กัว เต๋อกัง ตลกชื่อดังของจีนถูกทางการอู่ฮั่นสอบสวน หลังด้นสดเปลี่ยนเนื้อเพลงปฏิวัติกลางเวที ก่อนโชว์ที่ซีอานถูกยกเลิก เปิดที่มาว่าทำไมมุกสั้น ๆ กลายเป็นเรื่องใหญ่

สำนักข่าวต่างประเทศ รายงาน กัว เต๋อกัง (Guo Degang) หนึ่งในนักแสดงตลกที่มีชื่อเสียงที่สุดของจีน งานเข้าหลังด้นสดเปลี่ยนเนื้อเพลงปฏิวัติระหว่างการแสดงที่เมืองอู่ฮั่น จนนำไปสู่การสอบสวนของสำนักงานวัฒนธรรมและการท่องเที่ยวท้องถิ่น

ย้อนกลับไปวันที่ 24 กรกฎาคม 2569 ระหว่างการแสดงของคณะ Qilin Theatre ที่อู่ฮั่น ขณะกัวรับบทในเรื่อง Ji Gong Living Buddha เขานำเพลงคลาสสิกของจีน Playing My Beloved Pipa (弹起我心爱的土琵琶) มาร้องในเชิงตลก พร้อมเปลี่ยนสถานที่ในเนื้อเพลงจากทะเลสาบเวยซานเป็น พระราชวังต้องห้าม หรือ Forbidden City และเติมถ้อยคำล้อเล่นเข้าไปในท่อนร้อง

ไม่นานหลังจากนั้นมีผู้ร้องเรียนต่อสำนักงานวัฒนธรรมและการท่องเที่ยวเมืองอู่ฮั่น มองว่าการนำเพลงปฏิวัติมาดัดแปลงในลักษณะนี้เป็นการลดทอนคุณค่าของผลงานประวัติศาสตร์และไม่เหมาะสมต่อสาธารณะ

ต่อมาสำนักงานวัฒนธรรมและการท่องเที่ยวอู่ฮั่นชี้แจงว่า การแสดงรอบนั้นได้รับอนุญาตอย่างถูกต้อง แต่ เนื้อหาที่กัวดัดแปลงสดบนเวทีไม่ได้อยู่ในเอกสารที่ผู้จัดยื่นขออนุญาตล่วงหน้า จึงอาจเข้าข่ายฝ่าฝืนกฎว่าด้วยการบริหารการแสดงเชิงพาณิชย์

เหตุที่เรื่องบานปลายเพราะเพลง Playing My Beloved Pipa ไม่ใช่เพลงเก่าทั่วไป

เพลงนี้แต่งขึ้นในปี 1956 สำหรับภาพยนตร์ Railroad Guerrillas ว่าด้วยกองกำลังกองโจรที่ต่อสู้กับกองทัพญี่ปุ่นในช่วงสงครามจีน-ญี่ปุ่น เนื้อหาและทำนองจึงผูกกับความทรงจำเรื่องสงคราม การต่อต้านญี่ปุ่น และภาพของนักรบฝ่ายคอมมิวนิสต์ในประวัติศาสตร์จีน

ในปี 2019 หน่วยงานโฆษณาชวนเชื่อส่วนกลางของจีนคัดเลือกเพลงนี้ให้อยู่ในรายชื่อ 100 เพลงยอดเยี่ยมเพื่อฉลองครบรอบ 70 ปีการก่อตั้งสาธารณรัฐประชาชนจีน

มุกของกัวจึงไม่ใช่แค่เปลี่ยนเนื้อเพลงป๊อปธรรมดา เพราะดันไปแตะงานที่มีทั้งสถานะทางประวัติศาสตร์และการเมือง

เนื้อเพลงต้นฉบับพูดถึงความสงบบริเวณทะเลสาบเวยซาน แต่กัวเปลี่ยนสถานที่เป็น “พระราชวังต้องห้าม” ซึ่งตั้งอยู่ใจกลางกรุงปักกิ่งและเคยเป็นศูนย์กลางอำนาจของจักรพรรดิจีนหลายราชวงศ์

CNN วิเคราะห์ว่า การอ้างถึงพื้นที่ซึ่งมีความสัมพันธ์กับอำนาจรัฐในอดีตอาจถูกตีความได้หลากหลายในบริบทการเมืองจีน อย่างไรก็ตาม สำนักงานวัฒนธรรมอู่ฮั่นไม่ได้ประกาศว่าคำว่า Forbidden City เป็นสาเหตุที่ทำให้เขาถูกสอบสวน คำชี้แจงทางการเน้นไปที่ข้อเท็จจริงว่าเนื้อหาที่นำมาแสดงจริงแตกต่างจากเนื้อหาที่ผ่านการยื่นขออนุญาต

