นอนน้อยลงคืนละ 80 นาที เสี่ยงน้ำหนักเพิ่มเกือบครึ่งกิโลกรัม? งานทดลองในผู้ใหญ่ 95 คนพบว่า เวลานอนจริงลดลงเฉลี่ย 78 นาที น้ำหนักเพิ่ม 0.45 กิโลกรัม และใช้เวลานั่งมากขึ้น แต่ยังสรุปไม่ได้ว่าเกิดจากการกินหรือการเผาผลาญ
หลายคนคงเคยได้ยินว่านอนน้อยแล้วอ้วนง่ายขึ้น แต่คราวนี้มีตัวเลขจริงมายืนยันให้เห็นชัดๆ กันแล้ว งานวิจัยจากมหาวิทยาลัยโคลัมเบียที่เพิ่งเผยแพร่ในวารสาร Annals of Internal Medicine ช่วงต้นเดือนกรกฎาคมที่ผ่านมา ลองเอาข้อมูลจากการทดลองแบบสุ่มไขว้ 2 โครงการมาวิเคราะห์รวมกัน และผลที่ได้ก็น่าคิดไม่น้อย
ทีมวิจัยชวนผู้ใหญ่ 95 คน อายุตั้งแต่ 20 ปีขึ้นไป ที่ปกตินอนอย่างน้อยคืนละ 7 ชั่วโมงอยู่แล้ว และเป็นกลุ่มที่มีความเสี่ยงด้านหัวใจหรือระบบเผาผลาญสูงกว่าคนทั่วไป มาทดลอง 2 ช่วงสลับกัน ช่วงแรกให้นอนตามเวลาปกติ 6 สัปดาห์ ช่วงที่สองให้เลื่อนเวลาเข้านอนออกไป 90 นาที นาน 6 สัปดาห์เช่นกัน โดยมีระยะพักคั่นกลางเพื่อไม่ให้ผลตกค้างมากวนใจ
ตรงนี้ต้องเข้าใจให้ถูกก่อน นักวิจัยแค่สั่งให้เลื่อนเวลาเข้านอนออกไป 90 นาที ไม่ได้แปลว่าทุกคนนอนหลับจริงน้อยลงเท่านั้นเป๊ะ เมื่อวัดด้วยอุปกรณ์ติดข้อมือจริงๆ พบว่าเวลานอนที่หายไปเฉลี่ยอยู่ที่ 78.4 นาทีต่อคืน หรือประมาณ 1 ชั่วโมง 18 นาที ซึ่งก็ถือว่าใกล้เคียงกับที่คนจำนวนไม่น้อยเจอในชีวิตจริง ไม่ต้องถึงขั้นอดนอนหนักก็สัมผัสได้
แล้วผลลัพธ์หลังผ่านไป 6 สัปดาห์เป็นยังไงบ้าง ตัวเลขเฉลี่ยที่วัดได้ชวนให้ต้องหันมาสนใจเรื่องการนอนกันจริงจังขึ้น
น่าสนใจว่าผู้ชายและผู้หญิงวัยหมดประจำเดือนมีเวลานั่งเพิ่มขึ้นเกือบ 30 นาทีต่อวัน มากกว่าค่าเฉลี่ยรวมของกลุ่มทดลองทั้งหมดเสียอีก แสดงให้เห็นว่าพอนอนน้อยลง ร่างกายมักตอบสนองด้วยการขยับตัวน้อยลงตามไปด้วย
แล้วนอนน้อยทำให้อ้วนได้อย่างไรกันแน่ ตรงนี้ต้องบอกตามตรงว่างานวิจัยเองก็ยังตอบไม่ได้ชัดเจนร้อยเปอร์เซ็นต์ นักวิจัยสังเกตว่าผู้เข้าร่วมนั่งนิ่งมากขึ้นเมื่อพักผ่อนน้อยลง จึงอาจเป็นหนึ่งในกลไกสำคัญ ส่วนระดับฮอร์โมนเลปตินที่เพิ่มขึ้นก็เกี่ยวข้องกับการควบคุมความอิ่ม แต่ไม่ได้แปลว่าทุกคนจะกินมากขึ้นโดยอัตโนมัติ นักวิจัยจึงยังต้องศึกษาต่อว่าที่สุดแล้วน้ำหนักที่เพิ่มมาจากความอยากอาหาร การเคลื่อนไหวที่ลดลง การใช้พลังงานที่เปลี่ยนไป หรือหลายปัจจัยผสมกัน
ที่น่าสังเกตอีกอย่างคือ งานวิจัยนี้ยังไม่พบความเปลี่ยนแปลงของมวลไขมันหรือมวลกล้ามเนื้อที่ชัดเจนนัก อาจเพราะระยะเวลา 6 สัปดาห์สั้นเกินไปที่จะเห็นผลด้านองค์ประกอบร่างกาย และตัวเลขที่พบทั้งหมดก็ยังอยู่ในระดับค่อนข้างเล็กด้วย
สิ่งที่ควรจำไว้คือ งานวิจัยนี้บอกได้ว่าการนอนน้อยลงในระดับที่คนทั่วไปเจอได้จริงในชีวิตประจำวัน อาจทำให้น้ำหนักและรอบเอวขยับขึ้นได้ภายในเวลาไม่กี่สัปดาห์ ไม่จำเป็นต้องอดนอนจนเหลือคืนละ 4 ชั่วโมงจึงจะเห็นผลกระทบ แต่ก็ยังสรุปแบบเหมารวมไม่ได้ว่าทุกคนที่นอนน้อยลง 80 นาทีจะน้ำหนักขึ้น 0.45 กิโลกรัมเป๊ะๆ เพราะกลุ่มตัวอย่างเป็นคนที่มีความเสี่ยงด้านหัวใจและระบบเผาผลาญอยู่แล้ว ผลลัพธ์ในคนสุขภาพดี เด็ก วัยรุ่น หรือผู้สูงอายุทั่วไปอาจไม่เหมือนกันเป๊ะ และอย่าเพิ่งเอาตัวเลข 6 สัปดาห์ไปคูณยาวเป็นทั้งปี เพราะร่างกายมีการปรับตัว พฤติกรรมการกินและการเคลื่อนไหวก็อาจเปลี่ยนไปตามเวลาเช่นกัน
สำหรับใครที่ชอบเข้านอนดึกจนติดเป็นนิสัย งานวิจัยนี้เป็นอีกเหตุผลหนึ่งที่ชวนให้ลองกลับมาให้ความสำคัญกับเวลานอนดูสักหน่อย แค่ขยับเวลาเข้านอนให้เร็วขึ้นนิดเดียว อาจช่วยให้ร่างกายและรอบเอวขอบคุณในระยะยาวได้จริง
แหล่งข้อมูลอ้างอิง
