मधुमेह हा केवळ आहार आणि जीवनशैलीशी संबंधित आजार मानला जात नाही, तर मानसिक आरोग्याशीही संबंधित आहे. अनेकदा लोक तणावाला सामान्य समस्या समजून दुर्लक्ष करतात, परंतु सततच्या तणावामुळे शरीरातील हार्मोन्सचे संतुलन बिघडते आणि रक्तातील साखरेचे प्रमाण वाढते. यामुळे मधुमेह असलेल्या लोकांना त्यांच्या रक्तातील साखर नियंत्रित करणे अधिक कठीण होते. तज्ज्ञांच्या मते, मधुमेहाच्या प्रभावी व्यवस्थापनासाठी योग्य आहार आणि औषधोपचारांसोबतच तणावावर नियंत्रण ठेवणेही तितकेच महत्त्वाचे आहे. तणाव आणि मधुमेह यांचा हा संबंध नेमका कसा आहे आणि ते टाळण्यासाठी कोणती खबरदारी घेतली पाहिजे हे जाणून घेऊया.
कोलेस्टेरॉल: कोलेस्ट्रॉल वाढले? 'हे' हेल्दी ड्रिंक्स ठरणार वरदान; आहारात लोहाचा समावेश करा
जेव्हा शरीरावर ताण येतो तेव्हा ॲड्रेनालाईन आणि कोर्टिसोल सारखे हार्मोन्स मुबलक प्रमाणात बाहेर पडतात. हे संप्रेरक शरीराला आपत्कालीन परिस्थितीसाठी तयार करतात आणि यकृताला उर्जेसाठी रक्तामध्ये अधिक ग्लुकोज सोडण्यास कारणीभूत ठरतात. मधुमेह असलेल्या व्यक्तींमध्ये ही अतिरिक्त साखर नियंत्रित करणे कठीण होऊ शकते.
सतत वाढलेल्या कोर्टिसोलमुळे शरीरात इन्सुलिनचा प्रतिकार होऊ शकतो. परिणामी पेशी ग्लुकोजचा योग्य वापर करू शकत नाहीत.
तणावामुळे बरेच लोक अति खाणे, साखरयुक्त पदार्थ खाणे, व्यायाम टाळणे किंवा अपुरी झोप घेणे यासारख्या सवयी लावतात. याचा थेट परिणाम रक्तातील साखरेच्या नियंत्रणावर होतो.
जास्त ताणामुळे औषधे वेळेवर घेणे, रक्तातील साखर तपासणे किंवा योग्य आहार पाळणे याकडे दुर्लक्ष होऊ शकते. त्यामुळे साखरेची पातळी अस्थिर राहू शकते.
नियमित व्यायाम, योगासने, ध्यानधारणा, पुरेशी झोप आणि संतुलित आहार यामुळे तणाव नियंत्रणात राहू शकतो. मित्र आणि कुटुंबाशी संवाद साधणे आणि आवडत्या छंदांसाठी वेळ घालवणे देखील फायदेशीर आहे. तणाव आणि मधुमेह यांचा जवळचा संबंध लक्षात घेता, मानसिक आरोग्याची काळजी घेणेही तितकेच महत्त्वाचे आहे.
टीप – हा लेख फक्त सामान्य माहितीसाठी लिहिला आहे आणि कोणत्याही प्रकारचा इलाज असल्याचा दावा करत नाही. कोणताही उपाय करण्यापूर्वी तुमच्या डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.
3 cm चुंबक गिळलेल्या 7 वर्षीय मुलीवर यशस्वी उपचार; एंडोस्कोपिक प्रक्रियेमुळे गंभीर गुंतागुंत टाळली
