घाऊक किंमत निर्देशांक मे 2026: वाणिज्य आणि उद्योग मंत्रालयाने आज, सोमवार, 15 जून रोजी घाऊक महागाई दराची आकडेवारी जाहीर केली. 2022-23 हे नवीन आधार वर्ष म्हणून विचारात घेऊन सुधारित घाऊक किंमत निर्देशांक (WPI) मालिका सुरू करण्यात आली. मंत्रालयाने दिलेल्या माहितीनुसार, मे 2026 मध्ये घाऊक महागाईचा दर 9.68 टक्के नोंदवला गेला होता. नवीन WPI मालिकेने जुन्या मालिकेला आधारभूत वर्ष 2011-12 बदलले आहे. देशातील उत्पादक किंमत मापन प्रणालीमध्ये करण्यात येत असलेल्या व्यापक बदलांचा हा एक भाग आहे.
सुधारित घाऊक चलनवाढीसह, सरकारने सात सेवांसाठी आउटपुट प्रोड्यूसर प्राइस इंडेक्स (OPPI), चाचणी इनपुट प्रोड्यूसर प्राइस इंडेक्स (IPPI) आणि सर्व्हिस प्रोड्यूसर प्राइस इंडेक्स (PPI) ची नवीन मालिका देखील जारी केली आहे.
मंत्रालयाच्या म्हणण्यानुसार, उत्पादक किंमत निर्देशांकाकडे हे शिफ्ट आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधी (IMF) शिफारसी आणि जागतिक मानके. नवीन प्रणालीचा अवलंब करण्यासाठी वापरकर्त्यांना पुरेसा वेळ मिळावा यासाठी WPI मालिका पुढील पाच वर्षांसाठी सुरू ठेवली जाईल. मंत्रालयाच्या म्हणण्यानुसार, मे महिन्यात अखिल भारतीय WPI-आधारित महागाई दर वार्षिक आधारावर 9.68 टक्के होता, तर सर्व वस्तूंचा निर्देशांक 109.9 पर्यंत वाढला आहे.
प्रमुख श्रेणींमध्ये प्राथमिक वस्तूंची महागाई दर मे महिन्यात ते 4.99 टक्के वाढले. त्याच वेळी, इंधन आणि उर्जा श्रेणीतील महागाई जवळपास 30 टक्क्यांवर पोहोचली आहे, तर त्याच काळात उत्पादित उत्पादनांचा महागाई दर 7.48 टक्क्यांवर पोहोचला आहे. खनिज तेल, कच्चे पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू, रसायने आणि रासायनिक उत्पादने आणि मूलभूत धातू हे घाऊक महागाई वाढवणारे प्रमुख घटक असल्याचे मंत्रालयाने म्हटले आहे. याशिवाय मे महिन्यात WPI अन्न निर्देशांकांतर्गत खाद्यान्न महागाई 4.49 टक्के नोंदवली गेली.
सुधारित मालिकेअंतर्गत, WPI बास्केटमध्ये समाविष्ट असलेल्या एकूण वस्तूंची संख्या 697 वरून 957 पर्यंत वाढवण्यात आली आहे. नवीन मालिकेत वीज श्रेणी अंतर्गत सौर आणि पवन उर्जा सारख्या अक्षय ऊर्जा स्त्रोतांचा देखील समावेश आहे. याशिवाय प्रथमच अणुऊर्जेपासून निर्माण होणाऱ्या विजेचाही या बास्केटमध्ये समावेश करण्यात आला आहे. कच्च्या पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायूला प्राथमिक वस्तूंच्या श्रेणीतून काढून टाकून आणि त्यांचा इंधन आणि ऊर्जा श्रेणीमध्ये समावेश करून सरकारने ऊर्जा बास्केटमध्येही बदल केले आहेत.
सुधारित पद्धतीमध्ये, वस्तूंचे वजन ठरवण्यासाठी ग्रॉस व्हॅल्यू ऑफ आउटपुट (GVO) वापरण्यात आले आहे. तसेच, निर्देशांक तयार करण्यासाठी आणि किंमती अनुपलब्ध असलेल्या परिस्थितींना सामोरे जाण्यासाठी नवीन तंत्रांचा अवलंब करण्यात आला आहे. मंत्रालयाने सांगितले की सर्व वस्तूंसाठी नवीन उत्पादन उत्पादक किंमत निर्देशांक (OPPI) मे महिन्यात 109.6 वर होता, तर उत्पादन क्षेत्रासाठी चाचणी इनपुट उत्पादक किंमत निर्देशांक (IPPI) 104.9 वर नोंदवला गेला.
हे देखील वाचा: भारती एअरटेलआफ्रिकेत एअरटेलचा दबदबा वाढणार, एकत्रीकरणासाठी भागधारकांकडून मंजुरी
यापूर्वी 12 जून रोजी आ किरकोळ महागाई दर आकडेवारी उघड झाली. सरकारने जारी केलेल्या आकडेवारीनुसार, भारतातील किरकोळ महागाई मे महिन्यात 3.93 टक्क्यांपर्यंत वाढली आहे, जी एप्रिलमध्ये 3.49 टक्के नोंदवली गेली होती. किरकोळ महागाई वाढण्याचे मुख्य कारण म्हणजे अन्न आणि इंधनाच्या वाढत्या किमती. हा आकडा रिझव्र्ह बँकेच्या मध्यम मुदतीच्या महागाई लक्ष्याच्या जवळपास राहिला.
