रात्री अचानक जाग येणे, पुन्हा पुन्हा असे होणे हे या आजारांचे लक्षण असू शकते
Marathi September 13, 2026 06:25 AM

लाइफस्टाइल डेस्क – जर तुम्हाला रात्री अचानक जाग आली आणि नंतर पुन्हा झोपेचा त्रास होत असेल, तर नेहमी सामान्य समजून त्याकडे दुर्लक्ष करू नये. रात्री अधूनमधून जाग येणे हे सामान्य आहे, परंतु असे सतत होत असल्यास, उठल्यानंतर बराच वेळ झोप येत नाही किंवा सकाळी उठल्यानंतरही थकवा जाणवत असल्यास तणाव, निद्रानाश किंवा स्लीप एपनिया सारख्या समस्या त्यामागे असू शकतात. चांगली झोप शरीर आणि मन दोन्हीसाठी महत्त्वाची आहे. झोपेच्या कमतरतेमुळे थकवा, चिडचिड, लक्ष केंद्रित करण्यात अडचण आणि दिवसभर काम करण्याची क्षमता कमी होऊ शकते. अशा स्थितीत वारंवार रात्री जागण्याचे कारण समजून घेणे गरजेचे आहे.

रात्री जागण्याचे कारण काय?

वारंवार रात्री जागरण होण्याच्या सर्वात सामान्य कारणांमध्ये तणाव आणि चिंता यांचा समावेश होतो. दिवसभर एखाद्या गोष्टीची काळजी करून किंवा सतत विचार करून मन पूर्णपणे आराम करू शकत नाही. अशा परिस्थितीत, एखाद्या व्यक्तीला झोपल्यानंतरही मध्यरात्री जागृत होण्याची समस्या असू शकते.

याशिवाय झोपण्याच्या वातावरणाचाही झोपेवर परिणाम होतो. खोलीत जास्त प्रकाश, आवाज, उष्णता किंवा थंडी, अस्वस्थ गादी किंवा चुकीची उशी यामुळे देखील झोपेचा त्रास होऊ शकतो. रात्री खूप चहा-कॉफी पिणे, मोबाईल किंवा लॅपटॉप जास्त वेळ वापरणे आणि रोज झोपण्याची वेळ बदलणे यामुळे झोपेचा पॅटर्न बिघडू शकतो.

निद्रानाश म्हणजे काय?

निद्रानाश ही अशी स्थिती आहे ज्यामध्ये एखाद्या व्यक्तीला पुरेसा वेळ आणि संधी मिळूनही झोप लागणे किंवा झोप राखण्यात अडचण येते. यामुळे, तुम्हाला रात्री वारंवार जाग येऊ शकते, जागे झाल्यानंतर झोपायला बराच वेळ लागू शकतो किंवा तुम्ही नेहमीपेक्षा सकाळी लवकर उठू शकता.
निद्रानाशामुळे दुसऱ्या दिवशी थकवा, चिडचिड, सुस्ती आणि लक्ष केंद्रित करण्यात अडचण येऊ शकते. जर ही समस्या दीर्घकाळ राहिली आणि दैनंदिन जीवनावर परिणाम होऊ लागला, तर डॉक्टरांचा सल्ला घेणे आवश्यक आहे.

स्लीप एपनिया म्हणजे काय?

स्लीप एपनिया ही झोपेशी संबंधित एक गंभीर समस्या आहे ज्यामध्ये एखाद्या व्यक्तीचा श्वासोच्छवास वारंवार थांबतो आणि झोपेत असताना पुन्हा सुरू होतो. त्यामुळे रात्री अचानक जाग येणे, मोठ्याने घोरणे, झोपेत दम लागणे किंवा गुदमरल्यासारखे वाटणे अशी लक्षणे दिसू शकतात.

रात्रीच्या वेळी आपला श्वासोच्छ्वास थांबत असल्याचे अनेक वेळा स्वतःलाच कळत नाही. कुटुंबातील सदस्याला घोरणे, श्वास लागणे किंवा अचानक श्वास लागणे यासारख्या समस्या दिसू शकतात. जर तुम्हाला दिवसा खूप झोप येत असेल किंवा सकाळी उठल्यानंतरही तुमचे शरीर ताजेतवाने वाटत नसेल तर याकडेही दुर्लक्ष करू नये.

रात्री चांगली झोप कशी घ्यावी?

  1. चांगल्या झोपेसाठी सर्वात महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे झोपण्याची आणि उठण्याची वेळ नियमित पाळणे. दिवसा शारीरिकरित्या सक्रिय राहणे आणि नियमित व्यायाम करणे देखील झोपेची गुणवत्ता सुधारण्यास मदत करू शकते.
  2. झोपण्यापूर्वी काही वेळ तरी मोबाईल, लॅपटॉप आणि इतर स्क्रीनचा वापर कमी करणे चांगले. त्याऐवजी, एखादे पुस्तक वाचणे, हलके संगीत ऐकणे किंवा विश्रांती घेणे यासारखे क्रियाकलाप केले जाऊ शकतात.
  3. झोपण्याची खोली शांत, गडद आणि आरामदायक असावी. आरामदायी गादी आणि उशांचा वापरही महत्त्वाचा आहे. रात्री झोपण्यापूर्वी जास्त चहा, कॉफी किंवा जड अन्न खाणे टाळणे फायदेशीर ठरू शकते.
  4. जर तुम्ही रात्री वारंवार उठत असाल, पुन्हा बराच वेळ झोपत असाल, जोरात घोरणे येत असेल किंवा झोपताना श्वासोच्छवास बंद पडण्यासारख्या समस्या असतील तर त्याकडे नेहमीप्रमाणे दुर्लक्ष करू नका. सतत समस्या असल्यास, डॉक्टरांचा सल्ला घेणे आणि नेमके कारण शोधणे चांगले.
© Copyright @2026 LIDEA. All Rights Reserved.