สภาพัฒน์เตือนภัยตลาดแรงงานไตรมาส 2/69 อ่ม คนตกงานแตะ 4 แสนราย เงินเฟ้อฉุดรายได้แท้จริงติดลบ เหลือ 15,937 บาท แนะนายจ้างรับมือกฎหมายกองทุนสงเคราะห์ลูกจ้างเริ่ม 1 ต.ค. นี้

สภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.) เปิดเผยรายงานภาวะสังคมไทยช่วงไตรมาส 2 ของปี 2569 พบสัญญาณน่ากังวลในโครงสร้างตลาดแรงงาน แม้ภาพรวมผู้มีงานทำปรับขึ้นมาอยู่ที่ 41.5 ล้านคน หรือเพิ่มขึ้น 5.1% ตามการฟื้นตัวของภาคเกษตรกรรมและภาคบริการจากการท่องเที่ยว

ตัวเลขคนว่างงานกลับพุ่งสูงถึง 4 แสนคน คิดเป็นอัตราว่างงาน 0.95% เพิ่มขึ้น 9.7% กลุ่มผู้จบการศึกษาระดับอุดมศึกษามีอัตราการว่างงานสูงสุดที่ 1.70% สถิติชี้ชัดว่าแรงงานที่เคยมีงานทำมาก่อนต้องออกจากงานเพิ่มขึ้น 7.1 หมื่นคน โดยเกือบครึ่งหนึ่งตัดสินใจลาออกเองในกลุ่มธุรกิจค้าส่ง ค้าปลีก และภาคการผลิต

สถานการณ์ภาคธุรกิจเริ่มสะท้อนความเปราะบางอย่างต่อเนื่อง ผู้ขอรับประโยชน์ทดแทนกรณีว่างงานในระบบประกันสังคมขยับขึ้นเป็น 2.9 แสนคน สอดรับกับสถิติแจ้งเลิกกิจการช่วงครึ่งปีแรกที่พุ่งแตะ 7,024 ราย เพิ่มขึ้น 12.5% ตลาดแรงงานยังมีกลุ่มผู้เสมือนว่างงานหรือทำงานไม่เต็มเวลาอีก 2.2 ล้านคน และกลุ่มที่ตกงานยาวนานเกิน 1 ปีแตะระดับ 8.1 หมื่นคน

ด้านรายได้เผชิญแรงกดดันหนัก ค่าจ้างเฉลี่ยแรงงานลดลงเหลือ 15,937 บาทต่อเดือน กลุ่มอาชีพอิสระกระทบหนักสุดด้วยรายgได้เฉลี่ยลดลงเหลือ 16,059 บาทต่อเดือน ลูกจ้างในระบบมีรายได้เฉลี่ย 15,853 บาทต่อเดือน เมื่อคำนวณร่วมกับอัตราเงินเฟ้อที่ 2.70% ส่งผลให้ค่าจ้างที่แท้จริงติดลบ 2.88% กำลังซื้อหดตัวลงจนบีบให้แรงงานกว่า 6.5 ล้านคนต้องโหมทำงานหนักเกิน 50 ชั่วโมงต่อสัปดาห์เพื่อหารายได้ยังชีพ

นอกจากนี้ กระทรวงแรงงานเตรียมบังคับใช้กฎหมายกองทุนสงเคราะห์ลูกจ้างตาม พ.ร.บ. คุ้มครองแรงงาน มาตรา 126 ในวันที่ 1 ตุลาคม 2569 ครอบคลุมสถานประกอบการที่มีลูกจ้าง 10 คนขึ้นไปที่ยังไม่มีกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ คิดเป็นสถานประกอบการราว 107,000 แห่ง และลูกจ้าง 5.7 ล้านคน

ข้อกำหนดระบุให้นายจ้างและลูกจ้างร่วมจ่ายเงินสมทบฝ่ายละ 0.25% ของค่าจ้างในช่วง 5 ปีแรก จากนั้นจะปรับเป็นฝ่ายละ 0.5% ตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม 2574 หากนายจ้างไม่ยื่นแบบหรือแจ้งข้อมูลเท็จ มีโทษจำคุกไม่เกิน 6 เดือน ปรับไม่เกิน 10,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ กรณีส่งเงินสมทบไม่ครบตามกำหนด ต้องจ่ายเงินเพิ่มในอัตรา 5% ต่อเดือน ภาครัฐจึงเร่งประชาสัมพันธ์สร้างความเข้าใจแก่ผู้ใช้แรงงานก่อนระบบเริ่มมีผลบังคับใช้