नवी दिल्ली. साधारणपणे, मोहरी तेल-तेलबिया, सोयाबीन तेल, कच्चे पामतेल (CPO) आणि कापूस तेलाच्या किमती घसरणीसह बंद झाल्यामुळे तेल-तेलबिया बाजारात गेल्या आठवड्यात बाजारातील खरेदीवर परिणाम झाला. मोठ्या सोयाबीन वनस्पतींनी खरेदी किंमत वाढवल्यामुळे सोयाबीन तेलबिया आयात केलेल्या सूर्यफूल तेलाच्या तुलनेत स्वस्त झाल्यामुळे मागणी वाढल्याने शेंगदाणा तेल आणि तेलबियांच्या किमतीत सुधारणा झाली.

औद्योगिक मागणीमुळे पामोलिन तेलाचे दर कायम आहेत. बाजारपेठेची माहिती असलेल्या सूत्रांनी सांगितले की, देशातील शेतकरी किंवा वनस्पती मालकांकडे मोहरी उपलब्ध आहे. आयात तेलामुळे बाजारात मागणी २० ते २५ टक्के कमी आहे. चढ्या भावाने खरेदी कमकुवत झाल्याने गेल्या आठवड्यात मोहरी तेल आणि तेलबियांच्या दरात घसरण झाली होती. ते म्हणाले की, गेल्या 20-22 दिवसांत सोयाबीनच्या खरेदी दरात क्विंटलमागे 300 ते 400 रुपयांची घट झाली, त्यामुळे चांगला भाव मिळालेल्या शेतकऱ्यांनी आता आवक कमी आणण्यास सुरुवात केली आहे.

त्यामुळे महाराष्ट्रातील लातूर येथील मोठ्या कारखान्यांच्या मालकांनी सोयाबीनच्या खरेदी दरात वाढ केली आहे. त्यामुळे गेल्या आठवड्यात सोयाबीन तेलबियांच्या दरात सुधारणा दिसून आली. दुसरीकडे, सोयाबीन तेल आणि कच्च्या पामतेल (सीपीओ) च्या किमती कमी झाल्यामुळे किमतीत घट झाली. औद्योगिक मागणीमुळे पामोलिन तेलाला मागणी असून ते शेंगदाणा व कापूस तेलापेक्षा स्वस्त असल्याने पामोलिन तेलाचे दर गेल्या आठवड्यात स्थिर राहिले.

ते म्हणाले की, शनिवारी महाराष्ट्रातील लातूर येथे नाफेड या सहकारी संस्थेने मागवलेल्या निविदांमध्ये कमी किमतीच्या निविदा नाकारण्यात आल्या. नाफेडचे हे शहाणपणाचे पाऊल शेतकऱ्यांच्या हिताचे मानले जात आहे. सोयाबीनच्या आजच्या सुधारणेचे हे प्रमुख कारण आहे. आयात केलेल्या सूर्यफूल तेलापेक्षा ते स्वस्त असल्याने शेंगदाणा तेल आणि तेलबियांची मागणी जास्त राहिली, त्यामुळे शेंगदाणा तेल आणि तेलबियांच्या किमतीत सुधारणा झाली.

नगण्य उपलब्धतेमुळे बाजारातील भावना प्रभावित राहिल्याने कापूस तेलाचे दरही घसरले. सूत्रांनी सांगितले की, सुमारे तीन वर्षांपूर्वी बंदरांवर शेंगदाणा तेलाची घाऊक किंमत 150 रुपये किलो होती आणि त्यावेळी सूर्यफूल तेलाची किंमत 90 रुपये किलो होती.

सध्याच्या परिस्थितीत भुईमुगाचे उत्पादन मोठ्या प्रमाणात वाढले आहे. सध्या सूर्यफूल तेलाचा भाव 166 रुपये प्रतिकिलो आहे, तर शेंगदाणा तेलाचा भाव 155.50 रुपये किलो आहे. ते म्हणाले की, देशातील उत्पादन वाढल्याने शेतकऱ्यांना चांगला भावही मिळतो, आयातीवरील अवलंबित्वात थोडीशी घट होते आणि परकीय चलनाचीही बचत होते आणि आयात केलेल्या तेलाच्या तुलनेत देशी तेलाची किंमत खूपच कमी असते.

सूत्रांनी सांगितले की, गेल्या आठवड्यात मोहरीचे भाव 150 रुपयांनी घसरून 7,525-7,550 रुपये प्रतिक्विंटल, मोहरीचे तेल 225 रुपयांनी घसरून 15,425 रुपये प्रतिक्विंटल, मोहरी शुद्ध आणि कच्चा घनी तेल 35-35 रुपयांनी घसरून अनुक्रमे 2,550-2,2650 आणि 2,2650 रुपयांवर आले. टिन (15 किलो) वर रुपया मजबूत बंद झाला.

समीक्षाधीन आठवड्यात, सोयाबीन धान्य आणि सोयाबीन लूजचे घाऊक भाव अनुक्रमे 7,000-7,050 रुपये आणि 6,850-6,925 रुपये प्रति क्विंटल, प्रत्येकी 25 रुपयांच्या सुधारणेसह बंद झाले. दुसरीकडे, दिल्लीत सोयाबीन तेल 150 रुपयांनी घसरून 15,450 रुपये प्रति क्विंटल, सोयाबीन इंदूर तेल 150 रुपयांनी घसरून 15,400 रुपये आणि सोयाबीन डेगम तेल 50 रुपयांनी घसरून 11,950 रुपये प्रति क्विंटल झाले.

मागच्या आठवड्यात शेंगदाणा तेलबियांचे भाव 50 रुपयांच्या सुधारणेसह 6,625-7,200 रुपये प्रति टिन, शेंगदाणा तेल गुजरात 70 रुपयांच्या सुधारणेसह 15,550 रुपये आणि शेंगदाणा सॉल्व्हेंट रिफाइंड तेल प्रति टिन 2,480-2,780 रुपयांच्या सुधारणेसह बंद झाले.

समीक्षाधीन आठवड्यात, सीपीओ तेलाचे भाव 75 रुपयांनी घसरून 13,600 रुपये प्रति क्विंटलवर बंद झाले. दुसरीकडे, औद्योगिक मागणीमुळे पामोलिन दिल्ली 15,550 रुपये प्रति क्विंटल आणि पामोलिन एक्स कांडला तेल 14,350 रुपये प्रति क्विंटलवर बंद झाले. व्यावसायिक भावना प्रभावित झाल्यामुळे, कापूस तेलाचे भाव 400 रुपयांनी घसरून 15,600 रुपये प्रति क्विंटलवर बंद झाले.