गेल्या काही वर्षांत भारतात फॅटी लिव्हर आजाराचे प्रमाण झपाट्याने वाढत आहे आणि ही बाब अत्यंत चिंताजनक मानली जात आहे. या आजाराच्या रुग्णांच्या संख्येत भारत जगातील पहिल्या तीन देशांमध्ये सामील झाला आहे. पूर्वी मद्यपान हे फॅटी लिव्हरचे प्रमुख कारण मानले जात होते; मात्र आता लठ्ठपणा, मधुमेह आणि बदलती जीवनशैली यामुळे हा आजार झपाट्याने पसरत आहे. त्यामुळे या आजाराला ‘सायलेंट लिव्हर डिसीज’ असे म्हणतात.

भाज्या खाण्याचा आनंद घ्या! आता घरच्या घरीच बनवा मऊ, रेशमी आणि शाही चवीचा 'व्हेज गलोटी कबाब', बघा रेसिपी

नॉन-अल्कोहोलिक फॅटी लिव्हर डिसीज (NAFLD) आता मेटाबॉलिक डिसफंक्शन-संबंधित स्टीटोटिक यकृत रोग (MASLD) म्हणून ओळखले जाते. भारतीयांमध्ये ही समस्या वाढत असल्याचे दिसते. जर्नल ऑफ द अमेरिकन मेडिकल असोसिएशन (JAMA) मध्ये प्रकाशित झालेल्या एका मोठ्या अभ्यासानुसार, हा आजार जगातील सर्वात सामान्य क्रॉनिक लिव्हर डिसऑर्डर बनला आहे. या अभ्यासात असे म्हटले आहे की जगातील सुमारे 30 ते 40 टक्के लोकसंख्या या आजाराने ग्रस्त आहे. पोटातील लठ्ठपणा हा सर्वात मोठा धोका घटक मानला जातो.

या संशोधनानुसार, टाईप-2 मधुमेह असलेल्या 60 ते 70 टक्के रुग्ण आणि लठ्ठपणाने ग्रस्त असलेल्या 70 ते 80 टक्के रुग्णांमध्ये MASLD होण्याची शक्यता असते. मधुमेह आणि लठ्ठपणासोबतच हा आजार उच्च कोलेस्टेरॉल, उच्च रक्तदाब, कोरोनरी आर्टरी डिसीज तसेच विविध कॅन्सर, विशेषत: यकृताच्या कर्करोगाशी संबंधित असल्याचे आढळून आले आहे.

संशोधकांच्या मते, महिलांपेक्षा पुरुषांमध्ये MASLD चे प्रमाण जास्त आहे. प्रत्येक एक लाख लोकसंख्येमागे 15,731 पुरुष आणि 14,310 महिलांमध्ये आढळतात. पुरुषांमध्ये, हा आजार प्रामुख्याने 45 ते 49 वयोगटात दिसून येतो, तर महिलांमध्ये, 50 ते 54 वयोगटातील अधिक सामान्य आहे.

मुंबईतील मधुमेह आणि लठ्ठपणा तज्ज्ञ डॉ. राजीव कोविल यांनी चेतावणी दिली आहे की जर सध्याचा ट्रेंड असाच चालू राहिला तर MASLD हा लवकरच भारतातील सर्वात मोठा चयापचय रोग होऊ शकतो. मात्र, वेळीच या आजाराचे निदान झाल्यास तो आटोक्यात आणता येईल, असे तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे.

“लिव्हरडॉक” या नावाने ओळखले जाणारे हेपॅटोलॉजिस्ट डॉ. सिरीयक एबी फिलिप्स यांनी सोशल मीडियावर सांगितले की, अनेक रुग्णांना हे माहीत नसते की योग्य जीवनशैलीत बदल करून हा आजार पूर्णपणे बरा होऊ शकतो. “तुमच्या आरोग्याची काळजी घ्या, कोणतेही शॉर्टकट नाहीत. हळू पण स्थिरपणे जा,” तो सल्ला देतो.

या किचन पावडरची एक चिमूटभर मधुमेह नियंत्रणात ठेवेल, रक्तातील साखरेची पातळी त्वरित कमी करेल; डॉक्टरांनी स्वतः शिफारस केली आहे

केंद्रीय आरोग्य मंत्रालयाच्या अंदाजानुसार, भारतात MASLD चा प्रसार 9 ते 53 टक्के असू शकतो. चुकीची जीवनशैली, अतिप्रक्रिया केलेले अन्न, साखरेचे अतिसेवन, शारीरिक हालचालींचा अभाव आणि मद्यपान यामुळे आजार वाढत आहेत. तज्ज्ञांच्या मते, फॅटी लिव्हरचा सर्वात प्रभावी उपचार म्हणजे योग्य आहार, नियमित व्यायाम, वजन नियंत्रण आणि ड्रग्सपेक्षा अल्कोहोलपासून दूर राहणे.