สมาคมนักบินไทย (THAIPA) หารือกระทรวงคมนาคม ถึงสถานการณ์การจ้างงานนักบินไทย พบว่า ภายหลังวิกฤตโควิด - 19 อุตสาหกรรมการบินได้รับผลกระทบอย่างหนัก ส่งผลให้มีนักบินไทยว่างงานสะสม 1,736 คน และมีผู้ถือใบอนุญาตนักบินพาณิชย์ตรี (CPL) ที่รอการจ้างงานอีก 1,219 คน รวมเฉียด 3,000คนว่างงาน


คมนาคม หารือสมาคมนักบินไทย รับไม่ได้ระบบ Pay to Fly จ่ายเงินเพื่อให้ได้บิน
ทั้งยังมีปัญหาการจ่ายเงินกว่า 6 ล้านบาท เพื่อให้ได้งานบิน (Pay to Fly) ส่งผลกระทบต่อความเป็นธรรมและโอกาสในการประกอบวิชาชีพนักบิน จึงได้หารือเพื่อแก้ปัญหาที่เกิดขึ้น

สมาคมนักบินไทย หารือรมช.คมนาคม แก้วิกฤตนักบินเฉียด 3 พันคน ว่างงาน

วันนี้ (15 มิถุนายน 2569) นายภัทรพงศ์ ภัทรประสิทธิ์ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงคมนาคม เป็นประธานการประชุมหารือร่วมกับสมาคมนักบินไทย (THAIPA) เพื่อรับฟังสถานการณ์การจ้างงานนักบินไทยและปัญหาการจ่ายเงินเพื่อให้ได้งานบิน (Pay to Fly) โดยมีนายธีรวัจน์ อังคสกุลเกียรติ นายกสมาคมนักบินไทย พร้อมคณะทำงานจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องร่วมประชุม ณ ห้องประชุมคมนาคม
สำหรับภาพรวมอุตสาหกรรมการบินในปัจจุบัน พบว่า ภายหลังวิกฤตโควิด - 19 อุตสาหกรรมการบินได้รับผลกระทบอย่างหนัก ส่งผลให้มีนักบินไทยว่างงานสะสม 1,736 คน และมีผู้ถือใบอนุญาตนักบินพาณิชย์ตรี (CPL) ที่รอการจ้างงานอีก 1,219 คน คิดเป็นมูลค่าการลงทุนด้านการศึกษาที่ไม่ได้ถูกนำมาใช้ประโยชน์กว่า 4,300 ล้านบาท
โดยสาเหตุสำคัญเกิดจากการผลิตนักบินเกินความต้องการของตลาด การจ้างนักบินต่างชาติเข้ามาทำการบินในบางกรณี ช่องว่างของกฎหมายคุ้มครองแรงงานเฉพาะทาง

ระบบ "Pay to Fly" นักบินต้องจ่ายเงิน เพื่อให้ได้บิน คมนาคม ยันต้องปราบปราม

รวมถึงการเกิดขึ้นของระบบ Pay to Fly ของบางสายการบิน ซึ่งเป็นรูปแบบการจ้างงานที่ผู้สมัครต้องรับภาระค่าใช้จ่ายจำนวนมากเพื่อแลกกับโอกาสในการเข้าทำงาน ส่งผลกระทบต่อความเป็นธรรมและโอกาสในการประกอบวิชาชีพนักบิน



ธีรวัจน์ อังคสกุลเกียรติ นายกสมาคมนักบินไทย
ในการประชุมครั้งนี้ สมาคมนักบินไทยได้เสนอแนวทางแก้ไขทั้งระยะสั้นและระยะยาว อาทิ การกำหนดหลักเกณฑ์กำกับดูแลระบบ Pay to Fly ให้ชัดเจน การยกระดับมาตรฐานการจ้างงานและสวัสดิการ การบังคับใช้กฎหมายเกี่ยวกับการใช้นักบินไทย การจัดตั้งช่องทางรับเรื่องร้องเรียนและคุ้มครองผู้แจ้งข้อมูล 

ตลอดจนการพัฒนาระบบควบคุมปริมาณการผลิตนักบินให้สอดคล้องกับความต้องการของอุตสาหกรรมการบิน ผ่านความร่วมมือของทุกภาคส่วน เพื่อแก้ไขปัญหาเชิงโครงสร้าง สร้างโอกาสการจ้างงานที่เป็นธรรม และสนับสนุนการพัฒนาอุตสาหกรรมการบินของประเทศอย่างยั่งยืน

นายภัทรพงศ์ ภัทรประสิทธิ์ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงคมนาคม
นายภัทรพงศ์ กล่าวว่า กระทรวงคมนาคมให้ความสำคัญกับการพัฒนาบุคลากรด้านการบินควบคู่กับการรักษามาตรฐานความปลอดภัยสูงสุด โดยพร้อมรับข้อเสนอจากทุกภาคส่วนเพื่อนำไปพิจารณากำหนดมาตรการที่เหมาะสม อันจะช่วยสร้างความเป็นธรรมในการประกอบวิชาชีพนักบิน ลดความเหลื่อมล้ำในการเข้าถึงอาชีพ และเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของอุตสาหกรรมการบินไทยในระยะยาว

