प्रसूतीनंतर नवीन मातांसाठी केस गळणे सामान्य समस्या. गर्भधारणेदरम्यान हार्मोनल बदल आणि आहारातील फरक यामुळे ही स्थिती उद्भवते. काळजी करण्याची गरज नाही, कारण बहुतेक प्रकरणांमध्ये ते तात्पुरते असते आणि काही सोप्या आयुर्वेदिक आणि घरगुती उपचारांनी नियंत्रित केले जाऊ शकते.
बाळंतपणानंतर केस गळण्याची मुख्य कारणे
1. हार्मोनल बदल
गर्भधारणेदरम्यान इस्ट्रोजेन हार्मोन लोहाची पातळी वाढते, ज्यामुळे केस लांब वाढतात. प्रसूतीनंतर इस्ट्रोजेनची पातळी अचानक कमी होते आणि केस गळतात.
2. पोषणाचा अभाव
गर्भधारणा आणि प्रसूतीनंतर शरीरात लोह, व्हिटॅमिन डी, प्रथिने आणि कॅल्शियम एक कमतरता असू शकते, ज्यामुळे केस गळतात.
3. तणाव आणि झोपेची कमतरता
नवजात काळजी दरम्यान झोपेचा अभाव आणि मानसिक ताण केस गळणे योगदान.
4. थकवा आणि अशक्तपणा
शरीराचे ऊर्जेचा अभाव केस गळणे आणि कमकुवत होणे देखील होऊ शकते.
आयुर्वेदिक आणि घरगुती उपाय
1. आवळा तेल
आवळ्यामध्ये व्हिटॅमिन सी आणि अँटीऑक्सिडंट असतात जे केस मजबूत करतात.
कसे वापरावे: आठवड्यातून २-३ वेळा आवळा तेलाने डोक्याला हलक्या हाताने मसाज करा.
2. मेथी दाणे
मेथीमुळे केस जाड आणि मजबूत बनण्यास मदत होते.
कसे वापरावे: मेथी भिजवून त्याची पेस्ट बनवून केसांना लावा, ३० मिनिटांनी धुवा.
3. खोबरेल तेल आणि ब्राह्मी
खोबरेल तेलात ब्राह्मी मिसळून डोक्याला मसाज केल्याने केसांचे पोषण होते आणि केस गळणे कमी होते.
4. संतुलित आहार
केसांच्या आरोग्यासाठी प्रथिने, लोह, व्हिटॅमिन डी आणि झिंक असलेले अन्न खा.
5. तणाव कमी करा आणि पुरेशी झोप घ्या
डॉक्टरांचा सल्ला कधी घ्यावा?
केस गळणे खूप गंभीर असल्यास किंवा इतर लक्षणे दिसू लागल्यास ताबडतोब डॉक्टरांशी संपर्क साधा:
प्रसूतीनंतर केस गळणे सामान्य आणि तात्पुरती प्रक्रिया आहे. हार्मोनल बदल, पोषणाचा अभाव आणि तणाव ही त्याची प्रमुख कारणे आहेत. आयुर्वेदिक उपाय, संतुलित आहार आणि पुरेशी विश्रांती यांचा अवलंब करून त्यावर सहज नियंत्रण ठेवता येते. योग्य काळजी आणि संयमाने केसांचे आरोग्य लवकर सुधारते.
