ऍमेझॉन आर्यभट्ट जाहिरात विवाद: ई-कॉमर्स कंपनी ॲमेझॉन इंडिया पुन्हा एकदा वादात सापडली आहे. कंपनीची 'अमेझॉन नाऊ' हिंदु जनजागृती समिती आणि काही वकिलांनी सेवेशी संबंधित एका जाहिरातीवर आक्षेप घेतला आहे. महान भारतीय गणितज्ञ आणि खगोलशास्त्रज्ञ आर्यभट्ट यांची प्रतिमा विनोदी आणि उपहासात्मक पद्धतीने जाहिरातीत मांडण्यात आल्याने त्यांची प्रतिष्ठा आणि भारताच्या प्राचीन वैज्ञानिक परंपरेला धक्का पोहोचल्याचा आरोप आहे.
हिंदु जनजागृती समितीच्या वतीने वकील अमिता सचदेवा यांनी ॲमेझॉन इंडियाला कायदेशीर नोटीस पाठवली आहे. 48 तासांच्या आत कंपनीने जाहीर माफी मागावी आणि संबंधित जाहिरात सर्व प्लॅटफॉर्मवरून काढून टाकावी, अशी नोटीसमध्ये मागणी करण्यात आली आहे. विहित मुदतीत कारवाई न केल्यास कंपनीविरुद्ध दिवाणी आणि फौजदारी कारवाई केली जाऊ शकते, असा इशारा नोटीसमध्ये देण्यात आला आहे.
आर्यभट्ट हे केवळ ऐतिहासिक व्यक्तिमत्त्व नसून भारताच्या वैज्ञानिक चेतना, ज्ञान परंपरा आणि गणितीय वारशाचे प्रतीक असल्याचे समितीचे म्हणणे आहे. गणित आणि खगोलशास्त्र क्षेत्रातील त्यांचे योगदान जागतिक स्तरावर आदरणीय आहे. Amazon India द्वारे व्यावसायिक जाहिरातीसाठी अशा महान व्यक्तीला कॉमिक पात्र म्हणून सादर करणे हे भारतीय संस्कृती आणि राष्ट्रीय अभिमानाबद्दल असंवेदनशीलता दर्शवते असा आरोप विरोधकांनी केला आहे.
मुंबई उच्च न्यायालयाचे वकील आशिष राय, पंकज मिश्रा आणि प्राची पांडे यांनी मुंबई पोलीस आयुक्त देवेन भारती यांच्याकडे तक्रार दाखल करून या प्रकरणी एफआयआर नोंदवण्याची मागणी केली आहे. या जाहिरातीमुळे करोडो भारतीयांच्या भावना दुखावल्या गेल्या असून या प्रकरणाची चौकशी करून संबंधितांवर योग्य ती कायदेशीर कारवाई करण्यात यावी, असे तक्रारीत म्हटले आहे.
यापूर्वीही अनेक बहुराष्ट्रीय कंपन्यांवर भारतीय धार्मिक आणि सांस्कृतिक चिन्हांचा अयोग्य वापर केल्याचा आरोप हिंदु जनजागृती समितीने आपल्या नोटीसमध्ये केला आहे. कंपन्यांनी जाहिराती आणि ब्रँडिंग दरम्यान राष्ट्रीय महापुरुष आणि सांस्कृतिक वारसा यांच्याशी संबंधित विषयांवर अधिक संवेदनशील असले पाहिजे, असे संस्थेचे म्हणणे आहे.
हेही वाचा- इराण युद्धाचा चटका ॲमेझॉनपर्यंत पोहोचला, बहरीनमधील क्लाउड डेटा सेंटरवर ड्रोन हल्ला, अनेक देशांतील व्यवसाय ठप्प
सध्या या संपूर्ण वादावर ॲमेझॉन इंडियाकडून कोणतेही अधिकृत वक्तव्य जारी करण्यात आलेले नाही. अशा परिस्थितीत आता कंपनीच्या प्रतिक्रियेकडे आणि संभाव्य कायदेशीर कारवाईकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे. हा मुद्दा केवळ एका जाहिरातीपुरता मर्यादित नसून सांस्कृतिक आदर, अभिव्यक्ती स्वातंत्र्य आणि कॉर्पोरेट जबाबदारी यासारख्या व्यापक मुद्द्यांवर चर्चेला जन्म देत आहे.
