न्युज डेस्क – येत्या काळात देशभरातील पेट्रोल पंपांवर ग्राहकांना इंधन निवडण्याचा नवा पर्याय मिळू शकतो. केंद्र सरकार ई-20 पेट्रोलसोबत सामान्य पेट्रोल देण्याच्या प्रस्तावावर विचार करत आहे. ही योजना लागू झाल्यास वाहनधारकांना त्यांच्या वाहनाच्या गरजा आणि क्षमतेनुसार ई-20 पेट्रोल घ्यायचे की सामान्य पेट्रोल घ्यायचे हे ठरवता येईल.
ई-20 पेट्रोलच्या वापराबाबत प्रश्न उपस्थित करणाऱ्या चालकांची चिंता लक्षात घेऊन सरकारचे हे पाऊल उचलले जात आहे. काही वाहन मालकांचे म्हणणे आहे की त्यांना त्यांच्या वाहनाच्या मायलेजमध्ये E-20 पेट्रोलमुळे थोडासा फरक जाणवला आहे. त्याचबरोबर जुन्या वाहनांमध्ये त्याचा वापर होत असल्याबाबतही काही लोकांनी चिंता व्यक्त केली आहे. ई-20 पेट्रोलमध्ये 20 टक्के इथेनॉल आणि 80 टक्के पेट्रोलचे मिश्रण असते. सरकार दीर्घकाळापासून इथेनॉल मिश्रित पेट्रोलचा प्रचार करत आहे. कच्च्या तेलाच्या आयातीवरील अवलंबित्व कमी करणे, प्रदूषण कमी करणे आणि इथेनॉल उत्पादनाद्वारे शेतकऱ्यांना फायदा मिळवून देणे हे त्याचे उद्दिष्ट आहे.
मात्र, ई-20 पेट्रोलबाबत चालकांमध्ये वेगवेगळी मते समोर आली आहेत. नवीन पिढीतील अनेक वाहने E-20 शी सुसंगत बनवली जात आहेत, परंतु जुन्या वाहनांचे मालक त्याच्या उपयुक्ततेबद्दल आणि कार्यक्षमतेवर प्रश्न उपस्थित करत आहेत. त्यासाठीच सरकार आता सर्व पक्षांकडून सूचना घेण्याची तयारी करत आहे. मिळालेल्या माहितीनुसार, ई-20 पेट्रोल लागू होण्यापूर्वीच सामान्य पेट्रोलचा पर्याय कायम ठेवण्याबाबत चर्चा झाली होती. मात्र, त्यावेळी तेल विपणन कंपन्या ही प्रणाली लागू करण्यास तयार नव्हत्या. आता ग्राहकांच्या प्रतिक्रिया आणि बदलत्या परिस्थिती पाहता या प्रस्तावावर पुनर्विचार करण्यात येत आहे.
सरकारने या योजनेला मान्यता दिल्यास पेट्रोल पंपावरील ग्राहकांना त्यांच्या आवडीनुसार इंधन निवडण्याची सुविधा मिळू शकेल. दोन्ही प्रकारचे पेट्रोल उपलब्ध करून देण्याचे सर्वात मोठे आव्हान पेट्रोल पंपांवर अतिरिक्त व्यवस्था करण्याचे असेल. यासाठी भिन्न इंधन डिस्पेंसर आणि स्टोरेज सिस्टमची आवश्यकता असू शकते. यामुळे पेट्रोल पंप चालकांना अतिरिक्त गुंतवणूक करावी लागू शकते. याशिवाय ई-20 आणि सामान्य पेट्रोलच्या किमती निश्चित करणे हेही मोठे आव्हान असेल. दोन्ही इंधनांच्या किंमती वेगळ्या असल्यामुळे सरकार आणि तेल कंपन्यांना त्यांच्या किमती निश्चित करण्यासाठी तपशीलवार योजना बनवावी लागेल.
सध्या देशातील बहुतांश पेट्रोल पंपांवर E-20 पेट्रोल उपलब्ध करून दिले जात आहे. याशिवाय काही तेल कंपन्या त्यांचे प्रीमियम इंधन ब्रँड देखील विकतात, परंतु सामान्य पेट्रोलचा वेगळा पर्याय अद्याप बहुतांश ठिकाणी उपलब्ध नाही. तेल कंपन्या सध्या मर्यादित मार्जिनसह E-20 पेट्रोलची विक्री करत आहेत. येत्या काळात दरात बदल होण्याची शक्यता आहे. काही अहवालांनुसार, परिस्थिती सामान्य झाल्यावर E-20 पेट्रोलची किंमत सामान्य पेट्रोलपेक्षा कमी असू शकते.
सरकारच्या या प्रस्तावाची अंमलबजावणी झाल्यास वाहनधारकांना त्यांच्या गरजेनुसार इंधन निवडण्याचे स्वातंत्र्य मिळेल. हे विशेषत: अशा लोकांना दिलासा देऊ शकते जे त्यांच्या जुन्या वाहनांसाठी किंवा विशेष परिस्थितीसाठी सामान्य पेट्रोलला प्राधान्य देऊ इच्छितात. मात्र, सरकार, तेल कंपन्या आणि संबंधित तज्ज्ञांशी चर्चा करूनच अंतिम निर्णय घेतला जाईल. सध्या हा प्रस्ताव विचाराधीन असून आगामी काळात पेट्रोल पंपांवर इंधनाच्या पर्यायांबाबत नवी व्यवस्था दिसू शकते.