snakes shedding skin: देशात विविध प्रजातींचे साप आढळतात. काही साप विषारी तर काही बिनविषारी असतात. साप दिसला की अनेकांची भांबेरी उडते. त्यामागे अर्थातच सापाविषयी असलेले गैरसमज आहे. साप दिसला की अगोदर त्याला मारायला सगळे धावतात. सापाने कात टाकली तर तो हिंसक, आक्रमक होतो असाही एक समज आहे. वर्षभरातून साप हा 6 ते 8 वेळा कात टाकतो. उन्हाळ्यात तर तुम्हाला शेताच्या बांधावर, खळ्यावर अथवा ओढ्याच्या ठिकाणी, एखाद्या वारुळाजवळ सापाची कात दिसते. कात टाकणे ही एक नैसर्गिक प्रक्रिया आहे.

कात टाकणे म्हणजे काय?

साप कात टाकतो म्हणजे त्याची जुनी त्वचा टाकून देतो. या प्रक्रियेला Ecdysis असेही म्हणतात. साप हा सरपटणारा प्राणी आहे. त्याची त्वचा लवचिक नसते. शरीर जसे वाढते तशी त्वचा वाढतेच असे नाही. सापाला झाडीझुडपातून जाताना खरचटते. शरीरावर जखमा होतात. अशावेळी काही दिवसांनी तो कात टाकतो. त्यामुळे त्याला चपळाईने पुढे जाण्यास मदत मिळते.

मादीला आकर्षिक करण्यासाठी साप कात टाकतात असं म्हटलं जातं. पण ती एक नैसर्गिक प्रक्रिया आहे. जखमा बऱ्या करण्यासाठी निसर्गाने सापाला हे एक वरदान दिले आहे असं म्हटलं तर वावगं ठरणार नाही. तर कात टाकल्यावर साप अधिक चमकदार आणि चपळ होतो. त्याला शिकाऱ्यापासून वाचण्यासाठी जोडीदाराला आकर्षित करण्यासाठी मदत मिळते. तर डेड स्कीन बाजूला हटल्यावर त्याला चपळाईने पुढे सरकता येते. शिकार करता येते. त्याला हा मोठा फायदा होतो.

कात टाकल्यावर साप हिंसक होतो का?

कात टाकल्यावर साप अधिक चपळ होतो. तो चपळ होतो. त्यामुळे अचानक जर त्याच्या जवळ कुणी आले तर तो हल्ला करतो. एकदा कात टाकली की काही दिवसांनी तो शांत होतो. तो पुन्हा लपण्याची जागा शोधतो. पण कात टाकण्याची प्रक्रिया सुरू असताना त्याची नजर कमजोर होतो. त्याला समोरचे व्यवस्थित दिसत नाही. अशावेळी साप थोड्याशा हालचालीने अलर्ट होतो. तो हिंसक होतो. अशावेळी तुम्ही शेतात वावरताना अथवा अडगळीच्या ठिकाणी काम करताना सतर्क राहणे आवश्यक असते.