भारताचे GST (वस्तू आणि सेवा कर) संकलन डिसेंबर 2025 मध्ये 6.1 टक्क्यांनी वाढून 1,74,550 कोटी रुपयांवर पोहोचले आहे, जे मागील वर्षीच्या याच महिन्याच्या 1,64,556 कोटी रुपयांच्या तुलनेत 6.1 टक्क्यांनी वाढले आहे, जे या महिन्यातील आर्थिक क्रियाकलापांमध्ये वाढ दर्शवते, गुरुवारी जाहीर झालेल्या अधिकृत आकडेवारीने दर्शविले.
केंद्रीय जीएसटी संकलन 34,289 कोटी रुपये, राज्य जीएसटी संकलन 41,368 कोटी रुपये आणि एकात्मिक जीएसटी संकलन 98,894 कोटी रुपये झाले.
सरकारने जीएसटी भरपाई उपकराद्वारे 4,551 कोटी रुपये उभे केले, जे संपूर्ण कर्ज आणि व्याज दायित्वाचे निराकरण होईपर्यंत केवळ एक अस्थायी व्यवस्था म्हणून चालू आहे. 2024 मध्ये 1.1 लाख कोटी रुपयांच्या तुलनेत पूर्ण वर्षाचे संकलन 88,385 कोटी रुपये होते.
लक्झरी वस्तूंसाठी 40 टक्के नवीन उच्च जीएसटी स्लॅब असताना, तंबाखू आणि पान मसाल्यांवर उपकर सुरूच आहे.
डिसेंबरमध्ये एकूण जीएसटी परतावा 28,980 कोटी रुपये होता, जो मागील वर्षीच्या याच महिन्यात 22,138 कोटी रुपये होता.
22 सप्टेंबरपासून सुरू झालेल्या कर दरांमध्ये कपात करूनही GST संकलनात वाढ झाली आहे, कारण यामुळे ग्राहकांकडून वस्तू आणि सेवांच्या मागणीत वाढ झाली आहे, ज्यामुळे आर्थिक क्रियाकलापांमध्ये वाढ झाली आहे.
दरम्यान, वित्त मंत्रालयाने गुरुवारी अधिसूचनांची मालिकाही जारी केली जी 1 फेब्रुवारी 2026 पासून तंबाखू उत्पादनांसाठी नवीन कर व्यवस्था लागू करेल.
नुकत्याच पार पडलेल्या संसदेच्या हिवाळी अधिवेशनात मंजूर झालेला केंद्रीय उत्पादन शुल्क (सुधारणा) कायदा, 2025, 1 फेब्रुवारी 2026 पासून लागू होईल. हा कायदा तंबाखू उत्पादनांवरील उत्पादन शुल्काचे नवीन दर निर्दिष्ट करतो. हे देखील अधिसूचित केले की आरोग्य सुरक्षा से राष्ट्रीय सुरक्षा कायदा, 2025 च्या तरतुदी, जे सध्या पान मसाल्याच्या उत्पादनावर उपकर लावतात, 1 फेब्रुवारी 2026 पासून लागू होतील.
मंत्रालयाने हे स्पष्ट करण्यासाठी एक FAQ सूची देखील जारी केली आहे की, वस्तू आणि सेवा कर नियमांतर्गत, सिगारेटवरील उत्पादन शुल्क आतापर्यंत प्रति सिगारेट स्टिक “पैशाचा अंश” इतके नाममात्र रक्कम रेंडर केले गेले होते आणि तंबाखू उत्पादनांवरील जीएसटी भरपाई उपकर दर जुलै 2017 मध्ये लागू झाल्यापासून वाढवले गेले नव्हते.
(IANS च्या इनपुटसह)