ตลอดระยะเวลา 10 ปีที่ผ่านมา ภาพจำของการดูแลสุขภาพกลุ่ม LGBTQ+ มักผูกติดอยู่กับการป้องกันและตรวจหาเชื้อ HIV แต่ประสบการณ์การทำงานของ Impulse Bangkok กลับพบว่า ปัญหาที่ซ่อนอยู่ใต้ตัวเลขผลตรวจไม่ใช่เพียงโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ หากแต่เป็นความกลัว ความอาย การตีตรา และความโดดเดี่ยวที่ทำให้คนจำนวนไม่น้อยไม่กล้าเดินเข้าสู่ระบบสุขภาพ
ในวาระครบรอบ 10 ปีของการดำเนินงาน (2559–2569) Impulse Bangkok เปิดเผยข้อมูลสุขภาพคนเมืองตลอดหนึ่งทศวรรษ พร้อมนำเสนอโมเดล Urban Health System ที่เชื่อมโยงสุขภาพกาย สุขภาพใจ และพฤติกรรมเสี่ยงเข้าไว้ด้วยกันแบบองค์รวม สะท้อนการเปลี่ยนผ่านจากองค์กรที่เริ่มต้นด้วยการทำงานด้าน HIV สู่การเป็นส่วนหนึ่งของระบบดูแลสุขภาพคนเมืองที่มองบริบทชีวิตของผู้คนไปพร้อมกัน
รศ. ดร. สมิทธิ์ บุญชุติมา ประธาน Impulse Bangkok กล่าวว่า Impulse Bangkok จัดกิจกรรมเพื่อชุมชนแล้ว 35 ครั้ง มีผู้เข้าร่วมสะสมกว่า 5,210 คน จากจุดเริ่มต้นที่มุ่งเน้นการตรวจ HIV และสุขภาพทางเพศ ก่อนขยายบทบาทครอบคลุม 4 เสาหลัก ได้แก่ สุขภาพทางเพศ สุขภาพจิต การลดอันตรายจากยา และการขับเคลื่อนสังคม

10 ปีของข้อมูลสุขภาพ กับคำถามที่ยังไม่หายไป

ข้อมูลสะสมตลอดทศวรรษระบุว่า Impulse Bangkok ให้บริการตรวจ HIV ฟรีพร้อมบริการปรึกษาแล้ว 1,544 ราย พบผลบวกใหม่ 102 ราย คิดเป็น 6.64% ตัวเลขดังกล่าวสะท้อนว่า ยังมีคนในชุมชนเมืองจำนวนไม่น้อยที่ไม่ทราบสถานะสุขภาพของตนเอง และแม้จะมีบริการตรวจฟรีที่เข้าถึงง่าย ความจำเป็นในการสร้างพื้นที่ให้คนกล้าเข้ารับการตรวจก็ยังคงดำรงอยู่
ดังนั้น สิ่งที่องค์กรต้องการสื่อสารมากกว่าตัวเลข คืออินไซต์ที่พบซ้ำตลอด 10 ปีของการทำงาน นั่นคือปรากฏการณ์ “รู้แต่ไม่ตรวจ” หลายคนรู้ว่าควรตรวจ รู้ว่ามีบริการฟรี และรู้ว่าการรู้สถานะสุขภาพของตนเองมีความสำคัญ แต่สุดท้ายกลับเลือกไม่ตรวจ เพราะเหตุผลที่ลึกกว่าการเข้าถึงบริการ นั่นคือ ความกลัว ความอาย และการตีตราที่ฝังอยู่ในใจ


