केवळ वीट-लाकूड-दगडाचा पिंजराच नाही, तर शास्त्रीय विचारात 'घर' हे खरे तर जिवंत अस्तित्व आहे. ग्रह-ताऱ्यांच्या वैश्विक परिभ्रमणावर जितके मानवी नशिबाचे नियंत्रण असते, तितकेच चार भिंतींच्या आत लपलेल्या अदृश्य शक्तींचा प्रभाव असतो. शास्त्रोक्त नियमानुसार घर बांधले नाही, तर निवासस्थानच जामपुरी होऊ शकते. काही वरवर लहान पर्यावरणीय दोष घरमालकाचा अत्यंत विनाश, अचानक अकाली मृत्यूला कारणीभूत ठरू शकतात! वास्तुरांनी कोणत्या चुका टाळाव्यात?

१) आधुनिक गृहनिर्माण संस्कृतीत एकाच भिंतीवर दोन घरे बांधण्याचा ट्रेंड वाढत आहे. पण वास्तुमच्या मते ही संयुक्त भिंत गृहस्थांच्या भविष्यासाठी यमराजाच्या बरोबरीची आहे. त्यामुळे घराभोवती आणि मुख्य प्रवेशद्वारासमोर काही मोकळी जागा ठेवणे अत्यावश्यक आहे. त्याचप्रमाणे एखाद्या भूखंडाच्या उत्तरेकडे किंवा पूर्वेला घर बांधले असल्यास मालमत्तेचा नाश अटळ आहे. शास्त्रानुसार घर नेहमी जमिनीच्या मध्यभागी किंवा ब्रह्मस्थानात बांधावे.

२) जेवणाची खोली घराच्या मध्यभागी किंवा ब्रह्मस्थान असल्यास, गृहस्थांचे जीवन अत्यंत संघर्षात असते. या ठिकाणी शौचालय किंवा लिफ्ट असल्यास कौटुंबिक अनर्थ निश्चित आहे. पुन्हा, पूर्वेकडील भिंत पश्चिमेकडील बाजूपेक्षा जड असल्यास, अचानक कार अपघात होतात. दक्षिणेला पाणी असेल तर गृहिणी आजारी पडतात, महिलांवर अत्याचार वाढतात.

३) घराच्या आग्नेय कोपऱ्यात किंवा आग्नेय दिशेला वड, अश्वत्थ किंवा पाकूर सारखे झाड असेल तर रहिवाशांना अत्यंत दुःख आणि मृत्यू देखील होऊ शकतो. रस्ता किंवा मुख्य गेटसमोरील झाड हे सुद्धा एक प्रकारचा द्वारदोष आहे, ज्यामुळे घरातील व्यक्ती गंभीर आजारांनी ग्रस्त होतात. सिंह दरवाजाच्या मधोमध छोटा खिशाचा दरवाजा बनवणे शास्त्रानुसार 'यमराजाचे तोंड' उघडणारे मानले जाते. तसेच सकाळी 10 ते दुपारी 3 च्या दरम्यान मंदिर, डोंगर किंवा उंच वास्तूची सावली घरावर पडली तर ती सावली घरमालकाला अधोगती आणते.

४) नवीन घर बांधताना जुने लाकूड किंवा साहित्य वापरल्याने नामशेष होतो. 'वृषभ चक्र' सूर्याला ज्या ताऱ्यामध्ये ठेवला आहे त्याच्या आधारे तयार होतो. या चक्राच्या अशुभ नक्षत्रयोगाने घराचा पाया नष्ट झाला तर अग्निभय आणि गृहस्वामींचा पतन होईल. सर्वात प्राणघातक म्हणजे 'राहुमुख'. सूर्य राशीच्या स्थितीनुसार दिशा ठरवूनच माती खणली पाहिजे. चेहऱ्यावर राहूचा त्रास असेल तर गृहस्थांच्या जीवावर शंका येते.