हे गाव कुठे आहे?
जम्मूपासून सुमारे २६० किलोमीटर अंतरावर वसलेल्या या गावात प्रामुख्याने गुर्जर मुस्लिम समाज राहतो. सुमारे २,००० लोकसंख्या असलेल्या या गावात ९० हून अधिक रहिवासी मूक-बधिर आहेत. गावातील १०५ कुटुंबांपैकी निम्म्याहून अधिक कुटुंबांमध्ये किमान एक सदस्य असा आहे जो ऐकू किंवा बोलू शकत नाही; काही कुटुंबांमध्ये तर बहुतेक मुलेच या स्थितीसह जन्माला आली आहेत. असे असूनही, गावातील सर्वजण सामान्य जीवन जगतात आणि एकमेकांशी संवाद साधण्यासाठी सांकेतिक भाषेचा (sign language) वापर करतात.
गावाने स्वतःची भाषा विकसित केली
परिणामी, ग्रामस्थांनी कालांतराने स्वतःची सांकेतिक भाषा विकसित केली आहे. जे लोक सामान्यपणे ऐकू आणि बोलू शकतात, त्यांनाही ही सांकेतिक भाषा अवगत आहे; त्यामुळे गावात कोठेही अडचण न येता संवाद सुरळीतपणे चालतो.
याचे कारण काय?
तज्ज्ञांच्या मते, या स्थितीचे मुख्य कारण अनुवांशिक घटक हे मानले जाते. एकाच बंदिस्त समाजात दीर्घकाळापासून होत असलेल्या विवाहसंबंधांमुळे काही दुर्मिळ जनुके पिढ्यानपिढ्या पुढे संक्रमित झाली आहेत. याचा परिणाम म्हणून, या गावात मूक-बधिर मुले जन्माला येण्याचे प्रमाण तुलनेने जास्त आहे. वैद्यकीय तज्ज्ञ आणि संशोधकांनीही वेळोवेळी या विषयावर अभ्यास केला आहे. म्हणूनच, आज धाडकाई गाव केवळ त्याच्या नैसर्गिक सौंदर्यासाठीच नाही, तर कठीण परिस्थितीतही जपलेल्या एकतेसाठी ओळखले जाते.
