आर्थिक वर्ष 2026 मध्ये भारतीय ऑटो कंपोनेंट इंडस्ट्रीने 7.6 लाख कोटींची विक्रमी कमाई केली आहे. मूळ उपकरण उत्पादकांना (OEM) होणारा पुरवठा 16.3 टक्क्यांनी वाढून 6,62,893 कोटींवर गेला आहे. विशेष म्हणजे, देशांतर्गत ओईएम पुरवठ्यात इलेक्ट्रिक वाहनांच्या (EV) सुट्या भागांचा वाटा आता 4.6 टक्क्यांवर पोहोचला असून हे क्षेत्र वेगाने प्रगती करत आहे.

भारतीय वाहन घटक उद्योगाने 2025-26 या आर्थिक वर्षात चांगली कामगिरी केली आहे, मागील वर्षाच्या तुलनेत 12.7 टक्क्यांच्या वाढीसह 7.60 लाख कोटी रुपये (85.9 अब्ज डॉलर्स) ची उलाढाल नोंदवली आहे. ऑटोमोटिव्ह कंपोनंट मॅन्युफॅक्चरर्स असोसिएशन ऑफ इंडिया (एसीएमए) च्या अहवालानुसार, देशांतर्गत मागणीत वाढ, वाहन उत्पादनात झालेली तेजी आणि जागतिक स्तरावर भारताची वाढती विश्वासार्हता यामुळे या वाढीला गती मिळाली आहे. हे यश जागतिक ऑटोमोटिव्ह उत्पादन केंद्र म्हणून भारताच्या उदयाला पुष्टी देते.

विस्तार आणि नवीन तंत्रज्ञानामध्ये गुंतवणूक

एसीएमएच्या महासंचालक विनी मेहता यांच्या मते, हे वर्ष या उद्योगाच्या सामर्थ्याचा आणि लवचिकतेचा पुरावा आहे. जागतिक अनिश्चितता असूनही, भारतीय कंपन्यांनी विस्तार आणि नवीन तंत्रज्ञानात गुंतवणूक करणे सुरू ठेवले आहे. आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठेत विश्वासार्ह उत्पादक भागीदार म्हणून भारताची ओळख मजबूत झाली असताना, विशेष सुट्या भागांच्या आयातीतील वाढ सूचित करते की उद्योगाला आता मूल्य साखळीत आणखी पुढे जाण्याची आणि स्थानिकीकरण वाढवण्याची गरज आहे.

युरोपमध्ये भारतीय वाहनांच्या सुट्या भागांना मोठी मागणी

आम्ही तुम्हाला सांगू की ऑटो कंपोनंट उद्योगाची कामगिरी केवळ देशांतर्गत बाजारपेठेपुरती मर्यादित नव्हती, तर निर्यातीतही 5 टक्क्यांची वाढ नोंदविली गेली आहे आणि ती 24 अब्ज अमेरिकन डॉलर्सवर पोहोचली आहे. यात युरोपचे योगदान सर्वात प्रमुख आहे. ओईएमच्या पुरवठ्यात 16.3 टक्क्यांची मोठी वाढ झाली आहे, जी देशातील वाढत्या वाहन उत्पादनाचा थेट परिणाम आहे. त्याच वेळी, आफ्टरमार्केट क्षेत्रही 9 टक्क्यांनी वाढून 1.08 लाख कोटी रुपये झाले आहे, जे वाहनांचा वाढता वापर आणि देखभाल क्षेत्राच्या व्यवस्थापनाचे लक्षण आहे.

‘भू-राजकीय आव्हानेही’

एसीएमएचे अध्यक्ष विक्रमपती सिंघानिया म्हणाले की, दीर्घकालीन दृष्टीकोनातून वाहन घटक उद्योगाची परिस्थिती खूप सकारात्मक आहे. तथापि, दुर्मिळ पृथ्वी खनिजांची उपलब्धता, कच्च्या मालाच्या किंमतीतील चढ-उतार आणि भू-राजकीय आव्हाने कायम आहेत. असे असूनही, सुट्या भागांचा उद्योग आता डिजिटलायझेशन, शाश्वत मोबिलिटी सोल्यूशन्स आणि प्रगत उत्पादन तंत्रज्ञानावर लक्ष केंद्रित करत आहे, जेणेकरून भारत जागतिक स्पर्धेत आपले नेतृत्व कायम ठेवू शकेल.

विजेवर चालणाऱ्या वाहनांच्या घटकांचे प्रमुख योगदान

या सर्व दरम्यान, आम्ही तुम्हाला सांगू इच्छितो की ऑटो कंपोनंट उद्योगाच्या या वाढीच्या प्रवासात इलेक्ट्रिक वाहन (ईव्ही) घटकांचे योगदान खूप महत्वाचे आहे, जे आता देशांतर्गत ओईएम पुरवठ्याच्या 4.6 टक्के आहे. भारताची वाढती अर्थव्यवस्था, पायाभूत सुविधांमधील गुंतवणूक आणि विविध देशांसोबतचे मुक्त व्यापार करार (एफटीए) पुढील दशकात आणखी वेगाने विस्तारण्याची शक्यता आहे. हे स्पष्ट आहे की भारतीय वाहन घटक उत्पादक आता तांत्रिक नावीन्यपूर्णतेद्वारे जागतिक किंमत साखळीचा अविभाज्य भाग बनत आहेत.