उज्जैन जिल्ह्यातील शेतकऱ्यांसाठी बुधवारचा दिवस खास असणार आहे. झारा तहसील येथे पोहोचल्यानंतर समकोटा बॅरेजचे उद्घाटन मुख्यमंत्री डॉ.मोहन यादव यांच्या हस्ते होणार आहे. छोट्या कालीसिंध नदीवर उभारण्यात आलेल्या या मोठ्या जलप्रकल्पामुळे परिसरातील शेतीचे चित्र बदलेल, अशी अपेक्षा आहे. दीर्घकाळापासून सिंचनाच्या चांगल्या सुविधेच्या प्रतीक्षेत असलेल्या शेतकऱ्यांना आता आपल्या पिकांसाठी पाण्याची कमी चिंता करावी लागणार आहे.
सुमारे 188.42 कोटी रुपये खर्चून बांधण्यात आलेल्या या बॅरेजचा उद्देश शेतीसाठी पाणी उपलब्ध करून देणे आणि भूजलावरील वाढते अवलंबित्व कमी करणे हा आहे. प्रकल्प सुरू झाल्यानंतर हजारो हेक्टर शेतजमिनीला नियमित सिंचनाची सुविधा उपलब्ध होणार आहे. त्यामुळे शेतकऱ्यांची उत्पादन क्षमता वाढण्याबरोबरच त्यांच्या उत्पन्नातही वाढ होईल, अशी अपेक्षा आहे.
समकोटा बॅरेज प्रकल्प माळवा विभागातील महत्त्वाच्या सिंचन योजनांमध्ये गणला जातो. त्याची पाणी साठवण क्षमता 17.57 दशलक्ष घनमीटर आहे, ज्याद्वारे पाइपलाइनद्वारे 7236 हेक्टर शेतजमिनीला पाणीपुरवठा केला जाईल. या प्रणालीमुळे पारंपरिक सिंचन पद्धतींच्या तुलनेत पाण्याची बचतही होणार असून शेतकऱ्यांना वेळेवर सिंचनाचा लाभ मिळणार आहे.
या प्रकल्पाचा लाभ नलखेडा, पानोडिया, नीमखेडा, घटियाजसा, मेळाखेडी, खोरियापद्मा, खेरला, लासुदियानहाटा, नागपुरा, छज्जूखेडी, देऊळखेडी, डुंगरखेडी, खेडमड्डा, कासोन, महीदपुरिया, थेट जिल्ह्य़ातील 18 गावांतील सुमारे 11 हजार शेतकरी कुटुंबांना मिळणार आहे. सिंचनाच्या सुविधा बळकट झाल्याने शेतकरी एका पिकाऐवजी दोन-तीन पिके घेण्याकडे वाटचाल करू शकतील, असे तज्ज्ञांचे मत आहे. यामुळे परिसरातील कृषी अर्थव्यवस्थेला बळकटी मिळेल आणि ग्रामीण भागात आर्थिक क्रियाकलाप वाढतील.
मुख्यमंत्र्यांच्या दौऱ्यात केवळ बॅरेजचे उद्घाटन होणार नाही, तर इतरही अनेक महत्त्वाच्या विकासकामांची भेट या परिसराला मिळणार आहे. 19 कोटी रुपयांहून अधिक किमतीचे शिक्षण, आरोग्य आणि ऊर्जा क्षेत्राशी संबंधित प्रकल्प जनतेला समर्पित केले जातील. यामध्ये उच्च शिक्षण विभागाने तयार केलेल्या नवीन महाविद्यालयाची इमारत, सेमालिया, महिदपूर रोड आणि कुंडीखेडा येथील कन्या शाळेच्या इमारतीचा समावेश आहे.
याशिवाय मोचीखेडा येथे 33/11 केव्ही वीज उपकेंद्राचेही उद्घाटन होणार असून, यामुळे परिसरातील वीजपुरवठ्यात आणखी सुधारणा होण्याची अपेक्षा आहे. झारा परिसरातील 13 नवीन उपआरोग्य केंद्राच्या इमारतीही लोकांना समर्पित केल्या जाणार आहेत. ही आरोग्य केंद्रे सुरू झाल्याने ग्रामीण भागातील लोकांना उपचारासाठी दूर जावे लागणार नाही आणि स्थानिक पातळीवर प्राथमिक आरोग्य सेवा उपलब्ध होणार आहे.
एकंदरीत मुख्यमंत्री डॉ. मोहन यादव सुमारे 207 कोटी रुपयांची विकासकामे जनतेला समर्पित करणार आहेत. ही भेट केवळ एका प्रकल्पाच्या उद्घाटनापुरती मर्यादित नसून कृषी, शिक्षण, आरोग्य, वीज अशा अनेक महत्त्वाच्या क्षेत्रांतील विकासाला नवी दिशा देणारा असल्याचे मानले जात आहे. या योजनांचा लाभ आगामी काळात परिसराच्या विकासाला नवी गती देईल, अशी आशा स्थानिकांना आहे.
