नवी दिल्ली. देशातील लाखो सरकारी आणि खाजगी क्षेत्रातील कर्मचाऱ्यांसाठी एक मोठी आणि आयुष्य बदलणारी बातमी येत आहे. लांब उभे वय निवृत्ती वाढ या मागणीवरून आता सरकारच्या सभागृहातील कुरबुरी तीव्र झाल्या आहेत. वाढत्या आयुर्मान आणि अनुभवी कर्मचाऱ्यांची गरज लक्षात घेता, निवृत्तीचे वय वाढविण्याचा सविस्तर प्रस्ताव विचारात घेतला जात आहे. या बातमीचा परिणाम सध्याच्या कर्मचाऱ्यांच्या आर्थिक स्थितीवर तर होईलच, पण भविष्यातील रोजगार रचनेलाही नवी दिशा मिळू शकेल.
वय निवृत्ती वाढ याचा सरळ अर्थ कर्मचाऱ्यांचा सेवा कालावधी वाढवणे. सध्या बहुतांश विभागांमध्ये सेवानिवृत्तीचे वय ६० वर्षे आहे, ते आता ६२ किंवा काही विशेष प्रकरणांमध्ये ६५ वर्षे करण्याची चर्चा आहे.
अनुभवाचे फायदे: तज्ज्ञांच्या मते वयाच्या ६० व्या वर्षी आजचा कर्मचारी शारीरिक आणि मानसिकदृष्ट्या पूर्णपणे तंदुरुस्त आहे. त्यांच्या अनेक दशकांच्या अनुभवाचा लाभ संस्थांना मिळत राहिला पाहिजे.
व्यावसायिक उद्देश: वाढत्या वयामुळे सरकारवरील निवृत्ती वेतनाचा तात्काळ बोजा कमी होतो आणि कर्मचारीही दीर्घकाळ नियमित उत्पन्न मिळवून स्वावलंबी राहतात.
सेवानिवृत्तीची मर्यादा वाढल्याने अनेक फायदे कर्मचाऱ्यांच्या पदरात पडू शकतात. सर्वात महत्वाचे आर्थिक सुरक्षा आहे; दोन किंवा पाच वर्षांची अतिरिक्त सेवा म्हणजे जास्त पगार आणि वाढलेला पीएफ फंड.
पेन्शन आणि ग्रॅच्युइटीमध्ये वाढ: सेवेचा कालावधी जसजसा वाढत जातो, तसतसा शेवटचा काढलेला पगार वाढतो, ज्याचा पेन्शन आणि ग्रॅच्युइटीच्या गणनेवर थेट सकारात्मक परिणाम होतो.
सामाजिक प्रतिष्ठा: अनुभवी कर्मचारी कामाच्या ठिकाणी मार्गदर्शकाची भूमिका बजावतात, ज्यामुळे त्यांना सामाजिक आणि व्यावसायिक समाधान मिळते.
या वृत्ताने कर्मचाऱ्यांमध्ये खळबळ उडाली आहे. निवृत्ती वय वाढ याबाबत तरुणांच्या मनात भीतीचे वातावरण आहे. जुने कर्मचारी पदावर राहिल्यास नवीन भरतीचे मार्ग बंद होऊ शकतात, असा बेरोजगार तरुणांचा तर्क आहे.
सरकारची भूमिका : सूत्रांनी दिलेल्या माहितीनुसार, सरकार एका 'हायब्रीड मॉडेल'वर विचार करत आहे, जिथे अनुभव आणि तरुणांची ऊर्जा एकत्र आणता येईल. नवीन नियुक्तींवर परिणाम न करता वरिष्ठांच्या सेवा ताब्यात घेण्यासाठी नवीन पदे निर्माण केली जाऊ शकतात किंवा त्यांना सल्लागाराची भूमिका दिली जाऊ शकते.
असे मानले जाते निवृत्ती वय वाढ ज्या भागात तज्ज्ञांची तीव्र कमतरता आहे, त्या ठिकाणी प्रथम निर्णय घेतला जाईल:
शिक्षण क्षेत्र: अनुभवी प्राध्यापक आणि संशोधकांची कमतरता लक्षात घेता येथील वयोमर्यादा ६५ पर्यंत जाऊ शकते.
आरोग्य क्षेत्र: वरिष्ठ डॉक्टर आणि वैद्यकीय तज्ज्ञांची कमतरता भरून काढण्यासाठी आरोग्य विभागात याला प्राधान्य दिले जाणार आहे.
तांत्रिक आणि वैज्ञानिक क्षेत्रे: संरक्षण आणि अंतराळ यासारख्या महत्त्वाच्या संस्थांमध्ये तज्ञांना कायम ठेवणे देशाच्या सुरक्षेसाठी आवश्यक मानले जाते.
