผยแพร่ สิ่งพิมพ์ที่ครอบครอง ที่กล่าวถึงพุทธทาส

เป้าหมายสำคัญของโครงการไม่ใช่การสร้าง AI ที่มาแทนการศึกษาธรรมะ แต่เป็นการสร้างโครงสร้างพื้นฐานทางองค์ความรู้ที่ช่วยให้ข้อมูลจดหมายเหตุสามารถนำไปใช้ประโยชน์ต่อได้อย่างถูกต้องและเป็นระบบ ทั้งในด้านการศึกษา งานวิจัย และการสื่อสารกับคนรุ่นใหม่ ทั้งยังให้ความสำคัญกับความถูกต้องของข้อมูล ความโปร่งใสในการอ้างอิงและการออกแบบระบบที่สามารถระบุขอบเขตของคำตอบได้อย่างเหมาะสมโดยเฉพาะในประเด็นที่ข้อมูลยังไม่ชัดเจน

ในช่วงเวลาที่ข้อมูลจำนวนมากถูกผลิตและเผยแพร่อย่างรวดเร็ว การจัดการฐานข้อมูลจดหมายเหตุอย่างเป็นระบบ ไม่เพียงเป็นการอนุรักษ์มรดกทางปัญญาของท่านพุทธทาสภิกขุ แต่ยังเป็นการสร้างรากฐานสำคัญสำหรับการเรียนรู้ในอนาคตอีกด้วย

ระบบ AI ที่พัฒนาขึ้นในปัจจุบันเป็นเพียงต้นแบบเบื้องต้นสำหรับการทดลองใช้งาน ทางคณะผู้พัฒนาจะเดินหน้าปรับปรุงพัฒนาร่วมกับผู้เชี่ยวชาญด้านข้อมูล เทคโนโลยี และพระพุทธศาสนาต่อไป พระอาจารย์ไพศาลได้กล่าวไว้ในช่วงพูดคุยว่า “พุทธทาส AI ถือว่าเป็น Spiritual Innovation ของโลกปัจจุบัน”

ในวาระพิเศษนี้ยังถือเป็นการร่วมเฉลิมฉลองสวนโมกข์กรุงเทพครบ 15 ปี ที่สวนโมกข์กรุงเทพทำหน้าที่เป็นสะพานเชื่อมธรรมะสู่คนเมือง ทั้งด้านข้อมูลองค์ความรู้ธรรมของหอจดหมายเหตุพุทธทาส อินทปัญโญ ที่เข้าถึงได้ผ่านห้องสมุดค้นคว้าและเทคโนโลยีและกิจกรรมวิถีธรรมปัญญากับชีวิตปัจจุบัน โดยจะได้จัดให้มีกิจกรรมร่วมกับพันธมิตรและนิทรรศการตั้งแต่เดือนพฤษภาคม 2569 ต่อเนื่องตลอดทั้งปี สร้างการรับรู้ประวัติท่านพุทธทาสในวงกว้าง ทั้งทางผลงานธรรม รวมถึงการได้รับการเชิดชูเกียรติจากองค์กร UNESCO ให้เป็นบุคคลสำคัญของโลก (World’s Great Personality)ในปี พ.ศ. 2549

กิจกรรมสำคัญตลอดทั้งปีเพื่ออนุรักษ์พุทธธรรม ประกอบด้วย  Walk with The Cloud @สวนโมกข์กรุงเทพ งาน’ล้ออายุ’ 120 ปี พุทธทาสภิกขุที่สวนโมกข์ไชยาและสวนโมกข์กรุงเทพ  งาน Phra Talk  งานสติ Festival ผู้ที่สนใจติดตามรายละเอียดและลงทะเบียนเข้าร่วมกิจกรรมได้ที่ www.bia.or.th และ Facebook หอจดหมายเหตุพุทธทาส อินทปัญโญ-สวนโมกข์กรุงเทพ