मधुमेही रुग्ण दूध पिऊ शकतात का? आयुर्वेदानुसार दुग्धजन्य पदार्थांचे सेवन करण्याचे योग्य मार्ग आणि नियम जाणून घ्या: – ..
Marathi February 10, 2026 12:25 AM

न्यूज इंडिया लाइव्ह, डिजिटल डेस्क: मधुमेह हा एक जीवनशैलीचा आजार आहे ज्यामध्ये अन्न निवडणे सर्वात महत्वाचे आहे. अनेकदा लोकांमध्ये संभ्रम असतो की मधुमेहाच्या रुग्णांनी दूध, दही की चीज सेवन करावे? आयुर्वेदानुसार, दुग्धजन्य पदार्थ हे श्लेष्मा तयार करणारे असतात, परंतु योग्य पद्धतीने आणि योग्य संयोजनात घेतल्यास ते देखील फायदेशीर ठरू शकतात.

आयुर्वेदानुसार डायबेटीसमध्ये दुग्धजन्य पदार्थांचे गणित

आयुर्वेदात मधुमेह 'हेमोरिया' शी जोडलेले आहे. दूध हे जड (गुरु) आणि गोड (मधुर) असल्याने त्याच्या थेट सेवनाने रक्तातील साखर वाढू शकते. परंतु काही बदलांसह ते अधिक सुरक्षित केले जाऊ शकते:

1. दुधाचे सेवन: हळद आणि दालचिनीचे मिश्रण

जर तुम्ही मधुमेहाचे रुग्ण असाल तर साधे दूध पिण्याऐवजी त्यात दूध घाला. हळद किंवा दालचिनी पावडर मिसळा आणि उकळवा.

लाभ: हळद इन्सुलिनचा प्रतिकार कमी करण्यास मदत करते, तर दालचिनी चयापचय गतिमान करते. दूध नेहमी स्किम्ड (मलईशिवाय) ठेवा.

2. दह्याऐवजी ताक हे अमृत आहे.

आयुर्वेद मधुमेहामध्ये दह्याचे कमी सेवन करण्याचा सल्ला देतो कारण ते जड आणि कामोत्तेजक (नसा अडथळा आणणारे) आहे.

योग्य मार्ग: दह्याऐवजी ताजे ताक प्या. त्यात भाजलेले जिरे, काळे मीठ आणि थोडी हिंग घाला. हे पचन सुधारते आणि साखरेची पातळी स्थिर ठेवते.

3. पनीर आणि छेना

कच्चा चीज मधुमेहाच्या रुग्णांसाठी प्रथिनांचा चांगला स्रोत असू शकतो. तथापि, ते तळलेले किंवा जड मसाल्यांनी खाणे टाळा. आयुर्वेदानुसार, कमी चरबीयुक्त दुधापासून घरी काढलेले ताजे छेणे हा एक चांगला पर्याय आहे.

या 3 नियमांकडे विशेष लक्ष द्या

रात्री दूध टाळा: आयुर्वेदानुसार, मधुमेहाच्या रुग्णांनी रात्री दूध पिणे टाळावे कारण त्यामुळे कफ वाढतो आणि सकाळी साखरेचे प्रमाण वाढू शकते. यासाठी संध्याकाळची वेळ (सूर्यास्ताच्या आसपास) चांगली आहे.

विरुद्ध आहार घेऊ नका: दुधासोबत खारट पदार्थ, फळे किंवा मासे कधीही खाऊ नका. हा 'ॲन्टी डाएट' शरीरात टॉक्सिन (अमा) तयार करतो, ज्यामुळे मधुमेहाची गुंतागुंत वाढू शकते.

देशी तूप मर्यादित प्रमाणात: शुद्ध A2 गाईचे तूप मर्यादित प्रमाणात घेतले जाऊ शकते, कारण ते ओजस वाढवते आणि शरीराला ऊर्जा देते.

© Copyright @2026 LIDEA. All Rights Reserved.