Giống như mọi môn thể thao khác, bóng đá quốc tế đầy rẫy những khoảnh khắc 'nếu như'. Nếu tiền đạo người Hà Lan Rob Rensenbrink ghi bàn ở những phút cuối cùng trong trận chung kết World Cup 1978 gặp Argentina thì sao? Dù đã sản sinh ra hàng loạt siêu sao như Johan Cruyff, Ruud Gullit, Dennis Bergkamp và nổi tiếng với triết lý Bóng đá Tổng lực (Total Football), Hà Lan và các kỳ World Cup vẫn luôn là một câu chuyện dang dở. Cú sút trượt khung thành chỉ cách vài centimet của Rensenbrink dường như đã để lại gánh nặng tâm lý cho các thế hệ cầu thủ sau này. Đến nay, Hà Lan vẫn là đội tuyển duy nhất từng ba lần góp mặt ở chung kết World Cup mà chưa một lần nâng cúp vô địch.

Hà Lan khởi đầu World Cup năm nay khá nhạt nhòa, khi chỉ hòa 2-2 với Nhật Bản trong trận mở màn và để thua Algeria ở trận giao hữu trước đó. Dưới sự dẫn dắt của huấn luyện viên Ronald Koeman, đội bóng này thiếu đi một ngôi sao mang tính biểu tượng như những người từng khiến bóng đá Hà Lan trở thành thế lực đáng sợ trong thập niên 1970. Họ thiếu sức hút của Cruyff và hỏa lực của Gullit. Ngay cả báo chí trong nước cũng tỏ ra bi quan về cơ hội của đội tuyển.

Tuy nhiên, mọi thứ đã thay đổi vào thứ Bảy vừa qua. Cú đúp sớm của Brian Brobbey, hai bàn thắng trong hiệp hai của Cody Gakpo và pha lập công muộn của Crysencio Summerville đã giúp Hà Lan dễ dàng đánh bại Thụy Điển 5-1 trong trận đấu thứ hai tại World Cup, diễn ra ở Houston. Đây là màn trình diễn thuyết phục mà Koeman luôn mong đợi ở các học trò.

“Một kết quả tuyệt vời, nhưng vẫn còn nhiều khoảnh khắc mà chúng tôi có thể làm tốt hơn. Khi đó, bạn sẽ có một trận đấu hoàn hảo – và hôm nay chúng tôi đã gần đạt được điều đó,” Koeman chia sẻ sau trận thắng.

Chiến thuật táo bạo của Koeman khi để Brobbey đá chính trên hàng công đã mang lại hiệu quả. Tiền đạo của Sunderland đáp lại niềm tin của huấn luyện viên bằng hai bàn thắng chỉ trong 17 phút đầu, giúp Hà Lan sớm tạo cách biệt an toàn.

Trình diễn lối chơi linh hoạt và tấn công rực lửa, gợi nhớ đến triết lý Bóng đá Tổng lực từng đưa họ vào chung kết World Cup 1974, đội tuyển Hà Lan cho thấy hình ảnh của một tập thể đang trên hành trình tìm lại vinh quang. Trong bầu không khí khép kín của sân vận động có điều hòa tại Houston, các học trò của Koeman chơi đầy năng lượng – đặc biệt là Denzel Dumfries bên hành lang phải và Ryan Gravenberch ở trung tâm hàng tiền vệ. Có tới tám cầu thủ Hà Lan thường xuyên dâng cao trong vòng cấm, khiến Thụy Điển phải co cụm phòng ngự phần lớn thời gian thi đấu.

Liệu họ có thể đi xa hơn bất kỳ thế hệ cầu thủ Hà Lan nào trước đây? Người hâm mộ trung thành tin rằng điều đó hoàn toàn có thể. Thậm chí, nhà kinh tế học người Đức Joachim Klement cũng dự đoán Hà Lan sẽ vô địch World Cup lần này. Đáng chú ý, Klement từng dự đoán chính xác ba nhà vô địch trước đó – Đức năm 2014, Pháp năm 2018 và Argentina bốn năm trước.

Thú vị là đội tuyển bóng đá Hà Lan và đội cricket Nam Phi có điểm tương đồng đáng chú ý – cả hai đều mang danh là những 'người suýt vô địch' của thể thao hiện đại. Giống như Oranje, đội cricket Nam Phi thường gục ngã trước ngưỡng cửa vinh quang ở các giải đấu lớn. Tuy nhiên, họ phần nào xóa bỏ nỗi ám ảnh đó bằng chức vô địch World Test Championship 2025 dưới sự dẫn dắt của Temba Bavuma.

Chiến thắng của Nam Phi là bài học quý giá cho Hà Lan. Thế hệ cầu thủ trẻ hiện nay cần chơi bóng với tâm thế tự do, không bị ám ảnh bởi quá khứ. Nếu đội bóng của Koeman làm được điều đó, dự đoán của Klement có lẽ sẽ trở thành sự thật thêm một lần nữa.