आजकाल देशभरातील पेट्रोल पंपांवर जुन्या वाहनांच्या इंजिनवर E20 पेट्रोलच्या परिणामाबाबत विविध चर्चा सुरू आहेत. दरम्यान, देशातील दुसरी सर्वात मोठी सरकारी तेल कंपनी 'भारत पेट्रोलियम कॉर्पोरेशन लिमिटेड' (BPCL) ने या सर्व अनुमानांवर आपली भूमिका पूर्णपणे स्पष्ट केली आहे. E20 पेट्रोल पूर्णपणे काढून टाकण्यासाठी आणि E10 पेट्रोल परत आणण्याबाबत अद्याप कोणताही अधिकृत निर्णय घेण्यात आलेला नाही, असे कंपनीने स्पष्ट केले आहे. जुन्या वाहनांच्या चालकांना कमी इथेनॉल मिश्रण असलेल्या इंधनाचा पर्याय देता येईल का यावर सरकार आणि तेल कंपन्यांमध्ये चर्चा सुरू आहे.
बीपीसीएलचे अध्यक्ष आणि व्यवस्थापकीय संचालक संजय खन्ना यांनी कंपनीच्या वार्षिक सर्वसाधारण सभेनंतर (एजीएम) माध्यमांशी बोलताना या अफवांचे खंडन केले. त्यांनी स्पष्टपणे सांगितले की त्यांनी कधीही सांगितले नाही की E20 पेट्रोल पुन्हा E10 मध्ये बदलले जाईल. याचा अर्थ असा नाही की E20 पूर्णपणे बाजारातून काढून टाकले जाईल. खन्ना यांच्या म्हणण्यानुसार, इथेनॉल मिश्रण धोरणात कोणत्याही बदलाबाबत सरकारकडून अद्याप कोणताही अंतिम आदेश किंवा धोरणात्मक निर्णय आलेला नाही. तथापि, भविष्यात धोरण स्तरावर सरकारने जुन्या फॉर्मेटमध्ये म्हणजेच E10 वर परत येण्याचे निर्देश दिल्यास, तेल विपणन कंपन्यांसाठी पायाभूत सुविधांच्या पातळीवर फार मोठा तांत्रिक अडथळा निर्माण होणार नाही.
तांत्रिक बदल शक्य असले तरी, खरी व्यावहारिक समस्या लॉजिस्टिक आणि पुरवठा साखळीची आहे. BPCL प्रमुखांनी स्पष्ट केले की E20 पूर्णपणे काढून टाकणे आणि E10 सादर करणे ही एक वेगळी प्रक्रिया आहे, परंतु देशातील हजारो पेट्रोल पंपांवर E20 सोबत 'पर्याय' म्हणून E10 एकाच वेळी उपलब्ध करून देणे अत्यंत क्लिष्ट आहे. देशातील विस्तीर्ण किरकोळ इंधन नेटवर्कमध्ये स्वतंत्र टाक्या आणि पाइपलाइनद्वारे दोन वेगवेगळ्या ग्रेडचे पेट्रोल पुरवणे हे कंपन्यांसाठी मोठे लॉजिस्टिक आव्हान ठरू शकते.
हे लक्षात घेण्यासारखे आहे की 1 एप्रिलपासून देशातील बहुतांश पेट्रोल पंपांवर ग्राहकांना फक्त E20 इंधन (म्हणजे 20 टक्के इथेनॉल आणि 80 टक्के पेट्रोलचे मिश्रण) मिळत आहे. कच्च्या तेलाच्या आयातीवरील देशाचे अवलंबित्व कमी करणे आणि पर्यावरण प्रदूषण नियंत्रित करणे हा या धोरणाच्या अंमलबजावणीचा मुख्य उद्देश आहे. तथापि, ही प्रणाली लागू झाल्यापासून, काही वाहन मालक आणि ऑटोमोबाईल क्षेत्राशी संबंधित लोकांनी चिंता व्यक्त केली होती की उच्च इथेनॉल मिश्रण असलेल्या या पेट्रोलमुळे जुन्या वाहनांचे आणि विशेषतः जुन्या दुचाकींचे इंजिन खराब होऊ शकते. मात्र, सरकार आणि नियामक संस्था हे दावे फेटाळत आहेत.
नुकताच मुख्य आर्थिक सल्लागार व्ही. अनंत नागेश्वरन आणि आर्थिक व्यवहार सल्लागार आकाश पुजारी यांनी एका लेखाद्वारे जुन्या वाहनांच्या तांत्रिक समस्या लक्षात घेऊन कमी इथेनॉल इंधन (E10) बाजारात समांतर उपलब्ध करून द्यावे, असा सल्ला दिला होता तेव्हा हा संपूर्ण वाद आणखीनच वाढला. त्यांची सूचना अशी होती की E20 मुळे इंजिनच्या नुकसानाबाबत कोणतीही ठोस आकडेवारी उपलब्ध नसली तरी जुन्या वाहनांसाठी हा पर्याय खुला ठेवणे अधिक योग्य ठरेल. दुसरीकडे, पेट्रोलियम मंत्रालयाने आधीच स्पष्ट केले आहे की प्रत्येक इंधन स्टेशनवर सामान्य पेट्रोल, E10 आणि E20 चा वेगळा पुरवठा सुनिश्चित करणे व्यावहारिकदृष्ट्या खूप कठीण आणि महाग आहे.