ผลกระทบเริ่มเห็นชัดหลังคดีเข้าสู่กระบวนการสอบสวน โรงละคร Xi’an Chanba Poly Grand Theater ยืนยันว่า การแสดงฉลองครบรอบ 10 ปีของ Qilin Theatre ซึ่งเดิมกำหนดจัดวันที่ 15 สิงหาคม ถูกยกเลิก และเปิดให้ผู้ซื้อบัตรดำเนินการคืนเงิน

สำหรับประวัติกัว เต๋อกังมีชื่อเสียงจากศิลปะ เซี่ยงเซิง ซึ่งเป็นการแสดงตลกแบบดั้งเดิมที่อาศัยบทสนทนา การเล่นคำ จังหวะ และการด้นสด

เขายังเป็นผู้ก่อตั้ง Deyun Society หรือ เต๋ออวิ๋นเซ่อ คณะเซี่ยงเซิงที่มีบทบาทสำคัญในการทำให้ศิลปะประเภทนี้กลับมาได้รับความนิยมในหมู่คนรุ่นใหม่ หลังเคยเผชิญช่วงซบเซาเมื่อสื่อบันเทิงรูปแบบใหม่เข้ามาแทนที่

ผลงานของคณะขยายจากโรงละครในจีนไปสู่การแสดงต่างประเทศ ทั้งญี่ปุ่น อังกฤษ และออสเตรเลีย ขณะที่กัวเองยังร่วมก่อตั้ง Qilin Theatre เพื่อสืบทอดการแสดงงิ้วและศิลปะจีนแขนงอื่น

นั่นทำให้การถูกสอบสวนครั้งนี้ได้รับความสนใจมาก เพราะไม่ได้เกิดกับศิลปินหน้าใหม่ แต่เกิดกับคนที่มีอิทธิพลต่อวงการตลกและศิลปะการแสดงจีนมานานหลายสิบปี

กรณีของกัวทำให้หลายคนนึกถึง หลี่ เฮ่าฉือ นักแสดงสแตนด์อัพชาวจีน ซึ่งในปี 2023 ใช้ถ้อยคำที่เชื่อมโยงกับกองทัพปลดปล่อยประชาชนจีนระหว่างเล่าเรื่องสุนัขสองตัวบนเวที

เหตุการณ์ครั้งนั้นรุนแรงกว่ามาก บริษัทต้นสังกัดถูกยึดรายได้และปรับรวมมากกว่า 14 ล้านหยวน พร้อมถูกระงับการแสดงในปักกิ่งอย่างไม่มีกำหนด ส่วนหลี่ถูกวงการต่อต้านการว่าจ้างและหายจากเวทีสาธารณะหลังเกิดเรื่อง

ก่อนหน้านั้นในปี 2022 บริษัทที่จัดการแสดงของนักแสดงหญิง หลี่ ปอ (Li Bo) ก็ถูกปรับ 50,000 หยวน หลังการแสดงมีเนื้อหาล้อสถานการณ์โควิดในเซี่ยงไฮ้และประเด็นเกี่ยวกับเยาวชน

กรณีเหล่านี้ทำให้วงการตลกจีนต้องทำงานภายใต้ข้อจำกัดที่ต่างจากหลายประเทศ โดยเฉพาะการแสดงเชิงพาณิชย์ซึ่งผู้จัดต้องส่งข้อมูลรายการและเนื้อหาเพื่อขออนุญาต ขณะที่การเปลี่ยนรายละเอียดจากที่ยื่นไว้สามารถกลายเป็นประเด็นทางกฎหมายได้

อ้างอิงจาก: CNN

ข่าวที่เกี่ยวข้อง

• ตลกจีนคนดังงานเข้า! ถูกทางการสอบ หลังเล่นมุกแก้เพลงพรรคคอมมิวนิสต์
• จีนกวาดล้าง นักเขียนนิยายวาย ครั้งมโหฬาร ยัดคุกหัวโต ปรับหลักล้าน
• สถานทูตจีนล้วงลูก ขอไทยถอดโลโก้ไต้หวัน ออกจากงานเทศกาลศิลปะ