โมเดล Pay to Fly คือ อะไร ทำไมต้องจ่าย 6 ล้านบาท เพื่อให้ได้บิน

โมเดล Pay to Fly คือ สายการบินเปิดรับสมัครนักบิน แต่ให้คนที่อยากเข้าสู่อาชีพนักบิน ต้องจ่ายค่าเรียนเอง โดยปัจจุบันเฉลี่ยอยู่ที่คนละ 6 ล้านบาท ซึ่งแบ่งเป็นค่าเรียนนักบินพาณิชย์ตรี 3 ล้านบาท และค่า Type rating (สอบการฝึกบินในเครื่องบินในแบบที่จะทำการบิน) อีก 3 ล้านบาท
ทำให้เป็นกำแพงที่กีดกันคนที่มีความรู้ความสามารถ แต่ไม่มีเงินจะไม่สามารถเข้าสู่อุตสาหกรรมนี้ได้ ซึ่งเรื่องนี้เป็นการใช้ช่องว่างทางกฏหมาย ซึ่งกม.ไม่ได้ห้ามก็จริง แต่โมเดลนี้จะส่งผลต่อคุณภาพ เกิดการจ้างงานที่ไม่เป็นธรรม และความปลอดภัยในระยะยาว
โดยเฉพาะหากนักบินต้องเป็นหนี้กว่า 6 ล้านบาท โดยยอมจ่ายเงินไปก่อน และหากไม่มีเงินเพียงพอต่อการดำรงชีวิต หรือต้องเสียสมาธิ ไปทำกิจการงานอื่น หรือธุรกิจอื่น ก็จะทำให้เป็นความเครียด เป็นภาวะด้านจิตใจ ซึ่งเป็นปัจจัยซ่อนเร้นระหว่างการปฏิบัติการบินของนักบินได้ นี่ก็เป็นเหตุผลหนึ่งว่าทำไมนักบินจึงต้องมีค่าจ้างที่สูง
โดยรายได้เฉลี่ยของนักบินในอุตสาหกรรมการบิน รวมเงินเดือนและค่าปฏิบัติการบิน หรือค่าเบี้ยเลี้ยงที่คิดเป็นรายชั่วโมง (1-2 พันบาทต่อชั่วโมง) รวมแล้วจะอยู่ที่ 1-2 แสนบาทต่อเดือน แต่บางสายการบินก็จ่ายรายได้ให้นักบินต่ำกว่าอุตสาหกรรม รวมถึงลดชั่วโมงบินเหลือ 500 บาทต่อชั่วโมง รวมรายได้อยู่ที่ราว 7 หมื่นบาท และยิ่งหากต้องไปจ่ายเงิน 6 ล้านบาท แลกกับการได้เข้าไปเป็นนักบิน ก็แทบจะมองไม่เห็นคนทางที่จะลืมตาอ้าปากได้เลย
แต่ที่นักบินบางคนยอมที่จ่าย เพราะต้องการ Type rating เพื่อเก็บชั่วโมงบิน พอมีประสบการณ์ชั่วโมงบินถึงก็จะลาออกไปอยู่กับสายการบินอื่นที่ให้เงินเดือนสูงกว่า แต่สำหรับนักบินจบใหม่ ที่ไม่มีทางเลือกก็อาจจะยอมจ่าย เพื่อให้ได้ทำงานนักบินอย่างที่ต้องการ
ทั้งนี้ที่ผ่านมาสมาคมนักบินไทย ได้เรียกร้องฯให้ภาครัฐมองปัญหาในเรื่องนี้อย่างจริงจังมาโดยตลอด เพื่อไม่ให้เกิดปัญหาบานปลายไปมากกว่าที่เป็นอยู่ โดยต้องมีเจ้าภาพมาแก้ปัญหาในเรื่องนี้
เพราะยังมีบางโมเดลในอดีตที่พอจะรับได้ เช่น บางสายการบินจัดหาแหล่งเงินทุนให้นักบิน มาฝึกบิน แล้วไปผ่อนจ่ายกับสถาบันการเงิน ซึ่งเรื่องนี้สมาคมฯเข้าใจได้ เพราะสายการบินคงไม่สามารถให้ทุนนักบินทุกคนได้เหมือนในอดีต เพื่อจูงใจคนเก่งที่อยากเข้าสู่อุตสาหกรรมการบิน ท่ามกลางการแข่งขันในธุรกิจที่เพิ่มสูงขึ้น

อัปเกรดนักบินผู้ช่วยเป็นกัปตันก็ต้องจ่าย

ขณะเดียวกันยังมีกรณีการอัปเกรดจากตำแหน่งนักบินผู้ช่วย มาเป็นกัปตัน ซึ่งตามกฏหมายสายการบินต้องจ่ายเงินให้นักบิน เพื่อเทรนนิ่งพนักงานให้เติบโต แต่บางสายการบิน ก็ให้นักบินเป็นผู้รับผิดชอบค่าใช้จ่ายในส่วนนี้ ซึ่งมีค่าใช้จ่ายอยู่ที่ 8.7 แสนบาท
ตรงนี้มองได้ว่าเป็นโมเดลที่สุ่มเสี่ยงในการทำผิดกม.แรงงาน เพราะแม้การอัปเกรดตำแหน่งจะต้องเป็นไปตามเงื่อนไขตามกำหนดชั่วโมงการบินเหมือนกัน แต่กลายเป็นว่าใครพร้อมจ่ายก่อนก็จะได้อัปเกรดตำแหน่งก่อน