เวทีเสวนาให้ความรู้ของ Impulse Bangkok

ซิฟิลิส…สัญญาณเตือนที่ถูกมองข้าม

รศ. ดร. สมิทธิ์ กล่าวว่า ปกติการตรวจคัดกรองซิฟิลิส ซึ่งดำเนินควบคู่กับการตรวจ HIV ตั้งแต่ปี 2563–2568 และผลการดำเนินงานพบผู้มีผลบวกคิดเป็น 14.93% สูงกว่าอัตราการตรวจพบ HIV ที่ 6.64% อย่างชัดเจน
ข้อมูลดังกล่าวสะท้อนว่า สังคมยังให้ความสำคัญกับ HIV เป็นหลัก จนอาจมองข้ามโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์อื่นที่พบได้บ่อยไม่แพ้กัน หรืออาจพบมากกว่าด้วยซ้ำ
จากข้อมูลดังกล่าว Impulse Bangkok จึงผลักดันแนวคิด Dual Testing หรือการตรวจ HIV และซิฟิลิสพร้อมกันทุกครั้ง เพื่อลดจุดบอดทางสุขภาพที่อาจเกิดจากการตรวจเพียงโรคเดียว
นอกจากนี้ ยังมีแนวคิด Meet People Where They Are แทนที่จะรอให้ผู้คนเดินทางเข้าคลินิก Impulse Bangkok ก็เลือกนำบริการตรวจสุขภาพเข้าไปอยู่ในพื้นที่ที่ชุมชน LGBTQ+ ใช้ชีวิตจริง ไม่ว่าจะเป็นงานปาร์ตี้ กิจกรรมกีฬา หรือพื้นที่ชุมชนต่าง ๆ
แนวคิดนี้ต่อยอดสู่ Party with a Purpose การใช้พลังของดนตรี ความบันเทิง และคอมมูนิตี้ เป็นประตูเปิดให้ผู้คนเข้าถึงบริการตรวจสุขภาพในบรรยากาศที่ไม่กดดันและไม่ตัดสิน เมื่อสุขภาพกลายเป็นเรื่องธรรมชาติในพื้นที่ที่ผู้คนรู้สึกปลอดภัย กำแพงของความกลัวและการตีตราจึงค่อย ๆ ลดลงตามธรรมชาติ

PrEP ป้องกัน HIV แต่ไม่ป้องกันทุกโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์

อีกประเด็นที่องค์กรต้องการสื่อสารคือ ความเข้าใจเกี่ยวกับ PrEP คือการรับประทาน PrEP ช่วยป้องกัน HIV แต่ไม่ได้ป้องกันโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ชนิดอื่น เช่น ซิฟิลิส ดังนั้น การใช้ PrEP โดยไม่ใช้ถุงยางอนามัย ยังมีความเสี่ยงต่อการรับและส่งต่อโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์อื่น


เวทีให้ความรู้เรื่อง SEX ของ Impulse Bangkok
จากประสบการณ์การจัดกิจกรรม Impulse Bangkok พบผลตรวจซิฟิลิสในระดับที่น่ากังวล จึงประสานให้การตรวจในกิจกรรมครอบคลุมทั้ง HIV และซิฟิลิสควบคู่กัน พร้อมรณรงค์ให้ใช้ถุงยางอนามัยอย่างสม่ำเสมอ แม้อีกฝ่ายจะระบุว่ากำลังใช้ PrEP ก็ตาม
ผู้บริหารยังแนะนำว่า ความถี่ในการตรวจควรขึ้นอยู่กับพฤติกรรมและระดับความเสี่ยงของแต่ละบุคคล โดยกล่าวถึงการตรวจทุกประมาณ 3 เดือนสำหรับผู้ที่มีความเสี่ยง เพื่อให้สามารถติดตามสถานะสุขภาพได้อย่างต่อเนื่อง

จาก 10 ปีแรก สู่ทศวรรษที่สองของ Urban Health

"จาก 10 ปีแรกขององค์กรคือการสร้างชุมชนและความไว้วางใจ ส่วนเป้าหมายของทศวรรษที่สอง คือการพัฒนาองค์กรให้เป็น Urban Health Hub สำหรับชุมชน LGBTQ+ ในกรุงเทพฯ อย่างเป็นรูปธรรม"
ดังนั้น องค์กรจึงตั้งเป้าเชื่อมโยงบริการที่เคยกระจัดกระจาย ทั้งการตรวจ HIV และโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ สุขภาพจิต และการลดอันตรายจากยา ให้อยู่ในระบบเดียวที่เข้าถึงง่ายและต่อเนื่อง ด้ววแนวทางดังกล่าวตั้งอยู่บน 3 แกนหลัก ได้แก่

• Dual Testing การตรวจ HIV และซิฟิลิสควบคู่กันทุกครั้ง

• Mental Health Programming การดูแลสุขภาพใจควบคู่กับสุขภาพกาย

• Harm Reduction การลดผลกระทบจากพฤติกรรมเสี่ยงอย่างเป็นระบบและไม่ตัดสิน

รศ. ดร. สมิทธิ์ กล่าวว่า ท้ายที่สุด Impulse Bangkok ตั้งเป้าขยายผลจากโมเดลระดับกิจกรรมชุมชน ให้กลายเป็นมาตรฐานที่สามารถนำไปใช้ได้กว้างขึ้นในระบบสุขภาพเมือง เพื่อให้การดูแลสุขภาพแบบองค์รวมและการไม่ตีตรา ไม่ใช่ข้อยกเว้น แต่กลายเป็นมาตรฐานปกติสำหรับคนเมือง LGBTQ+ ทุกคน